چهار شنبه ۱۲ آذر (قوس) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۱۶ ربیع الثانی ۱۴۴۲ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۸۳) دعوت منصور هاشمی خراسانی به سوی حکومت خداوند و خلیفه‌اش در زمین، تازه در آغاز راه خود است و هنوز کارهای بسیاری برای انجام دادن دارد و مؤمنان باید «صبر»، «استقامت» و «مداومت» پیش گیرند و از «عجله»، «خستگی» و «ناامیدی» به سبب سختی‌ها، آسیب‌ها و طولانی شدن مدّت بپرهیزند؛ چراکه وعده‌ی خداوند حقّ است و عاقبت برای پرهیزکاران خواهد بود. (پرسش و پاسخ ۲۵۱)
loading
پرسش و پاسخ
 

سلام و تحیت فراوان بر زمینه‌سازان ظهور امام مهدی علیه السلام. ضمن مسئلت از پروردگار مهربان برای یاری و بخشیدن توان مضاعف به شما برادران عزیز، سؤالی دارم که اگر پاسخ دهید سپاسگزار می‌شوم:

مسئله‌ی طهارت در افرادی که دچار بی‌اختیاری ادرار هستند، به خصوص در افراد مسن چگونه است؟ اگر بخواهند خود را دائماً بشویند و لباس عوض کنند، واقعاً به سختی می‌افتند که مصداق عسر و حرج است؛ وگرنه طهارتشان دچار مشکل است.

تطهیر بدن و لباس از نجاست دائماً واجب نیست، بل تنها برای نماز واجب است که پنج وقت از شبانه‌روز است و می‌توان آن را با جمع میان ظهر و عصر و مغرب و عشاء، در سه وقت به جای آورد[۱]. بنابراین، کسی که ادرار یا مدفوع او غیر ارادی است، اگر می‌تواند بدون عسر و حرج، نماز خود را هر چند در آخر وقت و با اکتفا به واجبات آن یا حتّی بستن آلت، در حال طهارت به جای آورد، واجب است که این کار را انجام دهد، ولی اگر نمی‌تواند، هرگاه خروج ادرار یا مدفوع او در نماز متعدّد نیست، به نحوی که می‌تواند بدون عسر و حرج، بعد از هر بار خروج ادرار یا مدفوع، وضو بگیرد یا دست کم تیمّم کند و سپس نماز خود را ادامه دهد، واجب است که این کار را انجام دهد، ولی اگر نمی‌تواند، جایز است که نماز خود را به رغم خروج ادرار یا مدفوع به جای آورد؛ به این ترتیب که پیش از نماز، بدن خود را تطهیر کند و لباس پاکی بپوشد و پوشک یا حوله‌ای را بر روی مخرج قرار دهد تا ادرار و مدفوع، بدن و لباسش را نیالاید و سپس وضو بگیرد و نماز را به جای آورد و این قول مروی از اهل بیت است[۲]؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ الرَّجُلِ یَقْطُرُ مِنْهُ الْبَوْلُ وَ لا یَسْتَطِیعُ حَبْسَهُ، فَقالَ: إِنْ یَجِدْ فَتْرَةً لا یَقْطُرُ فِیهَا الْبَوْلُ یَتَوَضَّأْ فِیها وَ یُصَلِّ وَ إِنْ لا یَجِدْ یَتَّخِذْ خَیْطاً أَوْ مَطّاطاً فَیَشْدُدْ عَلیٰ قَضِیبِهِ لِئَلّا یَقْطُرَ مِنْهُ الْبَوْلُ حَتّیٰ یَتَوَضَّأَ وَ یُصَلِّيَ، قُلْتُ: إِنَّ ذٰلِكَ یُؤْذِیهِ وَ یَشُقُّ عَلَیْهِ، قالَ: یَجْعَلُ مَنْدِیلاً فَیَشُدُّ عَلَیْهِ، قُلْتُ: إِنَّما یُؤْذِیهِ حَبْسُ الْبَوْلِ، قالَ: إِذاً یَكْفِیهِ أَنْ یَجْعَلَ حَفّاظَةً أَوْ فُوطَةً لِكُلِّ صَلاةٍ فَإِنَّ اللّهَ أَوْلیٰ بِالْعُذْرِ»؛ «از منصور درباره‌ی مردی پرسیدم که از او ادرار می‌چکد و نمی‌تواند آن را نگاه دارد، پس فرمود: اگر (در وقت نماز) زمانی را می‌یابد که در آن ادرار نمی‌چکد، پس در آن وضو می‌گیرد و نماز می‌گزارد و اگر نمی‌یابد، پس بندی یا کشی را می‌گیرد و بر آلت خود می‌بندد که ادرار از آن نچکد تا وضو بگیرد و نماز گزارد، گفتم: این کار او را می‌آزارد و سخت می‌آید، فرمود: دستمالی (بر روی آلت) قرار می‌دهد، پس (بند یا کش را) بر آن می‌بندد، گفتم: نگاه داشتن ادرار او را می‌آزارد، فرمود: در این صورت او را کافی است که برای هر نماز پوشک یا حوله‌ای (بر روی آلت) قرار دهد؛ چراکه خداوند به (قبول) عذر سزاوارتر است».

این از آن روست که خداوند کسی را جز به اندازه‌ی توانش تکلیف نکرده؛ چنانکه فرموده است: ﴿لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ[۳]؛ «خداوند کسی را جز به اندازه‌ی توانش تکلیف نمی‌کند» و برای مسلمانان سختی و تنگنایی نخواسته؛ چنانکه فرموده است: ﴿يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ[۴]؛ «خداوند برای شما آسانی می‌خواهد و برای شما سختی نمی‌خواهد» و فرموده است: ﴿مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَلَٰكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ[۵]؛ «خداوند نمی‌خواهد که بر شما تنگنایی قرار دهد، ولی می‌خواهد که شما را پاکیزه کند و نعمتش را بر شما کامل گرداند، باشد که شما سپاس گزارید»؛ خصوصاً با توجّه به اینکه عدم بطلان وضو با خروج غیر ارادی و غیر عادی ادرار یا مدفوع یا باد شکم بعید نیست؛ زیرا متبادر از سخن خداوند در آیه‌ی وضو که می‌فرماید: ﴿أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ[۶]؛ «یا یکی از شما از قضاء حاجت آمد»، بطلان وضو با خروج ارادی یا عادی این سه است، بل حق آن است که خروج غیر ارادی و غیر عادی این سه، هرگاه در همه‌ی وقت نماز تداوم داشته باشد، حدث محسوب نمی‌شود؛ زیرا حدث در کسی تحقّق می‌یابد که طهارت در او تحقّق می‌یابد و طهارت در چنین کسی تحقّق نمی‌یابد و این مقتضای عدم و ملکه است. بنابراین، وضوی کسی که بی‌اختیار و بی‌وقفه از او ادرار یا مدفوع یا باد شکم خارج می‌شود، تا هنگامی که عمداً مرتکب حدثی نشده، باقی است؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَمَّنْ بِهِ مَرَضٌ لا یَتَوَقَّفُ بَوْلُهُ أَوْ غائِطُهُ أَوْ رِیحُهُ، فَقالَ: لا حَدَثَ لِمَنْ لا طَهارَةَ لَهُ حَتّیٰ یَتَعَمَّدَ»؛ «از منصور درباره‌ی کسی پرسیدم که دچار بیماری است و ادرار یا مدفوع یا باد شکم او متوقّف نمی‌شود، پس فرمود: کسی که طهارتی ندارد، حدثی ندارد، تا آن گاه که تعمّد کند».

خصوصاً با توجّه به عموم سخن خداوند که فرموده است: ﴿وَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيمَا أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَلَٰكِنْ مَا تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا[۷]؛ «و بر شما در کاری که به خطا انجام دادید گناهی نیست، بل در کاری است که دل‌هاتان تعمّد داشته است و خداوند آمرزنده‌ای مهربان است» و فرموده است: ﴿رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ ۖ[۸]؛ «پروردگارا! ما را مؤاخذه نکن اگر فراموش کردیم یا خطا کردیم، پروردگارا! و بر ما تکلیفی سنگین نگذار چنانکه بر کسانی که پیش از ما بودند گذاشتی، پروردگارا! و ما را به چیزی که طاقتش را نداریم تکلیف نکن».

↑[۲] . بنگرید به: الكافي للكليني، ج۳، ص۲۰؛ من لا يحضره الفقيه لابن بابويه، ج۱، ص۶۴؛ تهذيب الأحكام للطوسي، ج۱، ص۳۵۱ و ج۳، ص۳۰۶
↑[۳] . البقرة/ ۲۸۶
↑[۴] . البقرة/ ۱۸۵
↑[۵] . المائدة/ ۶
↑[۶] . المائدة/ ۶
↑[۷] . الأحزاب/ ۵
↑[۸] . البقرة/ ۲۸۶
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading