سه شنبه ۱۵ آذر (قوس) ۱۴۰۱ هجری شمسی برابر با ۱۱ جمادی الأوّل ۱۴۴۴ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
 پرسش جدید: با توجّه به اهمّیّت «کظم غیظ» یعنی «فرو بردن خشم» که در آیه‌ی ۱۳۴ سوره‌ی آل عمران بیان شده است، لطفاً چگونگی آن را روشن کنید و همچنین بفرمایید که در چه مواردی باید خشم خود را بروز داد و فرو نبرد. در این زمینه، باید به چه اصولی پایبند بود؟ برای مطالعه و دریافت پاسخ، اینجا را کلیک کنید. مقاله‌ی جدید: مقاله‌ی «نگاهی به وضعیّت ایران و عربستان پیش از ظهور امام مهدی علیه السلام» نوشته‌ی «فرهاد گلستان» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. گفتار جدید: سفارشی از آن جناب برای یارانش، هنگامی که از شدّت هجمه‌ها به او شکایت آوردند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. نقد جدید: ممنون می‌شوم اگر اشکال استدلال زیر را بفرمایید: کبری: کشتن موجودات بی‌گناه، ظلم به آن‌هاست. صغری: خداوند، کشتن و خوردن برخی موجودات زنده را برای انسان حلال کرده است. نتیجه: خداوند، ظلم را حلال کرده است! برای مطالعه و دریافت بررسی، اینجا را کلیک کنید. درس جدید: درس‌هایی از آن جناب درباره‌ی اینکه زمین از مردی عالم به همه‌ی دین که خداوند او را در آن خلیفه، امام و راهنمایی به امر خود قرار داده باشد، خالی نمی‌ماند؛ آیاتی از قرآن که بر این دلالت دارند؛ آیه‌ی ۱۶. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. کتاب جدید: نسخه‌ی دوم کتاب ارزشمند «سبل السّلام؛ مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی» با ویرایش و صفحه‌آرایی جدید منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نامه‌ی جدید: فرازی از نامه‌ی آن جناب که در آن درباره‌ی شدّت گرفتن بلا هشدار می‌دهد و علّت آن و راه جلوگیری از آن را تبیین می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. فیلم جدید: فیلم جدیدی با موضوع «تفسیر آیه‌ی شریفه‌ی <إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً>» منتشر شد. برای مشاهده و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید.
loading
پرسش و پاسخ
 

با عرض سلام و خدا قوت خدمت معلّمین خیرخواه دین. لطفاً مبطلات وضو را با ادلّه‌ی قرآنی و روایی تبیین فرمایید. ممنونم

سلام بر شما برادر مؤمن که از تقلید می‌پرهیزید و در پی شناخت احکام دین از روی دلیل هستید و می‌دانید که معلّم خیرخواه دین کسی است که آن را با ادلّه‌ی قرآنی و روایی تعلیم می‌دهد، نه با رساله‌ی عملیّه و توضیح المسائل که خالی از ادلّه‌ی قرآنی و روایی است و تنها به کار مقلّدان تنبل می‌آید، تا گمان کنند که دیندارند و با خاطری آسوده، به دنیای خود مشغول شوند، تا آن گاه که مرگشان فرا رسد، در حالی که دین را نشناخته‌اند و احکام آن را به جای نیاورده‌اند و اعمالشان نزد خداوند مانند خاکستری است که تندبادی بر آن بوزد و آن را پراکنده گرداند[۱].

اما مبطلات وضو در کتاب خداوند پنج چیز است: ادرار، مدفوع، باد شکم، جنابت و زوال هوشیاری که با خواب و بیهوشی تحقّق می‌یابد؛ چنانکه فرموده است: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا ۚ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ[۲]؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! هرگاه به نماز برخاستید، روی‌هاتان و دست‌هاتان تا آرنج‌ها را بشویید و بر سرهاتان و پاهاتان تا دو برآمدگی مسح کنید و اگر جنب بودید شست‌وشو کنید و اگر بیمار بودید یا در سفری بودید یا یکی از شما از قضاء حاجت آمد یا با زنان نزدیکی کردید، پس آب نیافتید، پس خاکی پاک را قصد کنید، پس بر روی‌هاتان و دست‌هاتان از آن بمالید». توضیح آنکه فقره‌ی ﴿أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ؛ «یا یکی از شما از قضاء حاجت آمد» بر مبطل بودن چیزی که در قضاء حاجت از انسان خارج می‌شود دلالت دارد و آن ادرار، مدفوع و باد شکم است و فقره‌ی ﴿أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ؛ «یا با زنان نزدیکی کردید» و فقره‌ی ﴿وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا؛ «و اگر جنب بودید شست‌وشو کنید» بر مبطل بودن جنابت دلالت دارد که البته موجب غسل است و فقره‌ی ﴿إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ؛ «هرگاه به نماز برخاستید» بر مبطل بودن خواب دلالت دارد؛ با توجّه به اینکه ظاهراً مراد از برخاستن به نماز، برخاستن از خواب برای آن است، نه مطلق برخاستن برای آن و با این وصف، بیهوشی به طریق اولی مبطل است، بلکه ﴿إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ؛ «هرگاه به نماز برخاستید»، شامل برخاستن از بیهوشی برای آن نیز می‌شود و از این رو، می‌توان زوال هوشیاری را مبطل دانست و این قول اهل بیت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم[۳] و قول منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی و قول عروة بن زبیر، عطاء، حسن بصری، زهری، مزنی و بیشتر اهل علم است، بلکه ظاهر از قول ابو حنیفه، مالک، شافعی و ابن حنبل نیز همین است؛ چراکه آنان خواب را جز در حالت ایستاده یا نشسته و بدون تکیه دادن مبطل دانسته‌اند و مبطل ندانستن خواب در این حالت از آن روست که با زوال هوشیاری همراه نیست؛ با توجّه به اینکه ایستادن یا نشستن بدون تکیه دادن، از بقاء هوشیاری حکایت دارد و با این وصف، ماهیّت خواب تحقّق نیافته تا بطلان وضو تحقّق یابد و روشن است که شکّ در بقاء وضو، مجرای استصحاب است.

↑[۱] . در این باره، بنگرید به: گفتار ۳۱ و ۱۰۲.
↑[۲] . المائدة/ ۶
↑[۳] . مسند أحمد، ج۱، ص۱۱۱؛ سنن ابن ماجه، ج۱، ص۱۶۱؛ سنن أبي داود، ج۱، ص۵۳؛ الكافي للكليني، ج۳، ص۳۶؛ من لا يحضره الفقيه لابن بابويه، ج۱، ص۶۱؛ السنن الكبرى للبيهقي، ج۱، ص۱۱۸؛ الإستبصار للطوسي، ج۱، ص۷۹؛ تهذيب الأحكام للطوسي، ج۱، ص۶
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید، تا به گسترش علم و معرفت دینی کمک کنید. شکرانه‌ی یاد گرفتن یک نکته‌ی جدید، یاد دادن آن به دیگران است‌.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.