یک شنبه ۴ مهر (میزان) ۱۴۰۰ هجری شمسی برابر با ۱۹ صفر ۱۴۴۳ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۵۸) انسان تنها به رشد سیاسی و اقتصادی نیاز ندارد؛ چراکه نیروها و استعدادهایش محدود به مادّیّات نیست، بلکه به رشدی هماهنگ در همه‌ی ابعاد انسانی نیازمند است و چنین رشدی را تنها دین به او هدیه می‌کند. [مقاله‌ی ۶۳]
loading
پرسش و پاسخ
 

منظور از عرف چیست؟ آیا قابلیّت تغییر دارد؟ آیا هر کسی می‌تواند عرف را تشخیص دهد؟ محدوده و راه تشخیص آن را بیان کنید.

فرق ارتکاز با سیره در چیست؟

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

۱ . منظور از «عرف» چیزی است که در میان مردم متعارف است؛ به این معنا که رواج دارد و ناپسند محسوب نمی‌شود. بنابراین، چیزی که در میان مردم رواج ندارد، یا رواج دارد ولی ناپسند محسوب می‌شود، عرف نیست.

۲ . بدون شک عرف قابلیّت تغییر را دارد و چیزی که آن را تغییر می‌دهد، تغییر زمان یا مکان است و این چیزی است که می‌توان با چشم آن را دید.

۳ . عرفِ هر زمان و مکان، برای اهل آن زمان و مکان معلوم است، هر چند برای کسانی که اهل آن زمان و مکان نیستند، معلوم نباشد. با این حال، ممکن است که کسی از اهل آن زمان و مکان نیز به سبب عدم ارتباط کافی با مردم، چیزهایی از عرف را نداند؛ زیرا چیزی که سبب آگاهی از عرف می‌شود، ارتباط کافی با مردم است که معمولاً برای کسی که در زمان و مکان آنان زندگی می‌کند، وجود دارد.

۴ . «ارتکاز» به معنای ذهنیّتی است که برای مردم وجود دارد و «سیره» به معنای عملی است که در میان آنان معمول است، خواه دلیل آن دو برایشان معلوم و مورد توجّه باشد و خواه نباشد.

۵ . عرف، ارتکاز و سیره، هرگاه بر خلاف احکام شرع نباشد، معتبر است؛ به این معنا که شایسته‌ی اعتنا و رعایت است، ولی هرگاه بر خلاف احکام شرع باشد، اعتباری ندارد. همچنین، عرف، ارتکاز و سیره‌ی مسلمانان، هرگاه قدیمی و متّصل به عصر پیامبر یا امامان پاک از اهل بیت او باشد، حجّت است؛ به این معنا که بر حکم شرع دلالت دارد؛ چراکه اگر بر خلاف حکم شرع بود، با نهی پیامبر یا امامان پاک از اهل بیت او مواجه می‌شد و نهی آنان، به اقتضای ارتباطی که با موضوعی شایع و مورد ابتلا داشت، شهرت و تواتر می‌یافت.

پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading