شنبه ۲۳ تیر (سرطان) ۱۴۰۳ هجری شمسی برابر با ۷ محرّم ۱۴۴۶ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
 پرسش جدید: کسی که مصدود بوده، با تلاش فراوان موفّق شده است که در عصر روز نهم ذي الحجة، تنها به مدّت ۱۵ دقیقه، در صحرای عرفات وقوف اضطراری داشته باشد و قبل از غروب آفتاب، از آنجا به مشعر الحرام رفته و تنها حدود ۲ دقیقه قبل از غروب آفتاب، در مشعر الحرام وقوف اضطراری داشته است. آیا وقوف او در مشعر الحرام قبل از غروب آفتاب، صحیح بوده است؟ برای مطالعه و دریافت پاسخ، اینجا را کلیک کنید. گفتار جدید: دو گفتار از آن جناب درباره‌ی انحطاط علم و زوال آن در آخر الزمان. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نکته‌ی جدید: نکته‌ی «عید منتظران» نوشته‌ی «حسنا منتظر المهدی» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. درس جدید: درس‌هایی از آن جناب درباره‌ی اینکه زمین از مردی عالم به همه‌ی دین که خداوند او را در آن خلیفه، امام و راهنمایی به امر خود قرار داده باشد، خالی نمی‌ماند؛ احادیث صحیحی از پیامبر در این باره؛ حدیث ۲۱. برای مطالعه‌ی آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. نقد جدید: حضرت علامه در نامه‌ی شماره‌ی ۶ فرموده‌اند: «هر چیزی غیر خدا که شما را به خود مشغول کند، شیطان است». می‌خواستم منظور ایشان از این جمله را بدانم. مثلاً اگر درگیر شغلی بودیم برای امرار معاش خود و خانواده باز هم شیطان است؟ برای مطالعه و دریافت بررسی، اینجا را کلیک کنید. فیلم جدید: فیلم جدیدی با موضوع «تقلید و اجتهاد (۱)» منتشر شد. برای مشاهده و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. کتاب جدید: نسخه‌ی سوم کتاب ارزشمند «سبل السّلام؛ مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نامه‌ی جدید: فرازی از نامه‌ی آن جناب که در آن درباره‌ی شدّت گرفتن بلا هشدار می‌دهد و علّت آن و راه جلوگیری از آن را تبیین می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید.
loading
پرسش و پاسخ
 

احتراماً نظر جناب حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی نسبت به همسرداری از دیدگاه اسلام چیست؟ و اخلاقیات میان زوجین چگونه باید باشد؟

در اسلام همسران نسبت به یکدیگر حقوق و تکالیف یکسان دارند، هر چند مدیریت خانواده بر عهده‌ی شوهران است؛ چنانکه فرموده است: ﴿وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ[۱]؛ «و برای زنان مانند چیزی است که بر عهده‌ی آنان است و برای مردان بر آنان درجه‌ای است و خداوند عزّتمندی حکیم است».

به طور کلّی، حقوق و تکالیف مشترک همسران نسبت به یکدیگر به ترتیب زیر است:

۱ . ارتباط جنسی کافی و مناسب

در اسلام شوهر مکلّف به همخوابی و ارتباط جنسی کافی و مناسب با زن است و زن نیز مکلّف است که جز در مواقع وجود مانعی شرعی مانند حیض یا روزه‌ی واجب، از ارتباط جنسی با شوهر استقبال کند؛ چراکه این کار تأمین کننده‌ی نیازهای طبیعی و پیشگیری کننده از آسیب‌ها و انحرافات و ایجاد کننده‌ی حسّ آرامش و رضایت و تحکیم کننده‌ی زندگی مشترک برای هر دو است؛ خصوصاً با توجّه به اینکه بسیاری از طلاق‌ها و اختلافات خانوادگی، به صورت پنهان یا آشکار و مستقیم یا غیر مستقیم به عدم ارتباط جنسی کافی و مناسب میان همسران باز می‌گردد.

۲ . حسن معاشرت

در اسلام زن و شوهر مکلّف به «حسن معاشرت» با یکدیگر هستند؛ چنانکه فرموده است: ﴿وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ[۲]؛ «و با آنان به شایستگی معاشرت کنید» و آن به این صورت است که تعامل‌شان با هم از روی «محبّت» و همراه با «احترام» و «گذشت» باشد؛ چنانکه فرموده است: ﴿وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَـآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ[۳]؛ «و از نشانه‌های خداوند این است که برایتان از خودتان همسرانی آفرید تا در کنارشان آرامش یابید و میانتان مودّت و مهربانی قرار داد، بی‌گمان در این نشانه‌های بسیاری برای گروهی است که تفکّر می‌کنند» و این از آن روست که همسران در کتاب خداوند «لباس» یکدیگر هستند؛ چنانکه فرموده است: ﴿هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ[۴]؛ «آنان لباسی برای شما هستند و شما لباسی برای آنان هستید» و «لباس» چیزی است که عیب‌های بدن را می‌پوشاند و آن را زیبا می‌نماید و از سرما، گرما و آسیب نگاه می‌دارد؛ چنانکه فرموده است: ﴿يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا[۵]؛ «ای فرزندان آدم! برای شما لباسی نازل کرده‌ایم که عورت‌های شما را می‌پوشاند و مایه‌ی آراستگی است» و فرموده است: ﴿وَجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيلَ تَقِيكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذَلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ[۶]؛ «و برایتان پیراهن‌هایی قرار داد که شما را از گرما (و سرما) نگاه می‌دارد و پیراهن‌هایی که شما را از (آسیب در) جنگتان نگاه می‌دارد، این گونه نعمتش را بر شما کامل می‌کند باشد که شما تسلیم شوید». بنابراین، همسران باید مانند «لباس»، عیب‌های یکدیگر را بپوشانند و کاستی‌های یکدیگر را جبران کنند و از یکدیگر در برابر خطرات و ناملایمات زندگی محافظت نمایند و به این ترتیب، «مکمّل» یکدیگر باشند.

۳ . امر به معروف و نهی از منکر

در اسلام زن و شوهر تنها نسبت به دنیای یکدیگر مسؤول نیستند، بلکه افزون بر آن مکلّف به نگاه داشتن یکدیگر از آتش دوزخند؛ چنانکه فرموده است: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ[۷]؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! خودتان و خانواده‌ی‌تان را از آتشی که هیزم آن مردم و سنگ‌ها هستند نگاه دارید» و آن با تلاش کافی و مناسب برای اصلاح عقاید و اعمال یکدیگر در پرتو اسلام ممکن است؛ چنانکه به عنوان نمونه فرموده است: ﴿وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ[۸]؛ «و خانواده‌ات را به نماز امر کن» و فرموده است: ﴿يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ[۹]؛ «ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و همسران مؤمنان بگو که چادرهاشان را به خودشان نزدیک کنند». از اینجا دانسته می‌شود که زن و شوهر حق ندارند یکدیگر را از انجام تکالیف شرعی باز دارند یا با سوء استفاده از پیوند زناشویی، یکدیگر را به سوی عقیده‌ای باطل یا عملی حرام بکشانند؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ ۚ وَإِنْ تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ[۱۰]؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! بی‌گمان برخی از همسران و فرزندان شما دشمنان شما هستند، پس از آنان برحذر باشید و اگر گذشت کنید و چشم بپوشید و ببخشایید خداوند آمرزنده‌ای مهربان است».

اما افزون بر این حقوق مشترک، حقّ خاصّ زن بر شوهر عبارت از «نفقه» به معنای تأمین هزینه‌های زندگی زن شامل خوراک، پوشاک، دارو، مسکن و اثاث آن در حدّ متعارف است و حقّ خاصّ شوهر بر زن عبارت از «اطاعت» به معنای قبول مدیریت شوهر در زندگی مشترک و عمل به اوامر او در چهارچوب احکام شرع است.

*برای توضیحات بیشتر، به متن عربی مراجعه کنید.
↑[۱] . البقرة/ ۲۲۸
↑[۲] . النّساء/ ۱۹
↑[۳] . الرّوم/ ۲۱
↑[۴] . البقرة/ ۱۸۷
↑[۵] . الأعراف/ ۲۶
↑[۶] . النّحل/ ۸۱
↑[۷] . التّحریم/ ۶
↑[۸] . طه/ ۱۳۲
↑[۹] . الأحزاب/ ۵۹
↑[۱۰] . التّغابن/ ۱۴
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید، تا به گسترش علم و معرفت دینی کمک کنید. شکرانه‌ی یاد گرفتن یک نکته‌ی جدید، یاد دادن آن به دیگران است‌.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.