دو شنبه ۲۳ فروردین (حمل) ۱۴۰۰ هجری شمسی برابر با ۲۹ شعبان ۱۴۴۲ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۶۳) ما قبول داریم که اگر کسی جز پیامبر و علیّ بن أبی طالب یا کسی که از علم و تقوای آن دو برخوردار است، با نام دین حکومت کند، هم دین را به ابتذال می‌کشاند و هم دنیا را به ویرانی، ولی راه حلّ ما برای جلوگیری از این مشکل، روی آوردن به حکومت غیر دینی نیست، بل روی کار آوردن کسی چون پیامبر و علیّ بن أبی طالب است که به اعتقاد ما زمین هیچ گاه از او خالی نیست و او در زمان ما مهدی است که در میان ما وجود دارد و زندگی می‌کند و منتظر حمایت کافی ماست تا حکومتی دینی مانند حکومت پیامبر و علیّ بن أبی طالب تشکیل دهد. [مقاله‌ی ۶۳]
loading
پرسش و پاسخ
 

لطفاً کیفیت اذان و اقامه را بیان کنید.

درباره‌ی کیفیّت اذان، میان مذاهب اسلامی اختلاف است، ولی روایت مشهور از اهل بیت[۱]، به صورت زیر است:

الله أكبر، الله أكبر، الله أكبر، الله أكبر

أشهد أن لا إله إلا الله، أشهد أن لا إله إلا الله

أشهد أنّ محمداً رسول الله، أشهد أنّ محمداً رسول الله

حيّ على الصلاة، حيّ على الصلاة

حيّ على الفلاح، حيّ على الفلاح

حيّ على خير العمل، حيّ على خير العمل

الله أكبر، الله أكبر

لا إله إلا الله، لا إله إلا الله

درباره‌ی تکبیر اول، ابو حنیفه، شافعی و احمد با روایت مشهور از اهل بیت موافق هستند، ولی مالک معتقد است که آن دو تکبیر است، نه چهار تکبیر و این روایت دیگر از اهل بیت است[۲]. همچنین، همه‌ی فقیهان مذاهب معتقدند که «حيّ علی خیر العمل» جزء اذان نیست، ولی اهل بیت در بیشتر روایات آن را جزء اذان دانسته‌اند؛ چنانکه به عنوان نمونه، بیهقی در السنن الکبری[۳] روایت کرده است: «إِنَّ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ كانَ يَقُولُ فِي أَذانِهِ إِذا قالَ: حَيَّ عَلَى الْفَلاحِ، قال: حَيَّ عَلَى خَيْرِ الْعَمَلِ وَيَقُولُ: هُوَ الْأَذانُ الْأَوَّلُ»؛ «علیّ بن الحسین در اذان خود، هرگاه می‌گفت: حيّ علی الفلاح، می‌گفت: حيّ علی خیر العمل و می‌گفت: آن اذان نخستین است». همچنین، همه‌ی فقیهان مذاهب معتقدند که تهلیل آخر، یک تهلیل است، نه دو تهلیل، ولی اهل بیت در بیشتر روایات آن را دو تهلیل دانسته‌اند، هر چند تأکید کرده‌اند که در حالت عجله یا سفر، می‌توان همه‌ی فقرات اذان را یک بار گفت[۴]. همچنین، مالک، احمد و شافعی در قول قدیمش و برخی اصحاب ابو حنیفه، تثویب در اذان صبح یعنی گفتن «الصلاة خیر من النوم» را مستحب دانسته‌اند، ولی شافعی در قول جدیدش و برخی اصحاب ابو حنیفه مانند طحاوی و ابو بکر رازی آن را مکروه شمرده‌اند و حق با آنان است؛ چراکه صدور این فقره از پیامبر ثابت نیست؛ چنانکه مالک در الموطأ[۵] روایت کرده است: «إِنَّ الْمُؤَذِّنَ جاءَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطّابِ يُؤْذِنُهُ لِصَلاةِ الصُّبْحِ، فَوَجَدَهُ نائِمًا، فَقالَ: الصَّلاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ، فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يَجْعَلَها فِي نِداءِ الصُّبْحِ»؛ «مؤذن به نزد عمر بن خطاب آمد تا او را برای نماز صبح آگاه کند، پس او را خواب یافت، پس گفت: <الصلاة خیر من النوم>؛ <نماز از خواب بهتر است>، پس عمر به او امر کرد که آن را در اذان صبح قرار دهد»؛ همچنانکه بیهقی در السنن الکبری[۶] از عمر روایت کرده است: «إِنَّهُ قالَ لِمُؤَذِّنِهِ: إِذا بَلَغْتَ حَيَّ عَلَى الْفَلاحِ فِي الْفَجْرِ فَقُلْ: الصَّلاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ الصَّلاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ»؛ «او به مؤذن خود گفت که هرگاه در اذان صبح به حيّ علی الفلاح رسیدی، بگو: الصلاة خير من النوم الصلاة خير من النوم» و عبد الرزاق در المصنّف[۷] روایت کرده است: «نخستین کسی که گفت: <الصلاة خیر من النوم> سعد و در زمان خلافت عمر بود».

درباره‌ی کیفیّت اقامه نیز میان مذاهب اسلامی اتفاق نظر وجود ندارد، ولی روایت مشهور از اهل بیت (الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۳۲)، به صورت زیر است:

الله أكبر، الله أكبر

أشهد أن لا إله إلا الله، أشهد أن لا إله إلا الله

أشهد أنّ محمداً رسول الله، أشهد أنّ محمداً رسول الله

حيّ على الصلاة، حيّ على الصلاة

حيّ على الفلاح، حيّ على الفلاح

حيّ على خير العمل، حيّ على خير العمل

قد قامت الصلاة، قد قامت الصلاة

الله أكبر، الله أكبر

لا إله إلا الله

روایت دیگر از اهل بیت این است که اقامه مانند اذان است، با این تفاوت که «قد قامت الصلاة» به آن افزوده می‌شود[۸] و این قول ابو حنیفه است، ولی احمد و شافعی در قول جدیدش آن را به این صورت دانسته‌اند: «الله أكبر» دو مرتبه، «أشهد أن لا إله إلا الله» یک مرتبه، «أشهد أنّ محمداً رسول الله» یک مرتبه، «حيّ على الصلاة» یک مرتبه، «حيّ على الفلاح» یک مرتبه، «قد قامت الصلاة» دو مرتبه، «الله أكبر» دو مرتبه و «لا إله إلا الله» یک مرتبه و مالک و شافعی در قول قدیمش همین ترتیب را ذکر کرده‌اند، با این تفاوت که «قد قامت الصلاة» را یک مرتبه دانسته‌اند و این قولی است که از اهل بیت نیز روایت شده است[۹] و عمل به آن خصوصاً در حالت عجله یا سفر اشکالی ندارد[۱۰]. به هر حال، برای هر یک از این اقوال، روایتی وجود دارد، ولی تردیدی نیست که روایات رسیده از طریق اهل بیت به پیروی سزاوارترند؛ چراکه رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم در حدیث ثقلین، تمسّک به آنان را ضامن هدایت امّت دانسته است.

↑[۱] . الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۳۲، ۱۱۳۵، ۱۱۳۶ و ۱۱۳۷
↑[۲] . بنگرید به: الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۳۳ و ۱۱۳۴.
↑[۳] . ج۱، ص۴۲۵
↑[۴] . بنگرید به: الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۴۰، ۱۱۴۲، ۱۱۴۳ و ۱۱۴۴.
↑[۵] . ج۱، ص۷۲
↑[۶] . ج۱، ص۴۲۳
↑[۷] . ج۱، ص۴۷۴
↑[۸] . بنگرید به: الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۳۴ و ۱۱۳۵.
↑[۹] . بنگرید به: الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۳۹.
↑[۱۰] . بنگرید به: الإستبصار للطوسي، ج۱، روایت ۱۱۴۲، ۱۱۴۳ و ۱۱۴۴.
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading