شنبه ۱۲ آذر (قوس) ۱۴۰۱ هجری شمسی برابر با ۸ جمادی الأوّل ۱۴۴۴ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
 پرسش جدید: با توجّه به اهمّیّت «کظم غیظ» یعنی «فرو بردن خشم» که در آیه‌ی ۱۳۴ سوره‌ی آل عمران بیان شده است، لطفاً چگونگی آن را روشن کنید و همچنین بفرمایید که در چه مواردی باید خشم خود را بروز داد و فرو نبرد. در این زمینه، باید به چه اصولی پایبند بود؟ برای مطالعه و دریافت پاسخ، اینجا را کلیک کنید. مقاله‌ی جدید: مقاله‌ی «نگاهی به وضعیّت ایران و عربستان پیش از ظهور امام مهدی علیه السلام» نوشته‌ی «فرهاد گلستان» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. گفتار جدید: سفارشی از آن جناب برای یارانش، هنگامی که از شدّت هجمه‌ها به او شکایت آوردند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. نقد جدید: ممنون می‌شوم اگر اشکال استدلال زیر را بفرمایید: کبری: کشتن موجودات بی‌گناه، ظلم به آن‌هاست. صغری: خداوند، کشتن و خوردن برخی موجودات زنده را برای انسان حلال کرده است. نتیجه: خداوند، ظلم را حلال کرده است! برای مطالعه و دریافت بررسی، اینجا را کلیک کنید. درس جدید: درس‌هایی از آن جناب درباره‌ی اینکه زمین از مردی عالم به همه‌ی دین که خداوند او را در آن خلیفه، امام و راهنمایی به امر خود قرار داده باشد، خالی نمی‌ماند؛ آیاتی از قرآن که بر این دلالت دارند؛ آیه‌ی ۱۶. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. کتاب جدید: نسخه‌ی دوم کتاب ارزشمند «سبل السّلام؛ مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی» با ویرایش و صفحه‌آرایی جدید منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نامه‌ی جدید: فرازی از نامه‌ی آن جناب که در آن درباره‌ی شدّت گرفتن بلا هشدار می‌دهد و علّت آن و راه جلوگیری از آن را تبیین می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. فیلم جدید: فیلم جدیدی با موضوع «تفسیر آیه‌ی شریفه‌ی <إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً>» منتشر شد. برای مشاهده و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید.
loading
پرسش و پاسخ
 

شخصی در پاکستان هست که از کودکی خواب‌های الهی می‌بیند. او صدها بار پیامبر را در رؤیاهایش دیده و صدای خدا را شنیده است. او ادّعا نمی‌کند که فرد خاصّی باشد، فقط رؤیاهایش را به امر خدا و پیامبر منتشر می‌کند. او پیشگویی‌های زیادی کرده و از حوادث زیادی در آینده خبر داده است و طرفدارانی هم در پاکستان دارد. نظر شما درباره‌ی این شخص چیست؟

لطفاً به نکات زیر توجّه کنید:

۱ . خواب غیر معصوم، حجّت نیست، مگر اینکه معصومی آن را تصدیق و تعبیر کند؛ مانند خواب فرعون که یوسف علیه السلام آن را تصدیق و تعبیر کرد؛ زیرا غیر معصوم، حتّی در بیداری که عقل و حواسّش را در اختیار دارد، ممکن است دچار اشتباه شود و تحت تأثیر وهم یا تلقین یا وسوسه قرار گیرد، چه رسد به هنگامی که در خواب است! بنابراین، هیچ غیر معصومی نباید به خوابی که دیده است اعتماد کند؛ چراکه ممکن است خواب او درست نبوده باشد، یا تعبیری داشته باشد که بر او پوشیده است؛ خصوصاً هرگاه خواب او به یکی از عقاید یا اعمال دینی مربوط شود؛ چراکه عقاید یا اعمال دینی، از طریق خواب شناخته نمی‌شوند، بل از طریق قرآن و سنّت شناخته می‌شوند که در بیداری قابل مراجعه و بررسی است؛ چنانکه در روایتی از اهل بیت آمده است: «إِنَّ دِينَ اللَّهِ أَعَزُّ مِنْ أَنْ يُرَى فِي النَّوْمِ»[۱]؛ «دین خداوند استوارتر از آن است که در خواب دیده شود».

۲ . وقتی غیر معصوم نباید به خوابی که خود دیده است اعتماد کند، به طریق اولی نباید به خوابی که خود ندیده، بلکه غیر معصومِ دیگری از دیدن آن خبر داده است، اعتماد کند؛ زیرا صرف نظر از اینکه ممکن است خواب او درست نبوده باشد، ممکن است اصلاً چنین خوابی ندیده باشد و این مصداق تاریکی بر روی تاریکی است: ﴿ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ[۲]؛ چنانکه روایات فراوانی در نکوهش کسی رسیده است که به دروغ ادّعای دیدن خوابی می‌کند؛ مانند روایتی از پیامبر که در آن آمده است: «إِنَّ مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ عَيْنَيْهِ فِي الْمَنَامِ مَا لَمْ تَرَيَا»[۳]؛ «از بزرگ‌ترین افتراها این است که کسی به چشمانش خوابی را نسبت دهد که ندیده‌اند» و روایتی که در آن آمده است: «مَنْ تَحَلَّمَ بِحُلْمٍ لَمْ يَرَهُ أُمِرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنْ يَعْقِدَ بَيْنَ شَعِيرَتَيْنِ، وَلَنْ يَعْقِدَ بَيْنَهُمَا»[۴]؛ «هر کس ادّعای دیدن خوابی کند که ندیده است، در روز قیامت مکلّف می‌شود که دو دانه‌ی جو را به هم گره بزند و هرگز آن دو را به هم گره نتواند زد»!

۳ . از پیامبر روایت شده است که فرمود: «مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي»[۵]؛ «هر کس من را در خواب ببیند، من را دیده است؛ چراکه شیطان به چهره‌ی من متمثّل نمی‌شود»، ولی این روایت برای کسی کارآیی دارد که چهره‌ی پیامبر را می‌شناسد، نه کسی که نمی‌داند چهره‌ی او چگونه بوده است. به عبارت دیگر، این روایت تنها برای صحابه وارد شده است، نه برای کسانی که پس از آنان آمدند؛ زیرا کسانی که پس از آنان آمدند، نمی‌توانند تشخیص دهند که آیا چهره‌ی پیامبر را در خواب دیده‌اند، یا چهره‌ی کسی دیگر. حتّی اگر کسی که در خواب دیده‌اند خود را پیامبر معرّفی کند، معلوم نیست که به راستی پیامبر باشد؛ زیرا در روایت نیامده است که شیطان نمی‌تواند خود را پیامبر معرّفی کند، بل آمده است که نمی‌تواند به چهره‌ی او متمثّل شود. بنابراین، ممکن است کسی که در خواب خود را پیامبر معرّفی کرده است، شیطان بوده باشد؛ خصوصاً با توجّه به اینکه چنین کاری در بیداری نیز ممکن است؛ به این معنا که ممکن است کذّابی در بیداری خود را پیامبر معرّفی کند؛ مانند برخی دجّالانِ قائل به حلول یا تناسخ که خود را پیامبر یا مسیح یا شخصی دیگر از صالحان گذشته معرّفی کرده‌اند و با این وصف، چنین کاری در خواب، که جولان‌گاه شیاطین است و دست کم برای آن‌ها محدودیت‌های بیداری را ندارد، به طریق اولی ممکن خواهد بود.

۴ . ادّعای دریافت پیامی از جانب خداوند برای ابلاغ به مردم، به معنای ادّعای نبوّت است؛ چراکه نبوّت معنایی جز دریافت پیامی از جانب خداوند برای ابلاغ به مردم ندارد؛ چنانکه فرموده است: ﴿مَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ[۶]؛ «بر عهده‌ی پیامبر کاری جز ابلاغ نیست»، در حالی که پس از محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم پیامبری وجود ندارد. بنابراین، کسی که مدّعی است خداوند او را در خواب از چیزهایی خبر داده است تا به اطّلاع دیگران برساند، در واقع از مدّعیان دروغین نبوّت است؛ خصوصاً با توجّه به اینکه بسیاری از پیامبران نیز ادّعایی بیش از این نداشتند؛ چراکه سخنان خداوند را در خواب دریافت می‌کردند. از اینجا نادرستی سخن شما درباره‌ی شخص موصوف آشکار می‌شود که گفته‌اید: «او ادّعا نمی‌کند که فرد خاصّی باشد، فقط رؤیاهایش را به امر خدا و پیامبر منتشر می‌کند»؛ زیرا همین ادّعا که رؤیاهایش را به امر خدا و پیامبر منتشر می‌کند، بزرگ‌ترین ادّعاست!

۵ . کسی که پیامبر نیست و خبر دادن از آینده را کار خود قرار داده است، «کاهن» محسوب می‌شود[۷] و کاهن در اسلام به منزله‌ی «طاغوت» است[۸]. از این رو، ایمان آوردن به او در حکم ایمان آوردن به طاغوت و مراجعه به او در حکم مراجعه به طاغوت محسوب می‌شود که کفر است؛ چنانکه از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمود: «مَنْ أَتَى كَاهِنًا فَصَدَّقَهُ بِمَا يَقُولُ فَقَدْ كَفَرَ بِمَا أُنْزِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ»[۹]؛ «هر کس به نزد کاهنی برود و چیزی که می‌گوید را باور کند، به چیزی که بر محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم نازل شده، کافر شده است» و فرمود: «مَنْ أَتَى كَاهِنًا فَصَدَّقَهُ بِمَا يَقُولُ فَقَدْ بَرِئَ مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ، وَمَنْ أَتَاهُ غَيْرَ مُصَدِّقٍ لَهُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»[۱۰]؛ «هر کس به نزد کاهنی برود و چیزی که می‌گوید را باور کند، از چیزی که خداوند بر محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم نازل کرده، بیزاری جسته است و هر کس به نزد او برود و چیزی که می‌گوید را باور نکند، تا چهل شب نماز او پذیرفته نمی‌شود» و فرمود: «مَنْ أَتَى كَاهِنًا فَسَأَلَهُ عَنْ شَيْءٍ حُجِبَتْ عَنْهُ التَّوْبَةُ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً، فَإِنْ صَدَّقَهُ بِمَا قَالَ فَقَدْ كَفَرَ»[۱۱]؛ «هر کس به نزد کاهنی برود و از او درباره‌ی چیزی سؤال کند، تا چهل روز توبه‌ی او پذیرفته نمی‌شود، پس اگر سخنش را باور کند، کافر شده است» و روایت شده است: «سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ عَنِ الْكُهَّانِ، فَقَالَ: لَيْسُوا بِشَيْءٍ، فَقِيلَ لَهُ: إِنَّهُمْ يُخْبِرُونَا أَحْیَانًا بِأَشْيَاءَ تَكُونُ حَقًّا! قَالَ: تِلْكَ كَلِمَةُ حَقٍّ يَخْطَفُهَا الْجِنِّيُّ فَيَقْذِفُهَا فِي أُذُنِ وَلِيِّهِ، فَيَزِيدُ فِيهَا مِائَةَ كَذْبَةٍ»[۱۲]؛ «از پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم درباره‌ی کاهنان پرسیده شد، پس فرمود: چیزی نیستند، گفته شد: آن‌ها گاهی ما را از چیزهایی خبر می‌دهند که به حقیقت می‌پیوندد! فرمود: آن سخن حقّی است که جن می‌دزدد و به گوش دوست خود می‌رساند و صد دروغ بر آن می‌افزاید».

حاصل آنکه شخص موصوف، در گمراهی آشکاری است و از این رو، بر مؤمنان واجب است که از او و امثال او حذر کنند.

↑[۱] . الكافي للكليني، ج۳، ص۴۸۲؛ علل الشرائع لابن بابويه، ج۲، ص۳۱۲
↑[۲] . النّور/ ۴۰
↑[۳] . مسند الشافعي، ص۲۳۹؛ مسند أحمد، ج۹، ص۵۲۲؛ صحيح البخاري، ج۹، ص۴۳؛ الآحاد والمثاني لابن أبي عاصم، ج۴، ص۲۸۳؛ مسند البزار، ج۱۲، ص۲۹۵؛ مساوئ الأخلاق للخرائطي، ص۵۲؛ صحيح ابن حبان، ج۳، ص۴۹۲
↑[۴] . حديث مجاعة بن الزبير، ص۵۹؛ مسند الحميدي، ج۱، ص۴۵۹؛ مسند أحمد، ج۵، ص۳۷۳؛ صحيح البخاري، ج۹، ص۴۲؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۲۸۹؛ سنن أبي داود، ج۴، ص۳۰۶؛ سنن الترمذي، ج۴، ص۱۲۴؛ صحيح ابن حبان، ج۳، ص۵۰۸
↑[۵] . مسند أبي داود الطيالسي، ج۴، ص۱۷۰؛ مصنف ابن أبي شيبة، ج۶، ص۱۷۴؛ مسند أحمد، ج۶، ص۳۴۷؛ صحيح البخاري، ج۱، ص۳۳؛ سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۲۸۴؛ الكنى والأسماء للدولابي، ج۱، ص۳۰۹؛ مستخرج أبي عوانة، ج۱۷، ص۶۵۳؛ المدخل إلى السنن الكبرى للبيهقي، ج۱، ص۳۱۲
↑[۶] . المائدة/ ۹۹
↑[۷] . بنگرید به: غريب الحديث لإبراهيم الحربي، ج۲، ص۵۹۴؛ معالم السنن للخطابي، ج۳، ص۱۰۵؛ بحر المذهب للروياني، ج۵، ص۸۷؛ المجموع المغيث في غريبي القرآن والحديث لأبي موسى المديني، ج۳، ص۹۵؛ النهاية في غريب الحديث والأثر لابن الأثير، ج۴، ص۲۱۴؛ تهذيب الأسماء واللغات للنووي، ج۴، ص۱۲۱؛ لسان العرب لابن منظور، ج۱۳، ص۳۶۳.
↑[۸] . بنگرید به: غريب الحديث لإبراهيم الحربي، ج۲، ص۶۴۳؛ تفسير الطبري، ج۵، ص۴۱۸، ج۸، ص۴۶۳؛ تفسير ابن المنذر، ج۲، ص۷۴۸؛ تفسير ابن أبي حاتم، ج۳، ص۹۷۶؛ الإبانة في اللغة العربية للصحاري، ج۴، ص۷۴۰.
↑[۹] . مسند أبي داود الطيالسي، ج۱، ص۳۰۰؛ مسند ابن الجعد، ص۲۸۹؛ مسند أحمد، ج۱۵، ص۳۳۱؛ السنة لأبي بكر بن الخلال، ج۴، ص۱۵۳؛ معجم ابن المقرئ، ص۸۰
↑[۱۰] . المعجم الأوسط للطبراني، ج۶، ص۳۷۸؛ الكامل لابن عدي، ج۴، ص۸۳؛ الترغيب والترهيب للمنذري، ج۴، ص۱۸
↑[۱۱] . المعجم الكبير للطبراني، ج۲۲، ص۶۹
↑[۱۲] . جامع معمر بن راشد، ج۱۱، ص۲۱۰؛ مسند أحمد، ج۴۱، ص۱۱۷؛ صحيح البخاري، ج۸، ص۴۷؛ صحيح مسلم، ج۴، ص۷۵۰؛ التوحيد لابن منده، ج۱، ص۱۴۸؛ السنن الكبرى للبيهقي، ج۸، ص۲۳۸
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید، تا به گسترش علم و معرفت دینی کمک کنید. شکرانه‌ی یاد گرفتن یک نکته‌ی جدید، یاد دادن آن به دیگران است‌.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.