شنبه ۱۵ آذر (قوس) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۱۹ ربیع الثانی ۱۴۴۲ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۷۲) تبعیّت از فتوای کسی بدون آگاهی از دلیل او تقلید کورکورانه محسوب می‌شود که جایز نیست و با این وصف، عمل به رساله‌های توضیح المسائل که مجموعه‌ای از فتاوای فقهای شیعه بدون ذکر دلایل آن‌هاست، کفایت نمی‌کند و برای مکلّف چاره‌ای نیست جز اینکه برای نجات خود از عقوبت، قبول زحمت فرماید و با استنباط از قرآن و سنّت در روشنایی عقل سلیم یا استیضاح از فقهای عادل و مستقل، دلیل هر فتوا را بشناسد تا در صورت قطعی بودنش، به آن عمل کند و در صورت قطعی نبودنش، به تلاش برای دسترسی به خلیفه‌ی خداوند از یک سو و اخذ به اصول اوّلی و عملی از سوی دیگر روی آورد. (پرسش و پاسخ ۹۳)
loading
پرسش و پاسخ
 

نظر علامه خراسانی در مورد نماز خواندن در هواپیما چیست؟

نماز گزاردن در حال حرکت، تنها برای کسی جایز است که از خطری یا ضرری یا از فوت شدن نماز بیمناک است؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا أَوْ رُكْبَانًا ۖ[۱]؛ «پس اگر بیمناک شدید در حالت پیاده یا سواره (نماز بگزارید)» و در این صورت، هر مقدار از نماز که می‌تواند را روی به قبله و در حالت عادی می‌گزارد و هر مقدار از آن که نمی‌تواند را به هر روی و حالت که می‌تواند می‌گزارد؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ[۲]؛ «خداوند کسی را جز به مقدار توانش تکلیف نمی‌کند» و فرموده است: ﴿وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ۚ[۳]؛ «و بر شما در دین هیچ سختی قرار نداد»؛ جز آنکه در هر صورت واجب است تکبیرة الإحرام را روی به قبله گوید؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ الصَّلاةِ فِي الطَّيّارَةِ، فَقَالَ: اسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَكَبِّرْ ثُمَّ اسْتَقْبِلْ حَيْثُ تَسْتَقْبِلُ الطَّيّارَةُ وَلا تُصَلِّ فِيها مَكْتُوبَةً إِلّا وَأَنْتَ خائِفٌ! قُلْتُ: أُصَلِّي فِيها جالِسًا؟ قالَ: تُصَلِّي قائِمًا أَبَدًا، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقاعِدًا، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبِكَ، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَبِالْإِيماءِ، فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَبِالنِّيَّةِ وَهَذا كَقَوْلِ الْحَدّادِ لِفَتاهُ: مُتْ وَأَنْتَ نافِخٌ!»؛ «از جناب منصور درباره‌ی نماز گزاردن در هواپیما پرسیدم، پس فرمود: روی به قبله کن و تکبیر بگوی، سپس روی به هر سوی کن که هواپیما روی می‌کند و در آن نماز فریضه‌ای را نگزار مگر در حالی که بیمناک هستی! گفتم: در آن نشسته نماز می‌گزارم؟ فرمود: همیشه ایستاده نماز می‌گزاری، پس اگر نتوانستی نشسته، پس اگر نتوانستی بر پهلویت، پس اگر نتوانستی با اشاره، پس اگر نتوانستی با نیّت و این مانند سخن آهنگر (در مَثَل مشهور) است که به شاگردش گفت: بمیر و بدم!»

↑[۱] . البقرة/ ۲۳۹
↑[۲] . البقرة/ ۲۸۶
↑[۳] . الحجّ/ ۷۸
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading