شنبه ۱ اردیبهشت (ثور) ۱۴۰۳ هجری شمسی برابر با ۱۱ شوال ۱۴۴۵ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
 نکته‌ی جدید: نکته‌ی «عید منتظران» نوشته‌ی «حسنا منتظر المهدی» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. پرسش جدید: لطفاً بفرمایید که «ترس از خداوند» به چه دلیل است؟ آیا ترس از ذات اوست یا از صفات او؟ با توجّه به اینکه او عادل است و ظلم نمی‌کند و حکیم است و کار عبث نمی‌کند و به عبارتی بدون حکمت ضرری از او به کسی نمی‌رسد. پس چرا باید از او ترسید؟ برای مطالعه و دریافت پاسخ، اینجا را کلیک کنید. درس جدید: درس‌هایی از آن جناب درباره‌ی اینکه زمین از مردی عالم به همه‌ی دین که خداوند او را در آن خلیفه، امام و راهنمایی به امر خود قرار داده باشد، خالی نمی‌ماند؛ احادیث صحیحی از پیامبر در این باره؛ حدیث ۲۱. برای مطالعه‌ی آن، اینجا را کلیک کنید. نقد جدید: حضرت علامه در نامه‌ی شماره‌ی ۶ فرموده‌اند: «هر چیزی غیر خدا که شما را به خود مشغول کند، شیطان است». می‌خواستم منظور ایشان از این جمله را بدانم. مثلاً اگر درگیر شغلی بودیم برای امرار معاش خود و خانواده باز هم شیطان است؟ برای مطالعه و دریافت بررسی، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. گفتار جدید: مناجاتی از آن جناب که در آن راه‌های موجود پیش روی مؤمنان را یاد می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. فیلم جدید: فیلم جدیدی با موضوع «تقلید و اجتهاد (۱)» منتشر شد. برای مشاهده و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. کتاب جدید: نسخه‌ی سوم کتاب ارزشمند «سبل السّلام؛ مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نامه‌ی جدید: فرازی از نامه‌ی آن جناب که در آن درباره‌ی شدّت گرفتن بلا هشدار می‌دهد و علّت آن و راه جلوگیری از آن را تبیین می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید.
loading
پرسش و پاسخ
 

آیا کسانی مانند خضر و آصف، مقامی بالاتر از موسی و سلیمان علیهما السلام داشتند که آن‌ها را تحت تعلیم قرار دادند؟ آیا آن دو انسان بودند یا فرشته؟ چرا خداوند با اینکه خود با موسی علیه السلام ارتباط داشت، مستقیماً به او تعلیم نداد؟ چرا مثل همیشه، از طریق وحی عمل نشد؟ سپاسگزارم.

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

۱ . خضر علیه السلام چیزهایی را می‌دانست که موسی علیه السلام نمی‌دانست و موسی علیه السلام چیزهایی را می‌دانست که خضر علیه السلام نمی‌دانست و از این رو، برای هر یک از آن دو ممکن بود که چیزهایی را به دیگری بیاموزد. توضیح آنکه برای یک پیامبر، دانستن همه چیز ضروری نیست، بل دانستن چیزهایی ضروری است که برای تعلیم و اقامه‌ی آن‌ها فرستاده شده است و موسی علیه السلام برای تعلیم و اقامه‌ی احکام عمومی و عادی خداوند فرستاده شده بود و خضر علیه السلام برای اقامه و تعلیم احکام خصوصی و فوق العاده‌ی خداوند فرستاده شده بود و از این رو، موسی علیه السلام از خضر علیه السلام به احکام عمومی و عادی خداوند داناتر بود و خضر علیه السلام از موسی علیه السلام به احکام خصوصی و فوق العاده‌ی خداوند داناتر بود و تبعاً هر یک از آن دو می‌توانست چیزهایی که به آن‌ها داناتر است را به دیگری بیاموزد. با این حال، شکّی نیست که موسی علیه السلام از خضر علیه السلام افضل بود؛ خواه از این جهت که احکام عمومی و عادی خداوند، بسیار بیشتر از احکام خصوصی و فوق العاده‌ی او بود و تبعاً علم به آن‌ها، از حیث کمّی علم بیشتری محسوب می‌شد و خواه از این جهت که احکام عمومی و عادی خداوند، بسیار مهم‌تر از احکام خصوصی و فوق العاده‌ی او بود و تبعاً علم به آن‌ها، از حیث کیفی علم بهتری محسوب می‌شد؛ با توجّه به اینکه احکام خصوصی و فوق العاده‌ی خداوند از قبیل شکستن کشتی، کشتن نوجوان و تعمیر دیوار، مصلحت افراد معدودی را تأمین می‌کرد، ولی احکام عمومی و عادی او، مصلحت کلّ جامعه را تأمین می‌کرد و روشن است که تأمین مصلحت کلّ جامعه، از تأمین مصلحت افرادی معدود، بسیار مهم‌تر است.

این قاعده، رابطه‌ی میان سلیمان و آصف علیهما السلام را نیز توضیح می‌دهد؛ چراکه قدرت آصف علیه السلام نسبت به قدرت سلیمان علیه السلام، مانند علم خضر علیه السلام نسبت به علم موسی علیه السلام بود. فارغ از اینکه قدرت لشکریان سلیمان علیه السلام، در حقیقت قدرت او محسوب می‌شد؛ چراکه در خدمت او قرار داشت و از این رو، ادّعای آنکه لشکریان او از او قدرتمندتر بودند، ادّعایی متناقض و بی‌معناست. باری از فضیلت سلیمان علیه السلام بر آصف علیه السلام همین بس که آصف علیه السلام یکی از خادمان او بود!

۲ . ظاهر آیات قرآن این است که خضر و آصف علیهما السلام، انسان بودند، نه فرشته و دلیلی برای عدول از ظاهر آیات قرآن وجود ندارد.

۳ . شکّی نیست که عالم ساختن موسی علیه السلام به چیزی که خضر علیه السلام می‌دانست و قادر ساختن سلیمان علیه السلام به کاری که آصف علیه السلام انجام می‌داد، ضرورتی نداشته و از این رو، بر خداوند واجب نبوده؛ همچنانکه بدون شک، ارجاع موسی به خضر علیهما السلام و ارجاع سلیمان به آصف علیهما السلام، فایده‌ای داشته است؛ چراکه خداوند کار بیهوده انجام نمی‌دهد. مثلاً ممکن است موسی علیه السلام گمان برده باشد که همه‌ی احکام خداوند را می‌داند و از این رو، خداوند او را به خضر علیه السلام ارجاع داده باشد تا ببیند که برخی از احکام خداوند را نمی‌داند؛ چنانکه تفسیری نزدیک به این، در برخی از روایات وارد شده است[۱]. درباره‌ی سلیمان علیه السلام نیز همین فایده بس که با وجود خادمانی مانند آصف علیه السلام، نیازی به آوردن تخت ملکه‌ی سبأ با دست خود نداشته است!

↑[۱] . بنگرید به: تفسير عبد الرزاق، ج۲، ص۳۴۰؛ مسند الحميدي، ج۱، ص۳۶۳؛ مسند أحمد، ج۳۵، ص۴۹؛ صحيح البخاري، ج۴، ص۱۵۴؛ صحيح مسلم، ج۴، ص۱۸۴۷؛ تاريخ ابن أبي خيثمة (السفر الثالث)، ج۱، ص۲۸۵؛ سنن الترمذي، ج۵، ص۳۰۹؛ تفسير الطبري، ج۱۵، ص۳۲۴؛ مستخرج أبي عوانة، ج۳، ص۴۳۳؛ تفسير ابن أبي حاتم، ج۷، ص۳۷۰؛ تفسير عليّ بن إبراهيم القميّ، ج۲، ص۳۷؛ صحيح ابن حبان، ج۱۴، ص۱۰۴.
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید، تا به گسترش علم و معرفت دینی کمک کنید. شکرانه‌ی یاد گرفتن یک نکته‌ی جدید، یاد دادن آن به دیگران است‌.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.