سه شنبه ۱۴ مرداد (اسد) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۱۴ ذی الحجه ۱۴۴۱ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۴۰) تداوم غیاب مهدی ناشی از تداوم ترس اوست و تداوم ترس او ناشی از آن است که «قوم ظالمان» هنوز قادر به کشتن او هستند و این به معنای آن است که مردم هنوز تمهیدات لازم برای محافظت از او را نیندیشیده‌اند و اقدامات لازم برای تأمین امنیّت او را انجام نداده‌اند، بلکه هنوز پشتیبان «قوم ظالمان» هستند. (نقد و بررسی ۹۳)
loading
پرسش و پاسخ
 

به تازگی به مباحثی در مورد معراج رسول الله (ص) برخورد کردم که می‌گویند پیامبر با جسم مبارک خودشان به معراج رفته‌اند و بعضی از به اصطلاح‌ علمای ایران در این باره بحث می‌کنند که باعث بحث‌های انحرافی زیادی شده که حتی خود بنده در یک همایش که برای معراج حضرت رسول الله (ص) برگزار شده بود شنیدم که شیخ بی‌سوادی با القاب جعلی مانند حجّت السلام و دکتر می‌گفت رسول الله با سفینه‌ی فضایی به معراج رفته (نعوذ بالله). لطفاً در این مورد توضیح بفرمایید.

جانم فدای رهبرم حضرت مهدی علیه السّلام

درود بر جناب علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله

مراد از إسراء پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم که به آن «معراج» گفته می‌شود، این است که خداوند پیامبرش را در یک شب از مسجد الحرام به مسجد الأقصی سیر داده است تا برخی نشانه‌های خود را به او نشان دهد؛ چنانکه در سوره‌ای با همین نام از آن خبر داده و فرموده است: ﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ[۱]؛ «پاک است کسی که بنده‌اش را در یک شب از مسجد الحرام به مسجد الأقصی که پیرامون آن را برکت دادیم سیر داد تا از نشانه‌های خود به او نشان دهیم، هرآینه او شنوای بیناست»؛ همچنانکه او را -در همان شب یا زمانی پیش از آن- بالا برده و به درختی در منتها و نزد بهشت برین رسانده و فرشته‌ی وحی و برخی نشانه‌های بزرگ خود را به او نشان داده؛ چنانکه در سوره‌ی نجم که پیش از سوره‌ی إسراء نازل شده از آن خبر داده و فرموده است: ﴿وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ ۝ عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَىٰ ۝ عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوَىٰ ۝ إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ ۝ مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ ۝ لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ آيَاتِ رَبِّهِ الْكُبْرَىٰ ۝[۲]؛ «و هرآینه یک بار دیگر او را دیده است، نزد درخت سدرِ منتها که نزد آن بهشت برین است؛ چشم (او) انحراف نیافت و از حدّ خود تجاوز نکرد؛ هرآینه برخی نشانه‌های بزرگ پروردگارش را دیده است». بنابراین، إسراء پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم بنا بر صریح کتاب خداوند ثابت است و با این وصف، از ضروریّات اسلام شمرده می‌شود، ولی آیا به صورت جسمانی واقع شده است؟ حق آن است که آری؛ چراکه از یک سو ضمیر در ﴿بِعَبْدِهِ و ﴿لَقَدْ رَأَىٰ به پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم باز می‌گردد و تبعاً جسم و روح او را شامل می‌شود و با این وصف، خارج ساختن جسم او از شمول آن بدون دلیل ممکن نیست، بلکه اراده‌ی روح پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم از آن بر خلاف لحن و سیاق آیه است، تا حدّی که إغراء به جهل محسوب می‌شود و از سوی دیگر وقوع إسراء برای پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم به صورت جسمانی غیر ممکن نیست تا نیاز به چنین تخصیص و تأویلی داشته باشد؛ زیرا خداوند قدرت انتقال سریع اجسام از جایی به جای دیگر یا از بُعدی به بُعد دیگر را دارد و غرضش از انتقال سریع پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم نیز نشان دادن نشانه‌های قدرتش به او بوده که با انتقال جسم او حاصل می‌شده است، نه با انتقال روح او در حالت رؤیا که منحصر به او و بر خلاف عادت نبوده است؛ خصوصاً با توجّه به اینکه خداوند هر جا درباره‌ی رؤیای پیامبرش سخن گفته به رؤیا بودن آن تصریح کرده؛ چنانکه به عنوان نمونه، فرموده است: ﴿وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ[۳]؛ «و رؤیایی که به تو نشان دادیم را جز فتنه‌ای برای مردم قرار ندادیم» و فرموده است: ﴿لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ ۖ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ آمِنِينَ[۴]؛ «هرآینه خداوند رؤیای پیامبرش را راست کرد، حتماً اگر خداوند بخواهد با امنیّت به مسجد الحرام داخل می‌شوید» و فرموده است: ﴿إِذْ يُرِيكَهُمُ اللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلًا ۖ[۵]؛ «هنگامی که خداوند آنان را در خواب تو اندک نشان می‌داد» و با این وصف، اگر إسراء پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم رؤیا بود، حتماً به رؤیا بودن آن تصریح می‌فرمود؛ فارغ از آنکه انحراف نیافتن چشم و تجاوز نکردن آن از حدّ خود در رؤیا معنا ندارد، بلکه عملی اختیاری و مناسب بیداری است.

آری، انتقال روح پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم در حالتی شبیه به مرگ و نه در حالت رؤیا ممکن است، ولی دلیلی برای آن وجود ندارد و با ظاهر کتاب خداوند سازگار نیست و با این وصف، می‌توان گفت که إسراء آن حضرت به صورت جسمانی واقع شده است؛ مانند عروج عیسی علیه السّلام که خداوند درباره‌ی او فرموده است: ﴿بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا[۶]؛ «بلکه خداوند او را به سوی خود بالا برد و خداوند عزّتمندی حکیم است». اما آیا برای آن حضرت وسیله‌ی نقلیّه‌ای وجود داشته است؟ در کتاب خداوند چیزی در این باره نیامده، ولی در روایات فریقین از مرکبی بهشتی به نام «بُراق» یاد شده که جبرئیل علیه السّلام برای آن حضرت آورده است[۷] و آن می‌تواند شبیه به ارابه و اسب آتشینی بوده باشد که خداوند با آن الیاس علیه السّلام را به آسمان بالا برد[۸] و خداوند بر هر کاری تواناست.

↑[۱] . إسراء/ ۱
↑[۲] . نجم/ ۱۳-۱۸
↑[۳] . إسراء/ ۶۰
↑[۴] . فتح/ ۲۷
↑[۵] . أنفال/ ۴۳
↑[۶] . نساء/ ۱۵۸
↑[۷] . نگاه کنید به: مسند احمد، ج۳، ص۱۴۸ و ج۴، ص۲۰۸ و ج۵، ص۳۸۷؛ صحیح البخاری، ج۴، ص۷۷ و ۲۴۸؛ صحیح مسلم، ج۱، ص۹۹ و ۱۰۴؛ سنن الترمذی، ج۴، ص۳۶۳؛ کلینی، الکافی، ج۸، ص۳۶۴ و ۳۷۶؛ ابن بابویه، الأمالی، ص۵۳۳؛ همو، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۲۳۱
↑[۸] . نگاه کنید به: عهد عتیق، کتاب دوم پادشاهان، فصل ۲
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading