سه شنبه ۲۹ مهر (میزان) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۳ ربیع الأوّل ۱۴۴۲ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۶۷) دموکراسی، چیزی جز حکومت اکثریّت بر اقلّیت نیست و این معنایی جز «استبداد اکثریّت» ندارد؛ چراکه اکثریّت مردم، تنها به این دلیل که تعدادشان بیشتر است، بر اقلّیت مردم سلطه می‌یابند و برای آنان تعیین تکلیف می‌کنند، در حالی که ممکن است اقلّیت مردم از اکثریّت‌شان داناتر و شایسته‌تر باشند؛ همچنانکه معمولاً همین طور است و نخبگان، فرزانگان، دانشمندان و پرهیزکاران، اقلّیت جامعه را تشکیل می‌دهند و جاهلان، فرومایگان، گمراهان و گناهکاران، اکثریّت آن را. (مقاله‌ی ۶۳)
loading
پرسش و پاسخ
 

آیا استخاره جایز است؟

استخاره باید توسط شخصی خاص و ساعتی خاص انجام شود؟

استخاره در چه اموری جایز است؟

«استخاره» در لغت به معنای طلب خیر کردن و در روایات اسلامی به معنای طلب خیر کردن از خداوند پیش از انجام کاری است که بیم خیر نبودن آن می‌رود و با این معنا، از مصادیق «دعا» شمرده می‌شود که کار بسیار خوب و پسندیده‌ای است، ولی «استخاره» در عرف اهل تشیّع از این معنا خارج شده و معنای «تفأل به کتاب خداوند» یافته است که اصلی در روایات اسلامی ندارد، بلکه در برخی از آن‌ها مورد نهی قرار گرفته و آن به این صورت است که مصحف را بگشایند و نخستین آیه‌ای که ببینند را به فال نیک یا بد بگیرند و بر اساس آن عملی را انجام دهند یا ترک نمایند، در حالی که روشن است رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و هیچ یک از صحابه و اهل بیت او چنین کاری را انجام نداده‌اند، بلکه بعید نیست چنین کاری از مصادیق «استقسام بالأزلام» باشد که عملی جاهلی است و در کتاب خداوند «فسق» شمرده شده است[۱]؛ همچنانکه از جهت به فال بد گرفتن برخی آیات، «طیره» شمرده می‌شود که در کتاب خداوند مردود است[۲] و تبعاً رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نیز -بنا بر روایات متواتر در منابع فریقین- آن را بی‌اعتبار دانسته است[۳] و با این وصف، خبر واحد، ضعیف و متناقضی که ابو جعفر طوسی (د.۴۶۰ق) در کتاب تهذیب الأحکام[۴] از مردی مجهول به نام الیسع قمی روایت کرده و تنها دلیل جواز چنین عملی است، قابل قبول نیست. آری، چنین عملی از برخی حاکمان بنی امیّه مانند ولید بن یزید بن عبد الملک (د.۱۲۸ق) نقل شده است که مصحف را گشود و با آیه‌ی ﴿وَاسْتَفْتَحُوا وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ[۵] مواجه شد؛ پس به خشم آمد و آن را هدف قرار داد و به قدری بر آن تیر زد که آن را پاره کرد و سپس خطاب به آن سرود: «أَتُوعِدُ کُلَّ جَبّارٍ عَنیدٍ/ فَها أنا ذاکَ جَبّارٌ عنیدُ/ إذا لاقَیتَ رَبَّکَ یَومَ حَشرٍ/ فَقُل یا رَبِّ خَرَّقَنِی الوَلیدُ»؛ «آیا هر جبّار عنید را می‌ترسانی؟! پس من همان جبّار عنید هستم! هنگامی که پروردگارت را در روز حشر دیدی بگو: خدایا! ولید من را پاره کرد!»[۶]، ولی واضح است که عمل چنین زندیق خبیثی دلالتی بر جواز تفأل به کتاب خداوند یا رواجش در میان سلف صالح ندارد، بلکه چه بسا بر خلاف آن دو دلالت داشته باشد.

حاصل آنکه «استخاره» به معنای دعا و طلب خیر از خداوند پیش از انجام کاری که بیم خیر نبودن آن می‌رود، بسیار خوب و پسندیده است و مورد اهتمام و توصیه‌ی سلف صالح بوده است، ولی «تفأل به کتاب خداوند» در قالب گشودن مصحف و به فال نیک یا بد گرفتن آیاتی از آن، عملی خرافی و جاهلی است که مانند برخی دیگر از اعمال خرافی و جاهلی در میان اهل تشیّع رواج یافته و به فتنه‌ای برای آنان تبدیل شده و تا حدّی جنبه‌ی افراط یافته است که برخی از آنان، برای شناخت حق و باطل نیز به کتاب خداوند تمسّک نمی‌کنند، بلکه تفأل می‌کنند و پس از شناخت حق نیز برای قبول و یاری آن که امر اکید کتاب خداوند است، در پی فال‌گیری می‌گردند که برای آنان از کتاب خداوند فال بگیرد تا بدانند که آیا حق را بپذیرند و یاری کنند یا نه! بدون شک این انحراف بزرگی است که در میان اهل تشیّع رواج یافته است و عالمانشان نیز به جای نهی آنان از آن، بر آن دامن می‌زنند، همان طور که به برخی دیگر از انحرافات آنان دامن می‌زنند، بلکه خود به مرجع آنان در آن و بزرگ‌ترین فال‌گیران تبدیل شده‌اند!

از خداوند مهربان مسئلت داریم که همه‌ی مسلمانان جهان را با فریاد رسای بنده‌ی صالحش علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی از خواب غفلت بیدار کند، تا همه‌ی بدعت‌ها و خرافات دوران فترت را وا گذارند و در نور کتاب او و سنّت متواتر پیامبرش، به سوی اسلام خالص و کامل بازگردند و برای درک حضور امام مهدی علیه السّلام و اصلاحات جهانی او آماده شوند.

↑[۱] . مائدة/ ۳
↑[۲] . اعراف/ ۱۳۱؛ نمل/ ۴۷؛ یس/ ۱۹
↑[۳] . مسند أحمد، ج۲، ص۲۶۶ و ج۳، ص۱۱۸؛ صحيح البخاري، ج۷، ص۲۷؛ صحيح مسلم، ج۷، ص۳۳؛ سنن ابن ماجة، ج۲، ص۱۱۷۰؛ سنن أبي داود، ج۲، ص۲۳۲؛ سنن الترمذي، ج۳، ص۸۵؛ الكافي للكليني، ج۸، ص۱۹۶؛ من لا يحضره الفقيه لابن بابويه، ج۲، ص۲۶۶
↑[۴] . ج۳، ص۳۱۰
↑[۵] . ابراهیم/ ۱۵
↑[۶] . مروج الذهب للمسعودي، ج۳، ص۲۱۶؛ إمتاع الأسماع للمقريزي، ج۱۲، ص۲۸۱؛ النجوم الزاهرة للأتابكي، ج۱، ص۲۹۹؛ شذرات الذهب لابن العماد، ص۱۶۹
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading