یکشنبه 29 مرداد (اسد) 1396 هجری شمسی برابر با 28 ذي القعده 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 7 کد پرسش: 133
موضوع فرعی:

احکام مسائل مستحدثه

نویسنده‌ی پرسش: رضا راضی تاریخ پرسش: 1394/10/5

کشیدن سیگار و قلیان و تریاک چه حکمی دارد؟ خرید و فروششان چطور؟

پاسخ به پرسش شماره: 7 تاریخ پاسخ به پرسش:

پاسخ پرسش شما به ترتیب زیر است:

اولاً استعمال مواد مخدّر، بدون تردید حرام است؛ چراکه از یک سو به بدن آسیب‌های جدّی و خانمان‌سوز می‌رساند، در حالی که خداوند فرموده است: «وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ» (بقره/ 195)؛ «خود را با دستانتان به هلاکت نیندازید» و از سوی دیگر مصداق بارز اضاعه‌ی مال شمرده می‌شود، در حالی که خداوند فرموده است: «وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا ۝ إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ ۖ وَكَانَ الشَّيْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا» (إسراء/ 26 و 27)؛ «و (مال خود را) تلف نکن؛ چراکه تلف کنندگان (مال) برادران شیاطین هستند و شیطان پروردگارش را بسیار ناسپاس است»؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَمِعْتُ ٱلْمَنْصُورَ ٱلْهاشِميَّ ٱلْخُراسانِيَّ یَقُولُ: ما کانَ رَسُولُ ٱللّهِ صَلَّی ٱللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ یَشْرَبُ تِرْیاکاً أَوْ یَتَعَلَّقُ تَمِیمَةً أَوْ یَقُولُ ٱلشِّعْرَ مِنْ قِبَلِ نَفْسِهِ»؛ «شنیدم جناب منصور هاشمی خراسانی می‌فرماید: رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم تریاک استعمال نمی‌کرد و نظربند نمی‌آویخت و از نزد خود شعر نمی‌سرود».

و یکی دیگر از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَأَلْتُهُ عَنِ ٱلتِّرْیاکِ فَقالَ: إنَّهُ کَٱلْخَمْرِ وَ ٱلْمَیْسِرِ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا، فَٱجْتَنِبُوهُ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ! قُلْتُ: إِنَّ مِنَ ٱلْفُقَهاءِ مَنْ یَسْتَعْمِلُهُ! قالَ: ماذا تُرِیدُ مِنَ ٱلْفُقَهاءِ؟! وَ هَلِ ٱلْفُقَهاءُ إِلّا رِجالٌ مِنَ ٱلنّاسِ؟!»؛ «از آن جناب درباره‌ی تریاک پرسیدم، پس فرمود: هرآینه آن مانند خمر و قمار است که در آن‌ها گناهی بزرگ و منافعی برای مردم است و گناه آن‌ها از نفع آن‌ها بزرگ‌تر است، پس از آن اجتناب کنید، باشد که رستگار شوید! گفتم: از فقها کسانی هستند که آن را استعمال می‌کنند! فرمود: از فقها چه می‌خواهی؟! آیا فقها جز شماری از مردم هستند؟!».

ثانیاً در حرمت استعمال دخانیّات مانند حرمت استعمال موادّ مخدّر، جای تأمّل و اشکالی نیست؛ چراکه استعمال آن‌ها نیز مانند استعمال موادّ مخدّر، منشأ امراض مهلک و مصداق اضاعه‌ی مال است؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَأَلْتُ ٱلْمَنْصُورَ عَنِ ٱلْبَنْجِ فَقالَ: ذٰاکَ مِنْ إِخْوانِها -یَعْنِي ٱلْخَمْرَ! ثمّ قالَ: مَنْ أَخَذَ سِیجاراً فَقَدْ أَخَذَ جَمْرَةً مِنَ ٱلنّارِ! قُلْتُ: قَبَّحَ اللّهُ إِمامَ قَوْمٍ قَدْ فُتِنَ بِٱلْأَنابِیب! فَتَأَمَّلَ قَلِیلاً ثُمَّ قالَ: دَعْ عَنْکَ هٰذا»؛ «از جناب منصور درباره‌ی حشیش پرسیدم، پس فرمود: این از برادران آن -یعنی خمر- است! سپس فرمود: هر کس سیگاری را در دست بگیرد، هرآینه اخگری از آتش (جهنّم) را در دست گرفته است! گفتم: خداوند زشت کند امام قومی را که شیفته‌ی پیپ‌هاست! آن جناب اندکی تأمّل کرد و سپس فرمود: این (موضوع) را وا گذار».

و یکی دیگر از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَمِعْتُهُ یَقُولُ: التَّدْخِینُ لَذَّةُ أَصْحابِ ٱلنّارِ وَ سَمِعْتُهُ یَنْهیٰ عَنِ ٱلصَّلاةِ خَلْفَ مَنْ یَسْتَعْمِلُ ٱلسِّیجارَ»؛ «از آن جناب شنیدم که می‌فرماید: دود کردن، لذّت اهل آتش است و شنیدم که از نماز گزاردن پشت سر کسی که سیگار می‌کشد، نهی می‌فرماید».

و یکی دیگر از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«رَأیٰ رَجُلاً یُدَخِّنُ فَقالَ لَهُ: أَیُعْجِبُکَ ٱلدُّخانُ؟ قالَ: نَعَمْ، قالَ: <فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ ۝ يَغْشَى النَّاسَ ۖ هَٰذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ>! فَأَلْقَی ٱلرَّجُلُ سِیجارَهُ لَمّا سَمِعَ هٰذا وَ قالَ: أَسْتَغْفِرُ ٱللّهَ وَ أَتُوبُ إِلَیْه»؛ «آن حضرت مردی را دید که (سیگاری در دست دارد و) دود می‌کند، پس به او فرمود: آیا دود را خوش می‌داری؟ گفت: بله، فرمود: <پس منتظر روزی باش که آسمان دودی آشکار می‌آورد؛ مردم را فرا می‌گیرد، آن عذابی دردناک است> (دخان/ 10 و 11)! پس مرد چون این سخن را شنید سیگار خود را انداخت و گفت: از خداوند آمرزش می‌طلبم و به سوی او توبه می‌کنم»!

ثالثاً از آنچه گذشت دانسته می‌شود که خرید و فروش موادّ مخدّر و دخانیّات جایز نیست؛ زیرا قاعده در اسلام، حرمت خرید و فروش هر چیزی است که استعمال آن حرام است؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَمِعْتُ ٱلْمَنْصُورَ یَقُولُ: ثَمَنُ ٱلْکَلْبِ ٱلَّذِي یُعْبَثُ بِهِ سُحْتٌ وَ ثَمَنُ ٱلدُّخانِ سُحْتٌ»؛ «شنیدم جناب منصور می‌فرماید: پول سگی که با آن بازی می‌شود حرام است و پول دود حرام است».

و برخی دیگر از یارانمان ما را خبر دادند، گفتند:

«تَحاکَمَ إِلَیْهِ رَجُلانِ یَخْتَصِمانِ فَقالَ أَحَدُهُما: إِنَّ هٰذا دَفَعَ إِلَيَّ حَشِیشاً فَشَرِبْتُهُ ثُمَّ جاءَنِي یَطْلُبُ أَجْرَهُ وَ غالیٰ! فَقالَ ٱلْآخَرُ: ما وَهَبْتُهُ لَهُ وَ إِنَّما بِعْتُهُ! فَغَضِبَ وَ قالَ: إِنَّ أَحَدَکُمْ لَیَسْقِي أَخاهُ سَمّاً لِیَقْتُلَهُ ثُمَّ یَأْتِیهِ یَطْلُبُ أَجْرَهُ؟! لا أَجْرَ لَهُ وَ لا کَرامَةَ»«دو مرد در حالی که با یکدیگر نزاع می‌کردند، داوری را به نزد آن جناب آوردند، پس یکی از آن دو گفت: این مرد به من حشیشی داد و من آن را استعمال کردم، سپس به نزد من آمد و بهای آن را از من طلبید و قیمتش را بالا برد! مرد دیگر گفت: آن را به او نبخشیدم، بلکه فروختم! پس آن جناب به خشم آمد و فرمود: هرآینه یکی از شما به برادرش سمّی می‌دهد تا او را بکشد و سپس به نزد او می‌آید و بهایش را می‌طلبد؟! بهایی برای او نیست و ارزشی ندارد»!

با این وصف، کسی که موادّ مخدّر و دخانی را می‌فروشد مستحقّ ثمن آن‌ها نیست و اگر ثمن آن‌ها را بگیرد، چیز حرامی را گرفته و مال مردم را به باطل خورده، در حالی که خداوند فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ» (نساء/ 29)؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! اموال یکدیگر را میانتان به باطل نخورید»؛ همچنانکه دادن ثمن آن‌ها به او توسّط خریدار نیز جایز نیست؛ چراکه خداوند فرموده است: «وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا» (نساء/ 5)؛ «و اموال‌تان را که خداوند برای شما پشتوانه‌ای قرار داده است به سفیهان ندهید»؛ بلکه بعید نیست فروشندگان و خریداران عمده‌ی این گونه مواد، افساد کنندگانی در زمین و شایسته‌ی کیفر محاربان باشند؛ چراکه تبعات مرگبار شیوع این موادّ سمّی در میان مسلمانان پوشیده نیست، تا حدّی که می‌توان اقدام به آن را مانند اقدام به قتل عمد دانست و خداوند به هر چیزی آگاه است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
تعلیق شماره: 1
نویسنده‌ی تعلیق: رضا راضی
تاریخ تعلیق: 1396/2/18

حرمت موادّ مخدّر از منظر علامه فقط به سبب آیه «لا تلقوا بأیدیکم الی التّهلکه» است یا احادیث ذیل را در کتاب مستدرک الوسائل (در خصوص بنگ) متواتر و معتبر می‌دانند؟

«سیأتی زمان علی أمّتی یأکلون شیئاً اسمه البنج أنا بریء منهم و هم بریئون منّی»

«من احتقر ذنب البنج فقد کفر»

«سلّموا علی الیهود و النصاری و لا تسلّموا علی آکل البنج»

و ...

پاسخ به تعلیق: 1 تاریخ پاسخ به تعلیق: 1396/2/26

احادیث مذکور در کتاب مستدرک الوسائل (ج17، ص86) معتبر نیستند. حرمت استعمال موادّ مخدّر و دخانی صرفاً به دلیل مضرّات قطعی و مهمّی است که برای فرد و جامعه دارد و با این وصف، عمومات و اطلاقات قرآنی و روایی در روشنایی عقل سلیم، برای اثبات آن کافی است و نیازی به احادیث ضعیف و ساختگی وجود ندارد.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.