چهارشنبه 29 شهریور (سنبله) 1396 هجری شمسی برابر با 29 ذي الحجه 1438 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 16 کد پرسش: 300
موضوع فرعی:

احکام نماز

نویسنده‌ی پرسش: مهدی طارمی تاریخ پرسش: 1396/1/27

آیا می‌شود طرز نماز خواندن بنا بر فتاوای ایشان را برایمان ارسال کنید. البته نه اینکه مثل رساله انواع و اقسام فتاوای مسایل را بنویسید، بلکه مثلاً بگویید: اول نیت بعد تکبیر بعد حمد بعد اینکه سوره می‌خوانیم که مثلاً واجب است یا مستحب الی آخر سلام. ممنون اگر زحمتش را متقبل شوید.

پاسخ به پرسش شماره: 16 تاریخ پاسخ به پرسش:

نماز در کتاب خداوند عبارت از تکبیر، قرائت، رکوع و سجود با تسبیح پروردگار و صلوات و سلام بر پیامبر، بدون جهر و اخفات بسیار، در اوقاتی معیّن و در حال طهارت، خشوع و روی داشتن به قبله و با اخلاص برای خداوند است؛ چنانکه برای تکبیر فرموده است: «وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ» (مدثر/ 3)؛ «و پروردگارت را تکبیر گوی» و فرموده است: «وَكَبِّرْهُ تَكْبِيرًا» (إسراء/ 111)؛ «و او را به تکبیر بزرگ شمار» و برای قرائت فرموده است: «عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۖ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ۚ» (مزمل/ 20)؛ «دانست که شما آن را احصا نخواهید کرد، پس از شما درگذشت، پس هر چه از قرآن که میسّر شد را قرائت کنید» و آن را در حال قیام پسندیده و فرموده است: «مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ أُمَّةٌ قَائِمَةٌ يتْلُونَ آياتِ اللَّهِ» (آل عمران/ 113)؛ «از اهل کتاب گروهی ایستاده آیات خداوند را تلاوت می‌کنند» و برای رکوع و سجود فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ۩» (حج/ 77)؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! رکوع و سجود کنید و پروردگارتان را بپرستید و کار نیک انجام دهید باشد که رستگار شوید» و برای تسبیح پروردگار با اسم «عظیم» فرموده است: «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ» (واقعه/ 74)؛ «پس به اسم عظیم پروردگارت تسبیح بگوی» و برای تسبیح پروردگار با اسم «أعلی» فرموده است: «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى» (أعلی/ 1)؛ «اسم اعلای پروردگارت را تسبیح بگوی» و برای تسبیح به ستایش او در سجود فرموده است: «فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُنْ مِنَ السَّاجِدِينَ» (حجر/ 98)؛ «پس به ستایش پروردگارت تسبیح بگوی و از سجده کنندگان باش» و برای صلوات و سلام بر پیامبر فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ ۚ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا» (أحزاب/ 56)؛ «هرآینه خداوند و فرشتگانش بر پیامبر صلوات می‌فرستند، ای کسانی که ایمان آوردید! بر او صلوات بفرستید و با تسلیم سلام بدهید» و برای عدم جهر یا اخفات بسیار در نماز فرموده است: «وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَينَ ذَلِكَ سَبِيلًا» (إسراء/ 110)؛ «و نمازت را به جهر یا اخفات (بسیار) نخوان و میان آن راهی بجوی» و برای معیّن بودن اوقات آن فرموده است: «إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا» (نساء/ 103)؛ «هرآینه نماز بر مؤمنان در اوقاتی معیّن واجب است» و برای طهارت لباس و بدن از خَبَث فرموده است: «وَثِيابَكَ فَطَهِّر ۝ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ» (مدثر/ 4 و 5)؛ «و لباست را تطهیر کن و از آلودگی دوری جوی» و برای طهارت از حَدَث فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا ۚ» (مائده/ 6)؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! هرگاه به نماز بر می‌خیزید روی‌هاتان و دست‌هاتان تا آرنج‌ها را بشویید و بر سرهاتان و پاهاتان تا دو برآمدگی مسح کنید و اگر جنب بودید غسل نمایید» و برای خشوع در آن که مستلزم اجتناب از سخن گفتن با دیگران و اعمال زائد دیگر است فرموده است: «الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ» (مؤمنون/ 2)؛ «کسانی که در نمازشان خاشع هستند» و برای روی داشتن به قبله فرموده است: «وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۚ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ» (بقره/ 150)؛ «و از هر جا که بیرون شدی روی خود را به سمت مسجد الحرام بگردان و هر جا که بودید روی‌هاتان را به سمت آن بگردانید» و برای اخلاص برای خداوند فرموده است: «فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ» (غافر/ 14)؛ «پس خداوند را با خالص کردن دین برایش بخوانید» و فرموده است: «وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ» (بیّنه/ 5)؛ «و امر نشدند مگر به اینکه خداوند را با خالص کردن دین برایش عبادت کنند» و پیامبر خداوند تعداد، ترتیب و جزئیّات هر یک را تبیین کرده و فرموده است: «صَلُّوا کَما رَأَیْتُمُونِي أُصَلِّي» (شافعی، المسند، ص55؛ سنن الدارمي، ج1، ص283؛ صحیح البخاري، ج1، ص155؛ بیهقي، السنن الکبری، ج2، ص345؛ صحیح ابن خزیمة، ج1، ص295)؛ «نماز بگزارید بدان صورت که دیدید من نماز می‌گزارم» و آن -بنا بر روایات متواتر- به صورت زیر است:

1 . تکبیرة الإحرام در حال نزدیک کردن دست‌ها به گوش‌ها

2 . قرائت حمد و سوره‌ای دیگر پس از آن جز در رکعت سوم و چهارم که قرائت حمد در آن دو کافی است.

3 . رکوع و گفتن سه بار «سُبْحانَ رَبِّيَ الْعَظِیمِ» یا «سُبْحانَ رَبِّيَ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ» در آن با طمأنینه

4 . قیام بعد از رکوع و گفتن «سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» یا «سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنا وَ لَكَ الْحَمْدُ» در آن با طمأنینه

5 . دو سجده و گفتن سه بار «سُبْحانَ رَبِّيَ الْأَعْلیٰ» یا «سُبْحانَ رَبِّيَ الْأَعْلیٰ وَ بِحَمْدِهِ» در هر یک با طمأنینه و نشستن کامل میان آن دو

6 . تشهّد و صلوات بر پیامبر و آن در نماز منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به این صورت است: «التَّحِیّاتُ الْمُبارَکاتُ وَ الصَّلَواتُ الطَّیِّباتُ لِلّهِ أَشْهَدُ أَن لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ وَحْدَهُ لا شَرِیكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ اللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ»، گاه با افزودن: «کَما صَلَّیْتَ عَلیٰ إِبْراهِیمَ وَ آلِ إِبْراهِیمَ إِنَّكَ حَمِیدٌ مَجِیدٌ» در تشهّد اول و استعاذه در تشهّد آخر به این صورت: «وَ أَعِذْنِي مِنْ فِتْنَةِ الْمَسِیحِ الدَّجّالِ وَ أَعِذْنِي مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْیا وَ الْمَماتِ وَ أَعِذْنِي مِنْ عَذابِ الْقَبْرِ وَ عَذابِ النّارِ».

7 . تسلیم بر پیامبر، صالحان و نمازگزاران و آن در نماز منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به این صورت است: «السَّلامُ عَلَیْكَ أَیُّهَا النَّبِيُّ وَ رَحْمَةُ اللّهِ وَ بَرَکاتُهُ السَّلامُ عَلَیْنا وَ عَلیٰ عِبادِ اللّهِ الصّالِحِینَ» و سپس در حال التفات به طرف راست: «السَّلامُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللّهِ» و در حال التفات به طرف چپ در صورتی که نمازگزاری در طرف چپ باشد: «السَّلامُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَةُ اللّهِ» و در نهایت گفتن تکبیر که نقطه‌ی آغاز و پایان نماز و حدّ فاصل میان اعمال آن است.

این نمازی است که همه‌ی مسلمانان از مذاهب مختلف آن را صحیح می‌دانند و تنها درباره‌ی برخی جزئیّات آن اختلاف نظر دارند؛ مانند تکتّف در حال قیام و گفتن «بسم الله الرحمن الرحیم» در قرائت و گفتن «آمین» و قرائت کمتر از یک سوره بعد از حمد و رفع یدین در تکبیرات و قنوت در رکعت دوم و نهادن پیشانی بر خاک و استراحت پیش از برخاستن و تمایل به جهر یا اخفات در اذکار و داخل کردن بخشی از سلام در تشهّد و گفتن تسبیحات به جای قرائت در رکعت سوم و چهارم و جمع میان دو نماز بدون عذر و جزئیّاتی از این دست که عموماً مبتنی بر روایات واحد و متعارض هستند و جنبه‌ی استحباب یا کراهت دارند و انجام یا ترکشان مبطل نماز نیست (در این باره، بنگرید به: پرسش و پاسخ 152). این به معنای آن است که نماز متعارف و معمول در میان مسلمانان از اهل سنّت و اهل تشیّع مجزی است، هر چند برخی اعمال آنان در آن بدون دلیل کافی و تبعاً مکروه هستند؛ مانند تکتّف در حال قیام (بنگرید به: گفتار 59 و پرسش و پاسخ 110) و ترک «بسم الله الرّحمن الرّحیم» که بر خلاف بیشتر روایات رسیده و بر خلاف احتیاط است و «آمین» گفتن بعد از حمد با توجّه به اینکه خاستگاهی یهودی و مسیحی دارد و ورودش از پیامبر اسلام ثابت نیست و قرائت کمتر از یک سوره بعد از حمد که بر خلاف بیشتر روایات رسیده و بر خلاف احتیاط است و ترک قنوت که ترک عملی صالح و مسنون است و سجده بر غیر خاک که بر خلاف سنّت پیامبر و دورتر از خشوع مطلوب در نماز است (بنگرید به: پرسش و پاسخ 84) توسّط اهل سنّت و مانند جهر در اذکار که بر خلاف ظاهر و عموم آیات ذکر است (بنگرید به: پرسش و پاسخ 272) و جمع میان دو نماز بدون عذر که ترک اولی محسوب می‌شود (بنگرید به: پرسش و پاسخ 231) توسّط اهل تشیّع.

از اینجا دانسته می‌شود چیزی که جای نگرانی دارد، صورت نماز نیست؛ چراکه همه‌ی مسلمانان کم یا بیش با صورت نماز آشنایند و در مجموع آن را «صحیح» بر پا می‌دارند، بل چیزی که جای نگرانی دارد، «قبول» نماز است؛ چراکه آن جز از پرهیزکاران قبول نمی‌شود؛ چنانکه خداوند فرموده است: «إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» (مائده/ 27)؛ «خداوند تنها از پرهیزکاران قبول می‌کند» و آنان کسانی هستند که برای خداوند در قانون‌گذاری و حکمرانی شریکی نمی‌گیرند و با امامی جز خلیفه‌ی او در زمین بیعت نمی‌کنند و از تقلید دیگران می‌پرهیزند و آنان اندکی از مسلمانانند، در حالی که عاقبت تنها برای آنان است؛ چنانکه فرموده است: «إِنَّ الْعَاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ» (هود/ 49)؛ «هرآینه عاقبت برای پرهیزکاران است».

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.