چهارشنبه 1 آذر (قوس) 1396 هجری شمسی برابر با 4 ربیع الأوّل 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 5 کد پرسش: 292
موضوع فرعی:

احکام خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها

نویسنده‌ی پرسش: عرفان تاریخ پرسش: 1396/1/2

احتراماً می‌خواستم بدانم حکم استفاده از الکل‌های مواد غذایی (مثل سوربیتول و الکل شکر و ...) در موادی مانند خمیر دندان و ... چیست؟ آیا حکم این الکل‌ها هم مانند حکم نوشیدنی‌های مسکر است؟

پاسخ به پرسش شماره: 5 تاریخ پاسخ به پرسش:

هر نوشیدنی مست کننده‌ای -حکماً یا موضوعاً- «خمر» دانسته می‌شود و آن در کتاب خداوند مطلقاً حرام است؛ چنانکه فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ۝ إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ ۖ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ» (مائده/ 90 و 91)؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! جز این نیست که خمر و قمار و بت‌ها و تیرهای بخت‌آزمایی آلایشی ساخته‌ی شیطان هستند، پس از آن‌ها اجتناب کنید باشد که رستگار شوید! جز این نیست که شیطان می‌خواهد میان شما با خمر و قمار دشمنی و کینه بیندازد و شما را از یاد خداوند و از نماز باز دارد، پس آیا شما دست بر می‌دارید؟!» و روشن است که «اجتناب از خمر»، با اجتناب از همه‌ی مقادیر آن حاصل می‌شود، اگرچه یک قطره باشد و موجب مستی نشود. بنابراین، هر چیزی که نوشیدن آن ولو به مقدار زیاد مست کننده است، نوشیدن آن ولو به مقدار کم حرام است؛ چراکه آن «خمر» دانسته می‌شود و نوشیدن «خمر» در کتاب خداوند مطلقاً حرام است؛ خصوصاً با توجّه به حرمت «مستی» به سبب مانعیّتش از نماز در آیه‌ی 43 سوره‌ی نساء قطع نظر از اینکه با کدام نوشیدنی مست کننده حاصل شده باشد و حرمت «نزدیک شدن» به کارهای زشت در آیه‌ی 151 سوره‌ی أنعام که در نزدیک شدن به مستی با نوشیدن مقداری کم از هر نوشیدنی مست کننده‌ای مصداق می‌یابد.

اما «الکل» مادّه‌ای است که به تنهایی مست کننده، بلکه نوشیدنی نیست؛ چراکه مادّه‌ای مسموم کننده و مهلک است و تنها مصارف غیر خوراکی دارد. بنابراین، نمی‌توان آن را «خمر» دانست، هر چند برای تولید «خمر» از آن استفاده می‌کنند؛ به این ترتیب که آن را با آب و برخی موادّ خوراکی دیگر به نحوی می‌آمیزند که حالت مسموم کنندگی و مهلک بودن خود را از دست می‌دهد و حالت مست کنندگی پیدا می‌کند. بنابراین، «خمر» «الکل» نیست و نمی‌تواند باشد، بل آمیزه‌ای از «الکل» و برخی موادّ دیگر است که بر روی هم «نوشیدنی مست کننده» دانسته می‌شود و تبعاً نوشیدن آن به هر مقداری حرام است. این به معنای آن است که وجود «الکل» در یک مادّه‌ی غذایی مستلزم نجاست یا حرمت آن نیست؛ همچنانکه مقداری «الکل» در نان هم وجود دارد، در حالی که پاکیزه‌ترین و حلال‌ترین غذاهاست، مگر اینکه آن را به مادّه‌ای مست کننده تبدیل کرده باشد که در این صورت، اجتناب از آن به هر مقداری واجب خواهد بود. بنابراین، خوردنی‌ها و نوشیدنی‌هایی که حاوی مقدار کمی «الکل» هستند و خوردن و نوشیدن آن‌ها -ولو به مقدار زیاد- مست کننده نیست، حرام دانسته نمی‌شوند؛ مگر اینکه موجب «نشئگی» یعنی حالت سرخوشی و هیجان کاذب باشند که مستی خفیف دانسته می‌شود و از موادّ مخدّر و نوشیدنی‌هایی مانند «فقّاع» پدید می‌آید.

این حکم «الکل» در اسلام است که بسیاری از فقیهان را متحیّر ساخته و به فتواهای ظنّی و تخمینی کشانده است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.