شنبه ۱۷ خرداد (جوزا) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۱۴ شوال ۱۴۴۱ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
* بخش «درس‌ها» حاوی درس‌های علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی با محوریّت قرآن و سنّت، راه‌اندازی شد. * امکان مطالعه‌ی آنلاین با قابلیت جستجو در متن و عکس‌برداری از صفحات، به بخش «کتاب‌ها» افزوده شد. * کتاب شریف «سبل السّلام» حاوی مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading
نقد و بررسی
 
شماره‌ی نقد: ۱۱ کد نقد: ۱۴۵
موضوع نقد:

مقدّمات؛ حجّت؛ کتاب خداوند؛ دلالت برخی آیات قرآن

نویسنده‌ی نقد: مسعود تاریخ نقد: ۱۳۹۷/۸/۱۸

خداوند در آیه‌ی ۶ سوره حجرات فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ»؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! هرگاه فاسقی برایتان خبری آورد تحقیق کنید، مبادا از روی جهالت به قومی آسیب برسانید، پس از کاری که کردید پشیمان شوید». آیا این آیه دلیلی آشکار برای اثبات حجّیّت خبر واحد ثقه نیست؟

پاسخ به نقد شماره: ۱۱ تاریخ پاسخ به نقد: ۱۳۹۷/۸/۲۲

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

۱ . وجوب تحقیق درباره‌ی خبر فاسق، به معنای عدم وجوب تحقیق درباره‌ی خبر دیگران نیست؛ چراکه اثبات شیء نفی ماعدا نمی‌کند، بلکه می‌تواند از باب تأکید و بیان اولویّت تحقیق درباره‌ی خبر فاسق باشد؛ چنانکه مثلاً گفته می‌شود: «هر چیزی که هر بی‌سر و پایی می‌گوید را باور نکن» و منظور این نیست که هر چیزی که دیگران می‌گویند را باور کن، بل منظور این است که هر چیزی که هر کسی می‌گوید را باور نکن، خصوصاً اگر بی‌سر و پا باشد. این به معنای آن است که آیه‌ی «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا»[۱]؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! هرگاه فاسقی برایتان خبری آورد تحقیق کنید»، در مقام نفی وجوب تحقیق درباره‌ی خبر دیگران نیست و به اصطلاح، مفهوم مخالف ندارد؛ خصوصاً با توجّه به اینکه چنین مفهومی، معارض با منطوق آیه‌ای است که می‌فرماید: «إِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا ۚ»[۲]؛ «هرآینه ظن چیزی را از حق بی‌نیاز نمی‌کند»؛ با توجّه به اینکه خبر واحد ثقه، به اقرار همه‌ی اهل علم، مفید ظنّ است و بنا بر منطوق این آیه، چیزی را از حق بی‌نیاز نمی‌کند و روشن است که منطوق این آیه بر مفهوم آیه‌ی دیگر -هرگاه مفهوم داشته باشد- مقدّم است.

۲ . آیه‌ی نبأ، درباره‌ی خبر آوردن از پیامبر درباره‌ی عقاید و احکام دین نیست، بل درباره‌ی خبر آوردن از افرادی عادی درباره‌ی موضوعی عرفی است؛ چنانکه فرموده است: «أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَىٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ»[۳]؛ «مبادا از روی جهالت به قومی آسیب برسانید، پس از کاری که کردید پشیمان شوید» و این قرینه‌ی متّصلی است که عمومی برای آیه باقی نمی‌گذارد تا شامل خبر آوردن از پیامبر درباره‌ی عقاید و احکام دین شود؛ همچنانکه شامل شهادت یک شاهد عادل در محکمه نمی‌شود و روشن است که میان حجّیّت خبر واحد ثقه در امور عرفی و خبر او در امور شرعی، ملازمه‌ای وجود ندارد؛ زیرا عقلا در امور عرفی تسامحی روا می‌دارند که در امور شرعی روا نمی‌دارند.

۳ . آیه‌ی نبأ، با توجّه به ذیل آن و شأن نزولش، درباره‌ی خبر واحد از اهل زمان است که امکان تحقیق درباره‌ی‌شان وجود دارد، نه خبر واحد از گذشتگان که امکان تحقیق درباره‌ی‌شان وجود ندارد. توضیح آنکه آیه می‌فرماید: هرگاه فاسقی برای شما از کسی در زمانتان خبری آورد حاکی از اینکه او سخنی گفته یا کاری انجام داده است، تحقیق کنید؛ به این ترتیب که بروید و از خود او بپرسید که آیا این سخن را گفته یا این کار را انجام داده است؟ بنابراین، در صورتی که مفهوم مخالف داشته باشد، می‌فرماید: هرگاه عادلی برای شما از کسی در زمانتان خبری آورد حاکی از اینکه او سخنی گفته یا کاری انجام داده است، تحقیق لازم نیست و این می‌تواند از آن رو باشد که دروغ بستن عادل بر کسی که زنده است و می‌تواند او را تکذیب و رسوا کند، بعید است، یا از آن رو که خبر واحد از اهل زمان بر خلاف خبر واحد از گذشتگان، غالباً محفوف به قرائنی قطع‌آور است. با این وصف، آیه در صورتی که مفهوم مخالف داشته باشد، تنها بر حجّیّت خبر واحد ثقه از اهل زمان دلالت دارد که علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی آن را پذیرفته است، نه خبر واحد ثقه از کسانی که در این زمان نیستند و نمی‌توانند صحّت و سقم خبر او را تأیید کنند.

حاصل آنکه آیه‌ی نبأ، «دلیلی آشکار برای اثبات حجّیّت خبر واحد ثقه» محسوب نمی‌شود.

برای آگاهی بیشتر در این باره، به نقد و بررسی ۵۸ مراجعه کنید.

↑[۱] . حجرات/ ۶
↑[۲] . یونس/ ۳۶
↑[۳] . حجرات/ ۶
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی؛ بخش بررسی نقدها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن نقد
کاربر گرامی! شما می‌توانید نقدهای علمی خود بر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش به بررسی علمی گرفته شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی نقد، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که نقد شما، در پایگاه بررسی شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن نقد خود، نقدهای مرتبط را مرور، یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . مدّت معمول برای بررسی هر نقد، ۳ تا ۱۰ روز است.
۳ . بهتر است که از نوشتن نقدهای متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت، خودداری کنید؛ چراکه چنین نقدهایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول بررسی می‌شوند.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
ناشر: دفتر منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: سوم (از ۱۳۹۶/۱/۲۲ تا ۱۳۹۸/۹/۲۰)
زمان انتشار: آذر (قوس) ۱۳۹۸ هجری شمسی
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟