چهارشنبه 1 شهریور (سنبله) 1396 هجری شمسی برابر با 1 ذي الحجه 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

مقدّمات

شماره پرسش: 1 کد پرسش: 40
موضوع فرعی:

علم و جهل؛ ارتباط علم و عمل

نویسنده‌ی پرسش: سیّد علی تاریخ پرسش: 1394/2/2

به نظر شما واقع‌گرایی بهتر است یا آرمان‌گرایی؟

پاسخ به پرسش شماره: 1 تاریخ پاسخ به پرسش:

به نظر می‌رسد که منظور از «واقع‌گرایی» مقدّم داشتن واقعیّت و منظور از «آرمان‌گرایی» مقدّم داشتن آرمان است و با این وصف، پرسش جناب‌عالی از یک پیش‌فرض نادرست برخاسته و آن این است که میان «واقعیّت» و «آرمان» لزوماً منافاتی وجود دارد، در حالی که چنین منافاتی ثابت نیست؛ چراکه «آرمان» می‌تواند با «واقعیّت» سازگار باشد و آن هنگامی است که از آموزه‌های پیامبران برخاسته باشد؛ چنانکه به عنوان نمونه، تحقّق عدالت جهانی در پرتو حاکمیّت خلیفه‌ی خداوند در زمین، اگرچه یک آرمان فوق العاده محسوب می‌شود، کاملاً واقعی و امکان‌پذیر است و با این وصف، گرایش به آن نمی‌تواند با «واقع‌گرایی» منافات داشته باشد. با این حساب، «واقع‌گرایی» و «آرمان‌گرایی» دو روی یک سکّه هستند، مشروط به اینکه مبتنی بر واقعیّت‌ها و آرمان‌های اسلامی باشند. چنانکه دعوت حضرت منصور هاشمی خراسانی به سوی اقامه‌ی اسلام خالص و کامل در جهان، هر چند آرمان‌گرایانه به نظر می‌رسد، واقع‌گرایانه است؛ زیرا اقامه‌ی اسلام خالص و کامل در جهان، آرمان همه‌ی پیامبران بوده است و آنان حکیم‌تر از آن بوده‌اند که چیزی موهوم و غیر عملی را آرمان خود قرار دهند و آرزویی خام را در سر بپرورانند؛ بل اقامه‌ی اسلام خالص و کامل در جهان به مثابه‌ی نتیجه‌ی حاکمیّت خلیفه‌ی خداوند در زمین و مقدّمه‌ی عدالت جهانی، وعده‌ی خداوند حکیم است و خداوند حکیم وعده‌ی خود را خلاف نمی‌کند و با این وصف، گرایش به سوی آن، خواب و خیال و توهّم نیست، بل آرمان‌گرایی اسلامی است که عین واقع‌گرایی شمرده می‌شود.

آری، در صورتی که «واقع‌گرایی» را به معنای تمایل به حفظ وضع موجود و «آرمان‌گرایی» را به معنای تمایل به اصلاح آن بدانیم، می‌توانیم بگوییم که «آرمان‌گرایی» از «واقع‌گرایی» بهتر است؛ چراکه اصلاح وضع موجود، عاقلانه‌تر است و کمال شمرده می‌شود و به علاوه، با خواست خداوند و رویکرد پیامبرانش هماهنگ‌تر است؛ با توجّه به اینکه خداوند همیشه به اصلاح وضع موجود امر کرده و پیامبرانش همواره برای آن تلاش کرده‌اند و با این وصف، اسلام یک آیین آرمان‌گرا شمرده می‌شود.

حاصل آنکه اگر مراد از «آرمان‌گرایی» مقدّم داشتن آرمان و مراد از «واقع‌گرایی» مقدّم داشتن واقعیّت باشد، لزوماً میان آن دو منافاتی نیست؛ چراکه آرمان اسلام واقعیّت آن و واقعیّت آن آرمان آن است، ولی اگر مراد از «آرمان‌گرایی» اصلاح‌طلبی و مراد از «واقع‌گرایی» محافظه‌کاری باشد، بدون شک «آرمان‌گرایی» از «واقع‌گرایی» بهتر است؛ چراکه اسلام در پی حفظ وضع موجود نیست، بلکه مسلّماً در پی اصلاح آن است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.