دو شنبه 25 آذر (قوس) 1398 هجری شمسی برابر با 19 ربیع الثانی 1441 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* امکان مطالعه‌ی آنلاین با قابلیت جستجو در متن و عکس‌برداری از صفحات، به بخش «کتاب‌ها» افزوده شد. * کتاب شریف «سبل السّلام» حاوی مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

   
موضوع اصلی:

احکام

شماره‌ی پرسش: 32 کد پرسش: 455
موضوع فرعی:

احکام نماز

نویسنده‌ی پرسش: رحمان تاریخ پرسش: 1398/5/4

لطفاً کیفیت اذان و اقامه را بیان کنید. سپاسگزارم.

پاسخ به پرسش شماره: 32 تاریخ پاسخ به پرسش: 1398/5/9

درباره‌ی کیفیّت اذان، میان مذاهب اسلامی اختلاف است، ولی روایت مشهور از اهل بیت (طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1132، 1135، 1136 و 1137)، به صورت زیر است:

الله أكبر، الله أكبر، الله أكبر، الله أكبر

أشهد أن لا إله إلا الله، أشهد أن لا إله إلا الله

أشهد أنّ محمداً رسول الله، أشهد أنّ محمداً رسول الله

حيّ على الصلاة، حيّ على الصلاة

حيّ على الفلاح، حيّ على الفلاح

حيّ على خير العمل، حيّ على خير العمل

الله أكبر، الله أكبر

لا إله إلا الله، لا إله إلا الله

درباره‌ی تکبیر اول، ابو حنیفه، شافعی و احمد با روایت مشهور از اهل بیت موافق هستند، ولی مالک معتقد است که آن دو تکبیر است، نه چهار تکبیر و این روایت دیگر از اهل بیت است (بنگرید به: طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1133 و 1134). همچنین، همه‌ی فقیهان مذاهب معتقدند که «حيّ علی خیر العمل» جزء اذان نیست، ولی اهل بیت در بیشتر روایات آن را جزء اذان دانسته‌اند؛ چنانکه به عنوان نمونه، بیهقی در السنن الکبری (ج1، ص425) روایت کرده است: «إِنَّ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ كانَ يَقُولُ فِي أَذانِهِ إِذا قالَ: حَيَّ عَلَى الْفَلاحِ، قال: حَيَّ عَلىٰ خَيْرِ الْعَمَلِ وَيَقُولُ: هُوَ الْأَذانُ الْأَوَّلُ»؛ «علیّ بن الحسین در اذان خود، هرگاه می‌گفت: حيّ علی الفلاح، می‌گفت: حيّ علی خیر العمل و می‌گفت: آن اذان نخستین است». همچنین، همه‌ی فقیهان مذاهب معتقدند که تهلیل آخر، یک تهلیل است، نه دو تهلیل، ولی اهل بیت در بیشتر روایات آن را دو تهلیل دانسته‌اند، هر چند تأکید کرده‌اند که در حالت عجله یا سفر، می‌توان همه‌ی فقرات اذان را یک بار گفت (بنگرید به: طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1140، 1142، 1143 و 1144). همچنین، مالک، احمد و شافعی در قول قدیمش و برخی اصحاب ابو حنیفه، تثویب در اذان صبح یعنی گفتن «الصلاة خیر من النوم» را مستحب دانسته‌اند، ولی شافعی در قول جدیدش و برخی اصحاب ابو حنیفه مانند طحاوی و ابو بکر رازی آن را مکروه شمرده‌اند و حق با آنان است؛ چراکه صدور این فقره از پیامبر ثابت نیست؛ چنانکه مالک در الموطأ (ج1، ص72) روایت کرده است: «إِنَّ الْمُؤَذِّنَ جاءَ إِلىٰ عُمَرَ بْنِ الْخَطّابِ يُؤْذِنُهُ لِصَلاةِ الصُّبْحِ، فَوَجَدَهُ نائِمًا، فَقالَ: الصَّلاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ، فَأَمَرَهُ عُمَرُ أَنْ يَجْعَلَها فِي نِداءِ الصُّبْحِ»؛ «مؤذن به نزد عمر بن خطاب آمد تا او را برای نماز صبح آگاه کند، پس او را خواب یافت، پس گفت: <الصلاة خیر من النوم>؛ <نماز از خواب بهتر است>، پس عمر به او امر کرد که آن را در اذان صبح قرار دهد»؛ همچنانکه بیهقی در السنن الکبری (ج1، ص423) از عمر روایت کرده است: «إِنَّهُ قالَ لِمُؤَذِّنِهِ: إِذا بَلَغْتَ حَيَّ عَلَى الْفَلاحِ فِي الْفَجْرِ فَقُلْ: الصَّلاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ الصَّلاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ»؛ «او به مؤذن خود گفت که هرگاه در اذان صبح به حيّ علی الفلاح رسیدی، بگو: الصلاة خير من النوم الصلاة خير من النوم» و عبد الرزاق در المصنّف (ج1، ص474) روایت کرده است: «نخستین کسی که گفت: <الصلاة خیر من النوم> سعد و در زمان خلافت عمر بود».

درباره‌ی کیفیّت اقامه نیز میان مذاهب اسلامی اتفاق نظر وجود ندارد، ولی روایت مشهور از اهل بیت (طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1132)، به صورت زیر است:

الله أكبر، الله أكبر

أشهد أن لا إله إلا الله، أشهد أن لا إله إلا الله

أشهد أنّ محمداً رسول الله، أشهد أنّ محمداً رسول الله

حيّ على الصلاة، حيّ على الصلاة

حيّ على الفلاح، حيّ على الفلاح

حيّ على خير العمل، حيّ على خير العمل

قد قامت الصلاة، قد قامت الصلاة

الله أكبر، الله أكبر

لا إله إلا الله

روایت دیگر از اهل بیت این است که اقامه مانند اذان است، با این تفاوت که «قد قامت الصلاة» به آن افزوده می‌شود (بنگرید به: طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1134 و 1135) و این قول ابو حنیفه است، ولی احمد و شافعی در قول جدیدش آن را به این صورت دانسته‌اند: «الله أكبر» دو مرتبه، «أشهد أن لا إله إلا الله» یک مرتبه، «أشهد أنّ محمداً رسول الله» یک مرتبه، «حيّ على الصلاة» یک مرتبه، «حيّ على الفلاح» یک مرتبه، «قد قامت الصلاة» دو مرتبه، «الله أكبر» دو مرتبه و «لا إله إلا الله» یک مرتبه و مالک و شافعی در قول قدیمش همین ترتیب را ذکر کرده‌اند، با این تفاوت که «قد قامت الصلاة» را یک مرتبه دانسته‌اند و این قولی است که از اهل بیت نیز روایت شده است (بنگرید به: طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1139) و عمل به آن خصوصاً در حالت عجله یا سفر اشکالی ندارد (بنگرید به: طوسی، الإستبصار، ج1، روایت 1142، 1143 و 1144). به هر حال، برای هر یک از این اقوال، روایتی وجود دارد، ولی تردیدی نیست که روایات رسیده از طریق اهل بیت به پیروی سزاوارترند؛ چراکه رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم در حدیث ثقلین، تمسّک به آنان را ضامن هدایت امّت دانسته است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق/ چهارم؛ احکام
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی/ تیر (سرطان) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟