پنج شنبه 28 تیر (سرطان) 1397 هجری شمسی برابر با 6 ذي القعده 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English
منصور هاشمی خراسانی
* نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن گفتار

     
شماره: 4 کد: 10
موضوع:

هفت گفتار از آن جناب حاکی از اینکه درباره‌ی خود ادّعایی نمی‌کند، هر چند از فضل خداوند درباره‌ی خود ناامید نیست.

۱ . أَخْبَرَنا أَتابَكُ بْنُ جَمْشِیدَ السُّغْدِيُّ، قالَ: دَخَلْتُ عَلَی الْمَنْصُورِ الْهاشِميِّ الْخُراسانِيِّ وَ عِنْدَهُ رِجالٌ فَمَکَثْتُ حَتّیٰ خَرَجَ الرِّجالُ، فَأَقْبَلَ عَلَيَّ وَ قالَ: أَ لَكَ إِلَيَّ حاجَةٌ؟ قُلْتُ: نَعَمْ، مَسْأَلَةٌ وَ أَخَذْتُ أَرْتَعِدُ مِنْ مَهابَتِهِ، فَقالَ: سَلْ وَ هَوِّنْ عَلَیْكَ! قُلْتُ: أَنْتَ الْخُراسانِيُّ؟! قالَ: أَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ خُراسانَ! قُلْتُ: لا أُرِیدُ هٰذا وُ لٰکِنْ أُرِیدُ الَّذِي یُوَطِّئُ لِلْمَهْدِيِّ سُلْطانَهُ! قالَ: أَنَا أُوَطِّئُ لِلْمَهْدِيِّ سُلْطانَهُ! قُلْتُ: لا أُرِیدُ هٰذا وُ لٰکِنْ أُرِیدُ الَّذِي یُؤَدِّي الرّایَةَ إِلَی الْمَهْدِيِّ! قالَ: إِنْ شاءَ اللّهُ إِنْ شاءَ اللّهُ ما یَمْنَعُکُمْ مِنْ أَنْ تَقُولُوا إِنْ شاءَ اللّهُ؟! فَدَخَلَ رَجُلانِ فَقَطَعا عَلَیْهِ الْکَلامَ، فَقَضیٰ حاجَتَهُما ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقالَ: بَلَغَنِي أَنَّ عَلِیّاً عَلَیْهِ السَّلامُ أُوتِيَ کِتاباً مِنْ کُتُبِ الْأَوَّلِینَ فَنَظَرَ فِيهِ فَوَجَدَ فِیهِ اسْمَهُ وَ صِفَتَهُ فبَكىٰ ثُمَّ قالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ أَكُنْ عِنْدَهُ مَنْسِيّاً الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَثْبَتَنِي عِنْدَهُ فِي صَحِيفَةِ الْأَبْرَارِ! فَلَمْ یَزِدْ عَلیٰ حَمْدِ اللّهِ شَیْئاً وَ لَمْ یُجادِلْ فِي ذٰلِكَ أَحَداً!

ترجمه‌ی گفتار:

اتابک بن جمشید سُغدی ما را خبر داد، گفت: بر منصور هاشمی خراسانی وارد شدم، در حالی که نزد او مردانی بودند، پس درنگ کردم تا مردان بیرون رفتند، پس به من روی نمود و فرمود: آیا با من کاری داری؟ گفتم: آری، سؤالی دارم و از هیبت او شروع به لرزیدن کردم، فرمود: بپرس و بر خودت سخت مگیر! گفتم: آیا تو خراسانی هستی؟ فرمود: من مردی از اهل خراسان هستم! گفتم: مقصودم این نیست، مقصودم کسی است که برای حکومت مهدی زمینه‌سازی می‌کند! فرمود: من برای حکومت مهدی زمینه‌سازی می‌کنم! گفتم: مقصودم این نیست، مقصودم کسی است که پرچم را به مهدی می‌رساند! فرمود: ان شاء الله، ان شاء الله، چه چیزی شما را باز می‌دارد از اینکه بگویید ان شاء الله؟! در این هنگام دو مرد وارد شدند و سخن را بر او قطع کردند، پس حاجت آن دو را برآورده کرد، سپس به من روی نمود و فرمود: به من رسیده است که به علی علیه السلام کتابی از کتب گذشتگان داده شد، پس در آن نگریست و نام خود و صفت خود را در آن یافت، پس گریست و فرمود: خدای را سپاس که نزد او فراموش شده نبوده‌ام، خدای را سپاس که من را نزد خود در صحیفه‌ی نیکان یاد کرده است! پس کاری جز سپاس خدای انجام نداد و درباره‌ی آن با احدی مجادله نکرد!

۲ . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمٰنِ الْهِرَوِيُّ، قالَ: سَمِعْتُ الْمَنْصُورَ یَقُولُ فِي دُعائِهِ: رَبِّ أَسْأَلُكَ أَنْ تُرِیَني عُلُوَّ خَلِیفَتِكَ فِي الْأَرْضِ قَبْلَ أَنْ أَمُوتَ! قُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ، أَتَدْعُو بِمِثْلِ هٰذَا الدُّعاءِ وَ أَنْتَ تَعْلَمُ أَنَّكَ تَدْفَعُ الرّایَةَ إِلَیْهِ وَ تَکُونُ مَعَهُ فِي جَمِیعِ مَواطِنِهِ؟! قالَ: إِنِّي أَرْجُو أَنْ یَکُونَ الْأَمْرُ کَما وَصَفْتَ وَلٰکِنْ کانَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلامُ یَقُولُ: مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ قَدْ فَرِغَ مِنَ الْأَمْرِ فَقَدْ کَذَبَ، لِأَنَّ لِلّهِ عَزَّوَجَلَّ الْمَشِیئَةَ فِي خَلْقِهِ، یُحْدِثُ ما یَشاءُ وَ یَفْعَلُ ما یُرِیدُ! ثُمَّ قالَ الْمَنْصُورُ: رَحِمَ اللّهُ امْرَءً مِنْکُمْ یَفْعَلُ ما یُؤْمَرُ وَ لا یَخُوضُ مَعَ ٱلْخائِضِینَ!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور در دعای خود می‌فرماید: پروردگارا! از تو مسئلت دارم که برتری خلیفه‌ات در زمین را پیش از آنکه بمیرم به من نشان دهی! گفتم: فدای تو شوم، آیا چنین دعایی می‌کنی، در حالی که می‌دانی تو پرچم را به آن حضرت می‌رسانی و در همه‌ی مواطنش به همراه او هستی؟! فرمود: من امیدوارم کار این گونه باشد که تو وصف کردی، ولی ابو جعفر (باقر) علیه السّلام می‌فرمود: هر کس گمان کند که از کار فراغت یافته است دروغ می‌گوید؛ چراکه خداوند عزّوجلّ در خلقش مشیئت دارد، هر چیزی که بخواهد را پیش می‌آورد و هر کاری که بخواهد را انجام می‌دهد! آن گاه منصور فرمود: خداوند رحمت کند کسی از شما را که چیزی که به آن امر شده است را انجام می‌دهد و با فرو روندگان (در پیشبینی حوادث آخر الزّمان) فرو نمی‌رود!

۳ . أخبرنا عیسَی بْنُ عبدِ الحَمیدِ الجوزَجانيُّ قال: سَأَلَنِي رجلٌ مِنْ أهْلِ الْعِلْمِ أَنْ أَسْتَأذِنَ لَهُ عَلَی الْمَنْصُورِ فَفَعَلْتُ ذٰلِكَ فَأَذِنَ لَهُ فَلَمّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ قُلْتُ لَهُ: ما وَراءَكَ؟! قالَ: وَیْحَكَ یا أبا مُحَمَّدٍ! خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِ رَجُلٍ لا یُفارِقُ الْقُرْآنَ و لا یُفارِقُهُ یُجْرِي اللّهُ الْحَقَّ علی لِسانِهِ یُلْهِمُهُ إلهاماً فَلا یُسْألُ عَنْ شَيْءٍ مِنَ الإسلامِ إلّا یُجیبُ یَتَفَجَّرُ مِنْهُ العِلْمُ! قُلْتُ: أَما سَألْتَهُ مَنْ هُوَ؟ قالَ: بَلیٰ، قُلْتُ لَهُ: مَنْ أنتَ جُعِلْتُ فِداكَ؟ قالَ: أَمّا أَنا فَرَجُلٌ مِنْ أمّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ و آلِهِ و سَلَّم أُوَطِّئُ لِرَجُلٍ مِنْ عِتْرَتِهِ یُقالُ لَهُ الْمَهديُّ و حَسْبُكَ هٰذا! قلتُ: إنّا نَجِدُ في الكُتُبِ أنّكَ خلیفةُ اللّهِ المَهديُّ! قال: وَ تَجِدُونَ ذلك؟! قلتُ: نَعَمْ واللّهِ، رَواهُ عليُّ بنُ أبي طالبٍ و عبدُ اللّهِ بنُ مسعودٍ و ثَوبانٌ مولی رسولِ اللّهِ صلّی اللّه علیه و آلِهِ و سلَّم بِهذا اللَّفظ! قال: أَمّا أَنا فَرَجُلٌ مِنْ أمّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ و آلِهِ و سَلَّم أُوَطِّئُ لِرَجُلٍ مِنْ عِتْرَتِهِ یُقالُ لَهُ الْمَهديُّ و حَسْبُكَ هٰذا! قلتُ: إنّا نَجِدُ في الكُتُبِ أنَّكَ وَزیرُ المَهديِّ و وَصِیُّهُ الّذي یُوصِي إلیك! قال: وَ تَجِدُونَ ذلك؟! قلتُ: نَعَمْ وَاللّهِ، رَواهُ عبدُ اللّهِ بنُ عبّاسٍ و عبدُ اللّهِ بنُ مسعودٍ و عبدُ اللّهِ بنُ عمرٍ و عبدُ اللّهِ بنُ عَمْرِو بنِ العاصِ و جابرُ بنُ یَزیدٍ عَنْ أبي جَعْفَرٍ و رَوَی النّاسُ عَنْ عليٍّ اسْمَكَ و اسْمَ أَبیكَ و سائِرَ صِفَتِك! قال: أَمّا أَنا فَرَجُلٌ مِنْ أمّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ و آلِهِ و سَلَّم أُوَطِّئُ لِرَجُلٍ مِنْ عِتْرَتِهِ یُقالُ لَهُ الْمَهديُّ و حَسْبُكَ هٰذا! قالَ: فَما سَألْتُهُ عَنْ شَيْءٍ مِمّا نَجِدُ فِي الكُتُبِ إلّا أَجابَنِي بِمِثْلِ هٰذا الْجَوابِ!

ترجمه‌ی گفتار:

عیسی بن عبد الحمید جوزجانی ما را خبر داد، گفت: مردی از اهل علم از من خواست که برای او از جناب منصور اذن بگیرم تا به خدمت‌شان برسد. من این کار را انجام دادم و ایشان به او اذن داد. پس چون از نزد ایشان بیرون آمد از او پرسیدم: چه چیز را پشت سرت گذاشتی؟ گفت: وای بر تو ای ابا محمّد! از نزد مردی بیرون آمدم که از قرآن جدا نمی‌شود و قرآن از او جدا نمی‌شود، خداوند حق را بر زبانش جاری می‌سازد، به او الهام می‌کند الهام کردنی، پس درباره‌ی چیزی از اسلام پرسیده نمی‌شود مگر آنکه پاسخ می‌دهد، از او علم در فوران است! گفتم: آیا از او نپرسیدی که کیست؟! گفت: چرا، به او عرض کردم که تو کیستی فدایت شوم؟! فرمود: اما من مردی از امّت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم که برای حکومت مردی از عترت او به نام مهدی زمینه‌سازی می‌کنم و همین برای تو بس است! عرض کردم: ما در کتاب‌ها می‌یابیم که تو خلیفه‌ی هدایت‌یافته‌ی خداوند هستی! فرمود: آیا این را می‌یابید؟! عرض کردم: آری به خدا قسم، عليّ بن أبي طالب و عبد الله بن مسعود و ثوبان خادم رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم آن را با همین لفظ روایت کرده‌اند! فرمود: اما من مردی از امّت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم که برای حکومت مردی از عترت او به نام مهدی زمینه‌سازی می‌کنم و همین برای تو بس است! عرض کردم: ما در کتاب‌ها می‌یابیم که تو وزیر مهدی و وصیّ او هستی که به تو وصیّت خواهد کرد! فرمود: آیا این را می‌یابید؟! عرض کردم: آری به خدا قسم، عبد الله بن عبّاس و عبد الله بن مسعود و عبد الله بن عمر و عبد الله بن عمرو بن العاص (از پیامبر) و جابر بن یزید از أبي جعفر (باقر) آن را روایت کرده‌اند و مردم نام تو و نام پدرت و سایر صفات ظاهری‌ات را از علیّ روایت کرده‌اند! فرمود: اما من مردی از امّت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم که برای حکومت مردی از عترت او به نام مهدی زمینه‌سازی می‌کنم و همین برای تو بس است! مرد گفت: پس درباره‌ی هیچ یک از این چیزهایی که در کتاب‌ها می‌یابیم از او سؤال نکردم مگر آنکه به همین صورت پاسخم را داد!

۴ . أَخْبَرَنا عَلِيُّ بْنُ داوُودَ الْفَیْض‌آبادِيُّ، قالَ: أَدْرَکْتُ الْمَنْصُورَ وَ مَعَهُ غَنَمٌ یَرْعِیها وَ لَیْسَ مَعَهُ إِنْسانٌ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي: إِنْ لَمْ یُجِبْني فِي هٰذِهِ السّاعَةِ فَلا یُجِیبُني أَبَداً، فَقُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِداكَ أَنْتَ الّذِي بَشَّرَنا بِهِ رَسُولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ؟! قالَ: إِنْ أَدْرَکْتَهُ قَرَّتْ عَیناكَ! فَقُلْتُ فِي نَفْسِي: أَبْهَمْتُ فَأَبْهَمَ! ثُمَّ قُلْتُ لَهُ: یَسْأَلُ النّاسُ هَلْ أَنْتَ الْمَنْصُورُ الَّذِي یَجِدُونَهُ مَکْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي کُتُبِ الْأَوَّلِینَ؟! قالَ: دَعْهُمْ یَابْنَ داوُودَ! فَوَاللّهِ لَوْ قُلْتُ لَهُمْ نَعَمْ فَیَقُولُونَ یَدَّعِي وَ لَوْ قُلْتُ لَهُمْ لا فَیَقُولُونَ یَتَّقِي! فَدَعْهُمْ حَتّیٰ یَهْدِيَ اللّهُ مِنْهُمْ مَنْ یَشاءُ! إِنَّهُ بِکَیْدِهِمْ عَلِیمٌ! قُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ إِنَّهُمْ یَسْأَلُونَنا عَنْ ذٰلِكَ فَماذا نَقُولُ لَهُمْ؟ قالَ: لا یَسْأَلُونَکُمْ عَنْهُ إِلَّا ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْوِیلِهِ وَ مَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ! فَإِذا سَأَلُوکُمْ عَنْهُ فَقُولُوا: «عَسَىٰ أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ» وَ لا تُجادِلُوهُمْ فيهِ وَ لا تَجْزِمُوا عَلَیْهِمْ حَتّیٰ یَأْتِيَ اللّهُ بِرَجُلٍ یُخْبِرُهُمْ عَنِّي کَما أَخْبَرْتُهُمْ عَنْهُ وَ یُبَیِّنُ لَهُمْ أَکْثَرَ الَّذِي هُمْ فِیهِ یَخْتَلِفُونَ!

ترجمه‌ی گفتار:

علیّ بن داوود فیض‌آبادی ما را خبر داد، گفت: منصور را در حالی یافتم که گوسفندانی با او بود که آن‌ها را می‌چراند و انسانی با او نبود، پس با خودم گفتم: اگر در این ساعت به من پاسخ ندهد، هرگز به من پاسخ نخواهد داد، پس به او گفتم: فدایت شوم آیا تو کسی هستی که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم ما را به او بشارت داد؟! فرمود: اگر او را بیابی چشمانت روشن می‌شود! پس با خودم گفتم: من مبهم گفتم، او هم مبهم گفت! سپس به او گفتم: مردم می‌پرسند که آیا تو همان منصور هستی که (وعده‌اش را) نزد خود در کتاب‌های گذشتگان می‌یابند؟! فرمود: رهاشان کن ای پسر داوود! چراکه به خدا سوگند اگر به آنان بگویم آری، می‌گویند ادّعا می‌کند و اگر به آنان بگویم نه، می‌گویند تقیّه می‌کند! پس رهاشان کن تا خداوند هر کس از آنان را می‌خواهد هدایت کند! بی‌گمان او به مکر آنان آگاه است! گفتم: فدایت شوم، آنان از ما درباره‌ی آن می‌پرسند، پس به آنان چه بگوییم؟ فرمود: از شما درباره‌ی آن نمی‌پرسند مگر به دنبال فتنه و به دنبال تأویل آن، در حالی که تأویل آن را جز خداوند و راسخان در علم نمی‌دانند! پس چون از شما درباره‌ی آن پرسیدند بگویید: «شاید برخی از آنچه زودترش می‌خواهید به شما رسیده باشد» (نمل/ 72) و با آنان درباره‌اش مجادله نکنید و برایشان قطعی نسازید، تا آن گاه که خداوند مردی را بیاورد که آنان را درباره‌ی من خبر دهد، همان طور که من آنان را درباره‌ی او خبر دادم و برایشان اکثر چیزهایی که درباره‌ی‌شان اختلاف دارند را روشن کند!

۵ . أَخْبَرَنا ذاكِرُ بْنُ مَعْرُوفٍ، قالَ: كُنْتُ مَعَ الْمَنْصُورِ فِي مَجْلِسٍ وَ كانَ النَّاسُ یَسْأَلُونَهُ عَنْ كُلِّ شَيْءٍ فَیُجِیبُهُمْ، فَلَمَّا فَرِغُوا مِنْ أَسْئِلَتِهِمْ قالَ لَهُ رَجُلٌ: إِنَّ اللّهَ قَدْ آتاكَ عِلْماً لَمْ یُؤْتِ أَحَداً مِنَ الْعالَمِینَ وَ قَدْ وَعَدَنا عَلیٰ لِسانِ رَسُولِهِ رَجُلاً یَخْرُجُ مِنْ هٰذِهِ الْبَلْدَةِ یُقالُ لَهُ الْمَنْصُورُ یُوَطِّئُ لِلْمَهْدِيِّ سُلْطانَهُ وَ أَنْتَ مَعَ عِلْمِكَ هٰذا وَ دَعْوَتِكَ إِلَی الْمَهْدِيِّ یُقالُ لَكَ الْمَنْصُورُ، فَهَلْ أَنْتَ هُو؟ قالَ: ما أَنا إِلّا رَجُلٌ مِنَ النَّاسِ! فَلَمَّا أَلَحَّ عَلَیْهِ الرَّجُلُ قالَ: لَوْ أَنَّكُمْ قُلْتُمْ ما قُلْنا وَ سَكَتُّمْ عَمَّا سَكَتْنا لَكانَ خَیْراً لَكُمْ! فَقالَ الرَّجُلُ: إِنَّهُمْ یُعَیِّرُونَكَ وَ یَقُولُونَ لَوْ جاءَ ذٰلكَ الَّذِي وُعِدْنا لَتَظاهَرَ لِلنَّاسِ وَ لَمْ یَسْتَتِرْ عَنْهُمْ! قالَ: كَذَبُوا! أَما بَلَغَهُمْ قَوْلُ عَلِيٍّ فِیهِ: «أَلَا وَ إِنَّ مَنْ أَدْرَكَهَا مِنَّا يَسْرِي فِيهَا بِسِرَاجٍ مُنِيرٍ وَ يَحْذُو فِيهَا عَلَى مِثَالِ الصَّالِحِينَ لِيَحُلَّ فِيهَا رِبْقاً وَ يُعْتِقَ فِيهَا رِقّاً وَ يَصْدَعَ شَعْباً وَ يَشْعَبَ صَدْعاً فِي سُتْرَةٍ عَنِ النَّاسِ لَا يُبْصِرُ الْقَائِفُ أَثَرَهُ وَ لَوْ تَابَعَ نَظَرَهُ»؟! قالَ الرَّجُلُ: إِنَّا نَدْعُو النَّاسَ إِلیٰ هٰذَا الْأَمْرِ وَ رُبَّما نُخاصِمُهُمْ! قالَ: إِيَّاكُمْ وَ الْخُصُومَةَ فَإِنَّها تَشْغَلُ الْقَلْبَ وَ تُورِثُ النِّفاقَ وَ تَكْسِبُ الضَّغائِنَ! إِنَّما عَلَیْكُمُ الدَّعْوَةُ وَ لَیْسَ عَلَیْكُمُ الْخُصُومَةُ! قالَ الرَّجُلُ: كَیْفَ لا نُخاصِمُهُمْ وَ هُمْ یَسْأَلُونَنا؟! قالَ: إِذا سَأَلُوكُمْ لِیُخاصِمُوكُمْ فَلا تُجِیبُوهُمْ وَ قُولُوا لَهُمْ: «اللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۖ لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ ۖ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ ۖ اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۖ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ»!

ترجمه‌ی گفتار:

ذاکر بن معروف ما را خبر داد، گفت: به همراه جناب منصور در مجلسی بودم و مردم درباره‌ی هر چیزی از آن جناب می‌پرسیدند و آن جناب پاسخ می‌داد، پس چون از پرسش‌های خود فارغ شدند، مردی به آن جناب گفت: خداوند به تو علمی داده که به احدی از جهانیان نداده، در حالی که به ما با زبان پیامبرش مردی را وعده داده است که از این سرزمین بیرون می‌آید و به او منصور گفته می‌شود و برای حکومت مهدی زمینه‌سازی می‌کند و به تو نیز با وجود این علمت و دعوتی که به سوی مهدی می‌کنی منصور گفته می‌شود، پس آیا تو همو هستی؟ فرمود: من جز یکی از مردم نیستم! پس چون آن مرد بسیار پافشاری کرد، آن جناب فرمود: اگر شما چیزی که ما می‌گوییم را بگویید و چیزی که ما مسکوت می‌گذاریم را مسکوت بگذارید برایتان بهتر است! پس آن مرد گفت: آن‌ها تو را سرزنش می‌کنند و می‌گویند اگر آن کسی که به ما وعده داده شده است آمده بود خود را به مردم نشان می‌داد و از آنان پنهان نمی‌شد! فرمود: دروغ می‌گویند! آیا سخن علی درباره‌ی او به آن‌ها نرسیده است که فرمود: «آگاه باشید! کسی از ما که آن دوران را درک می‌کند با چراغی فروزان در آن گام بر می‌دارد و پا بر جای پای صالحان می‌گذارد، تا بندی را در آن بگشاید و اسیری را در آن برهاند و جمعی را در آن پراکنده سازد و پراکندگانی را در آن گرد آورد، در حالی که از مردم پنهان است، تا حدّی که جستجوگران از او اثری نمی‌بینند اگرچه پی در پی نظر می‌کنند»؟! آن مرد گفت: ما مردم را به سوی این امر دعوت می‌کنیم و چه بسا با آنان به مخاصمه (یعنی مجادله‌ی خصمانه) می‌پردازیم! فرمود: از خصومت بپرهیزید؛ چراکه آن ذهن را درگیر می‌کند و نفاق را پدید می‌آورد و کینه را کسب می‌نماید! وظیفه‌ی شما تنها دعوت است و خصومت وظیفه‌ی شما نیست! آن مرد گفت: چگونه با آنان مخاصمه نکنیم در حالی که از ما می‌پرسند؟! فرمود: هرگاه برای این منظور از شما پرسیدند که با شما مخاصمه (یعنی مجادله‌ی خصمانه) کنند، به آنان پاسخ ندهید و بگویید: «خداوند پروردگار ما و شماست، کارهای ما برای خودمان و کارهای شما برای خودتان است، میان ما و شما بحثی نیست، خداوند میانمان جمع می‌کند و بازگشت (همه‌ی‌مان) به سوی اوست» (شوری/ 15)!

۶ . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْراهِیمَ الشِّیرازِيُّ، قالَ: قُلْتُ لِلْمَنْصُورِ: أَسْأَلُكَ؟ قالَ: نَعَمْ، قُلْتُ: أَنْتَ کَنْزُ الطّالِقانِ الَّذِي وُعِدْنا؟ قالَ: وَ مَنْ وَعَدَکُمْ؟ قُلْتُ: اللّهُ وَ رَسُولُهُ، قالَ: فَاسْأَلُوهُما عَمّا وَعَداکُمْ وَ اسْأَلُونِي عَمّا وَعَدْتُکُمْ! قُلْتُ: إِذاً أَنْتَ هُوَ! قالَ: لَمْ أَقُلْ هٰذا! قُلْتُ: أَتَتَّقِیني؟! قالَ: لا وَاللّهِ لا أُعْطِیكَ جِرابَ النُّورَةِ! قُلْتُ: إِذاً تُبْهِمُ فِي قَوْلِكَ وَ النّاسُ لا یَرْضَوْنَ مِنْكَ بِالْإِبْهامِ! قالَ: ماذا تُرِیدُ مِنِّي یا شِیرازِيُّ؟! أَتُرِیدُ أَنْ أَکُونَ کَالْحِمارِ یَحْمِلُ کُلَّ ما یُحَمِّلُونَهُ؟! قُلْتُ: لا جُعِلْتُ فِداكَ وَ لٰکِنَّهُمْ یَتَّهِمُونَكَ وَ یَقُولُونَ لَوْ کانَ هٰذا صادِقاً لَتَکَلَّمَ بِصَراحَةٍ وَ ما أَبْهَمَ! قالَ: إِنْ أَبْهَمْتُ فَقَدْ أَبْهَمَ اللّهُ إِذْ أَنْزَلَ الْمُتَشابِهاتِ وَ إِذْ قالَ: «يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ» وَ قالَ: «وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ ۖ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا» و قال: «قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ ۗ فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَاءً ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِمْ مِنْهُمْ أَحَدًا» وَ إِبراهیمُ إِذْ قالَ: «هَٰذَا رَبِّي ۖ» وَ إِذْ نَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ «فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ ۝ فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِينَ» وَ إِذْ قالَ: «بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَٰذَا فَاسْأَلُوهُمْ إِنْ كَانُوا يَنْطِقُونَ» وَ یُوسُفُ إِذْ «جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَارِقُونَ» وَ إِذْ قالَ: «هَلْ عَلِمْتُمْ مَا فَعَلْتُمْ بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذْ أَنْتُمْ جَاهِلُونَ» وَ سُلَیْمانُ إِذْ قالَ: «نَكِّرُوا لَهَا عَرْشَهَا نَنْظُرْ أَتَهْتَدِي أَمْ تَكُونُ مِنَ الَّذِينَ لَا يَهْتَدُونَ ۝ فَلَمَّا جَاءَتْ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرْشُكِ ۖ قَالَتْ كَأَنَّهُ هُوَ ۚ وَأُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِينَ»!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن إبراهیم شیرازی ما را خبر داد، گفت: به منصور گفتم: از تو چیزی بپرسم؟ فرمود: آری، گفتم: آیا تو همان گنج طالقان هستی که به ما وعده داده شده است؟ فرمود: چه کسی به شما وعده داده است؟ گفتم: خداوند و پیامبرش، فرمود: پس درباره‌ی چیزی که آن دو به شما وعده داده‌اند از آن دو بپرسید و درباره‌ی چیزی که من به شما وعده داده‌ام از من بپرسید! گفتم: در این صورت، او تو هستی! فرمود: من این را نگفتم! گفتم: آیا از من تقیّه می‌کنی؟! فرمود: نه به خدا سوگند، کیسه‌ی واجبی را به تو نمی‌دهم (یعنی از تو پروایی ندارم)! گفتم: در این صورت، به ابهام سخن می‌گویی، در حالی که مردم به ابهام از تو راضی نمی‌شوند! فرمود: از من چه می‌خواهی ای شیرازی؟! آیا می‌خواهی مانند خر باشم که هر چه بارش می‌کنند می‌برد؟! گفتم: نه فدایت شوم، ولی آن‌ها تو را متّهم می‌کنند و می‌گویند که اگر این راستگو بود با صراحت سخن می‌گفت و مبهم نمی‌ساخت! فرمود: اگر من مبهم ساختم هرآینه خداوند مبهم ساخت، هنگامی که متشابهات را نازل کرد و هنگامی که فرمود: «از تو می‌پرسند که گویا تو از آن آگاه هستی، بگو علم آن نزد خداوند است، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند» (أعراف/ 187) و فرمود: «از تو درباره‌ی روح می‌پرسند، بگو روح از امر پروردگارم است و از علم جز اندکی داده نشدید» (إسراء/ 85) و فرمود: «بگو پروردگارم به تعداد آن‌ها داناتر است، جز اندکی از آن آگاهی ندارند، پس درباره‌ی آن‌ها گفتگو نکن مگر گفتگویی به اجمال و از احدی نظر نخواه» (کهف/ 22) و ابراهیم، هنگامی که فرمود: «این (ستاره) پروردگار من است» (أنعام/ 76) و هنگامی که به ستارگان نگاهی افکند، «پس فرمود: من بیمارم؛ پس از او رویگردان شدند» (صافّات/ 89 و 90) و هنگامی که فرمود: «بلکه این بزرگشان آن کار را کرده است، از خودشان بپرسید اگر سخن می‌گویند» (أنبیاء/ 63) و یوسف، هنگامی که «پیمانه را در خرجین برادرش گذاشت و ندا دهنده‌ای ندا داد: ای کاروانیان! شما دزد هستید!» (یوسف/ 70) و هنگامی که فرمود: «آیا دانستید که با یوسف و برادرش چه کردید هنگامی که نادان بودید؟!» (یوسف/ 89) و سلیمان، هنگامی که فرمود: «تخت او را برایش ناشناس کنید تا ببینیم که آیا راه می‌یابد یا از کسانی است که راه نمی‌یابند؛ پس چون آمد گفته شد که آیا تخت تو این چنین است؟! گفت: گویا خودش است و ما از پیش آگاهی یافتیم و مسلمان بودیم» (نمل/ 41 و 42)!

۷ . أخبرنا ذاكرُ بنُ معروفٍ قالَ: كنّا عندَ الْمَنْصُورِ في مَسْجِدٍ نَسْأَلُهُ عَنِ الْعَقِیدةِ وَ الشَّریعَةِ فَیُجِیبُنا فَدَخَلَ عَلَیْهِ رِجالٌ لا نَعْرِفُهُمْ فَقالُوا: أَ فیكُمْ رَجُلٌ یُقالُ لَهُ الْمَنْصُورُ؟! فَسَكَتْنا و لَمْ نَرُدَّ عَلَیْهِمْ، حتّی قالَ لَهُمُ الْمَنْصُورُ: نَعَمْ، أنَا هُوَ! فَالْتَفَتُوا إلیهِ و قالوا: هَلْ أَنْتَ خَلِیفَةُ الْمَهْدِيِّ؟! قالَ: و هَلْ جاءَ الْمَهْدِيُّ حتّیٰ یَكونَ لَهُ خلیفةٌ؟! قالوا: لا نَدْرِي و لكنَّ فُلاناً و فُلاناً و فُلاناً مِنْ أصحابِكَ أَخْبَرُونا بأنَّكَ خَلِیفَةُ الْمَهْدِيِّ! قال: ما أَنَا أَمَرْتُهُمْ بِذٰلِكَ! قالُوا: ألَیْسُوا هٰؤلاءِ مِنْ أصْحابِكَ یَدْخُلُونَ عَلَیْكَ صَباحاً و مَساءً؟! فَظَهَرَ في وَجْهِ الْمَنْصُورِ الْغَضَبُ فَقالَ: ما هٰؤلاءِ مِنْ أصْحابي و لَو كانُوا مِنْ أصْحابي لَاتَّبَعُوني! فَلَمّا رَأَوا أَنَّهُمْ قَدْ أَغْضَبُوهُ خَرَجُوا مِنْ عِنْدِهِ، فَأَقْبَلَ الْمَنْصُورُ عَلَیْنا و قالَ: ما بالُ أقوامٍ یَحْمِلُونَ النّاسَ علیٰ أَكْتافِنا؟! ألا یَخافُونَ یَوماً تَتَقَلَّبُ فیهِ القُلُوبُ و الأبصارُ؟! حَدِّثُوا النّاسَ بِما یَعْرِفُونَ و لا تُحَدِّثُوهُمْ بِما لا یَعْرِفُونَ فَتُغْرُونَهُمْ بِنا!

ترجمه‌ی گفتار:

ذاکر بن معروف ما را خبر داد، گفت: نزد جناب منصور در مسجدی بودیم و از ایشان درباره‌ی عقاید و احکام سؤال می‌کردیم و ایشان پاسخ می‌داد. در این هنگام مردانی داخل شدند که آن‌ها را نمی‌شناختیم، پس گفتند: آیا در میان شما مردی است که به او منصور گفته می‌شود؟! پس ما سکوت کردیم و به آن‌ها پاسخی ندادیم، تا اینکه جناب منصور خود به آن‌ها فرمود: آری، من او هستم! پس به او روی کردند و گفتند: آیا تو خلیفه‌ی مهدی هستی؟! آن جناب فرمود: مگر مهدی آمده است تا برای او خلیفه‌ای باشد؟! گفتند: نمی‌دانیم، ولی فلانی و فلانی و فلانی از اصحاب تو ما را خبر دادند که تو خلیفه‌ی مهدی هستی! آن جناب فرمود: من آن‌ها را به این امر نکردم! گفتند: آیا آن‌ها از اصحاب تو نیستند و صبح و شام بر تو وارد نمی‌شوند؟! پس آثار غضب در روی جناب منصور پدیدار شد و فرمود: آن‌ها از اصحاب من نیستند، اگر از اصحاب من بودند از من پیروی می‌کردند! پس آن‌ها چون دیدند که آن جناب را به غضب آورده‌اند از نزد او خارج شدند. در این هنگام جناب منصور روی به ما کرد و فرمود: گروهی را چه می‌شود که مردم را بر شانه‌های ما سوار می‌کنند؟! آیا از روزی که دل‌ها و دیده‌ها در آن باژگون می‌گردد نمی‌ترسند؟! چیزی را به مردم بگویید که می‌شناسند و چیزی را به آنان نگویید که نمی‌شناسند، پس آنان را بر ما می‌شورانید!

شرح گفتار:

از این گفتارها دانسته می‌شود که یاران جناب منصور، هرگاه با هر دلیل به این عقیده رسیده‌اند که آن جناب همان زمینه‌ساز موعود ظهور مهدی علیه السلام است و مقام معنوی خاصّی دارد، نباید عقیده‌ی خود را به دیگران تحمیل کنند یا با کسانی در میان بگذارند که به سبب نادانی و کوته‌بینی، از رحمت خداوند درباره‌ی این عبد صالح ناامید هستند و آن را برای او محال می‌پندارند، بل باید تأکید خود را بر روی یقینیّات و مسلّمات اسلامی قرار دهند که در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» آمده و از تأکید بر روی موضوعات دیگر که در این کتاب شریف نیامده است، بپرهیزند؛ چراکه تأکید بر روی این قبیل موضوعات فرعی و حاشیه‌ای، یقینیّات و مسلّمات اسلامی که در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» آمده است را تحت الشّعاع قرار می‌دهد و دشمنان کتاب خدا و خلیفه‌ی او در زمین را به دشمنی بیشتر با جناب منصور بر می‌انگیزد، تا از طریق جوسازی و تبلیغات کاذب، کسانی که از لحاظ معرفتی، در موضع انفعال و ضعف هستند را نسبت به این بزرگوار بدبین سازند و از توجّه به محتوای دعوت ایشان به سوی اسلام خالص و کامل باز دارند. هیچ تردیدی نیست که حمایت از این بزرگوار، به اقتضای دعوت ایشان به سوی اسلام خالص و کامل و زمینه‌سازی عملی‌شان برای ظهور مهدی علیه السلام که واقعیّتی مشهود است، بر هر مسلمانی واجب است و با این وصف، تأکید بر روی جنبه‌های باطنی و فوق العاده‌ی شخصیّت ایشان، اگرچه قابل اثبات از طرق معتبر عقلی و شرعی باشد، ضرورتی ندارد و مایه‌ی اختلاف مسلمانان می‌شود.

برای آگاهی بیشتر در این باره، به نقدها و بررسی‌های 28 و 73 و پرسش‌ها و پاسخ‌های 10، 16، 23، 30، 61، 82، 201 و 318 مراجعه کنید.

هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
گوگل پلاس
فرازهایی از گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «إنّا لله و إنّا إلیه راجعون. همانا این دین، از عالمانِ خویش، بیش از جاهلانِ خویش لطمه دیده و از فقیهانِ خویش، بیش از سفیهانِ خویش ضربه خورده است؛ چراکه لغزشِ جاهل، لغزشِ جاهل است و لغزش عالِم، عالَمی را می‌لغزاند! همانا یک بدی فقیه، هزار خوبی او را از بین می‌برد و شرّ قلیلش، از خیر کثیرش بی‌نیاز می‌کند! وای بر عالمان بد که در پی جلب رضایت سلطان‌اند؛ پس حق را باطل و باطل را حق می‌نمایند و بر ضدّ مستضعفان و به سود مستکبران فتوا می‌دهند...

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    عقل ریشه‌ی معرفت و کتاب و سنّت ساقه‌ی آن و خلفاء در زمین شاخه‌های آن هستند؛ پس هر کس عقل را وانهد، ریشه‌ی معرفت را بریده و هر کس کتاب و سنّت را وانهد، ساقه‌ی آن را بریده و هر کس خلفاء در زمین را وانهد، شاخه‌های آن را بریده است و همگی از حاصل و میوه‌ی آن محروم هستند!

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «ای مردم! بدانید که هیچ سرمایه‌ای برای شما سودمندتر از دانایی نیست و مردم یکی از سه کس هستند: کسی که می‌داند، کسی که در صدد دانستن است و کسی که کسی نیست. ای مردم! در زندگی‌های خود فرو نروید و از آن‌چه بر دنیا و آخرت‌تان می‌رود بی‌خبر نمانید. بی‌خبری در این روزگار گناهی بسیار بزرگ است. با قرآن انس بگیرید و آن را به کار بندید. با سنّت پیامبر و خاندانش آشنا شوید و از آن پیروی کنید. عقل‌های خود را به کار اندازید و سخنان اینان -و با دست به ملّایان و بزرگان قریه اشاره کرد- را بسنجید. اگر آن را مطابق با عقل‌های خود و مطابق با قرآن و سنّت یافتید بپذیرید وگرنه به دیوار بزنید و گناه آن بر گردن من باشد...

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «چگونه بدون آفتاب، روز را خواهند دید و چگونه بدون آب، سبزی زمین را؟! بلکه شام آنان تا ابد ادامه خواهد داشت و زمین آنان مانند شوره‌زار خواهد بود؛ چراکه خلیفه‌ی خداوند بر آنان مستولی نیست و احکام او در میانشان جاری نمی‌شود. بگذار کسانی که به وجود خداوند ایمان ندارند و کسانی که برای او شریک می‌گیرند، به سخن من استهزا نمایند و در پی بازی خود بروند؛ چراکه آنان مانند کُشنده‌ی خویش پشیمان خواهند شد و مانند خورنده‌ی نجاست قی خواهند کرد! آن‌گاه در طلب من به دریا خواهند زد و از گردنه‌های کوه‌ها خواهند گذشت؛ بلکه من را در شکاف صخره‌ها جستجو خواهند کرد و از چوپان‌های دشت‌ها سراغ خواهند گرفت؛ تا سخنی را برای آنان بازگو کنم که امروز از من نمی‌شنوند و راهی را به آنان نشان دهم که اینک از من نمی‌پذیرند»!

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    دو گروه دین مردم را بر آنان تباه کردند: اهل رأی و اهل حدیث! گفتم: اهل رأی را دانسته‌ام، ولی اهل حدیث چطور؟! فرمود: آنان احادیثی دروغین را روایت کردند، پنداشتند که صحیح است و آن را جزئی از دین برساختند و هیچ گروهی بر خداوند و پیامبرش چنانکه اهل حدیث دروغ بسته‌اند دروغ نبسته است، می‌گویند: «خداوند و پیامبرش چنین گفتند»، در حالی که خداوند و پیامبرش چنین نگفتند و آنان تنها دروغ می‌گویند و اگر کسی بگوید این رأیی است که به نظر من آمده برای او بهتر است از آنکه بگوید این سخن خداوند و پیامبر اوست، در حالی که دروغگوست!

هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟