دو شنبه ۵ خرداد (جوزا) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۲ شوال ۱۴۴۱ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
* بخش «درس‌ها» حاوی درس‌های علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی با محوریّت قرآن و سنّت، راه‌اندازی شد. * امکان مطالعه‌ی آنلاین با قابلیت جستجو در متن و عکس‌برداری از صفحات، به بخش «کتاب‌ها» افزوده شد. * کتاب شریف «سبل السّلام» حاوی مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading
گفتار
 
شماره: ۲ کد: ۱۰
موضوع:

هفت گفتار از آن جناب حاکی از اینکه درباره‌ی خود ادّعایی نمی‌کند، هر چند از فضل خداوند درباره‌ی خود ناامید نیست.

۱ . أَخْبَرَنا أَتابَكُ بْنُ جَمْشِيدَ السُّغْدِيُّ، قالَ: دَخَلْتُ عَلَى الْمَنْصُورِ الْهاشِميِّ الْخُراسانِيِّ وعِنْدَهُ رِجالٌ، فَمَكَثْتُ حَتَّى خَرَجَ الرِّجالُ، فَأَقْبَلَ عَلَيَّ وقالَ: أَلَكَ إِلَيَّ حاجَةٌ؟ قُلْتُ: نَعَمْ، مَسْأَلَةٌ، وأَخَذْتُ أَرْتَعِدُ مِنْ مَهابَتِهِ، فَقالَ: سَلْ وهَوِّنْ عَلَيْكَ! قُلْتُ: أَنْتَ الْخُراسانِيُّ؟! قالَ: أَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ خُراسانَ! قُلْتُ: لا أُرِيدُ هَذا، ولَكِنْ أُرِيدُ الَّذِي يُوَطِّئُ لِلْمَهْدِيِّ سُلْطانَهُ! قالَ: أَنَا أُوَطِّئُ لِلْمَهْدِيِّ سُلْطانَهُ! قُلْتُ: لا أُرِيدُ هَذا، ولَكِنْ أُرِيدُ الَّذِي يُؤَدِّي الرّايَةَ إِلَى الْمَهْدِيِّ! قالَ: إِنْ شاءَ اللَّهُ، إِنْ شاءَ اللَّهُ، ما يَمْنَعُكُمْ مِنْ أَنْ تَقُولُوا إِنْ شاءَ اللَّهُ؟! فَدَخَلَ رَجُلانِ فَقَطَعا عَلَيْهِ الْكَلامَ، فَقَضَى حاجَتَهُما، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيَّ فَقالَ: بَلَغَنِي أَنَّ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلامُ أُوتِيَ كِتابًا مِنْ كُتُبِ الْأَوَّلِينَ، فَنَظَرَ فِيهِ، فَوَجَدَ فِيهِ اسْمَهُ وصِفَتَهُ، فبَكَى ثُمَّ قالَ: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ أَكُنْ عِنْدَهُ مَنْسِيًّا، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَثْبَتَنِي عِنْدَهُ فِي صَحِيفَةِ الْأَبْرَارِ! فَلَمْ يَزِدْ عَلَى حَمْدِ اللَّهِ شَيْئًا ولَمْ يُجادِلْ فِي ذَلِكَ أَحَدًا!

ترجمه‌ی گفتار:

اتابک بن جمشید سُغدی ما را خبر داد، گفت: بر منصور هاشمی خراسانی وارد شدم، در حالی که نزد او مردانی بودند، پس درنگ کردم تا مردان بیرون رفتند، پس به من روی نمود و فرمود: آیا با من کاری داری؟ گفتم: آری، سؤالی دارم و از هیبت او شروع به لرزیدن کردم، فرمود: بپرس و بر خودت سخت مگیر! گفتم: آیا تو خراسانی هستی؟ فرمود: من مردی از اهل خراسان هستم! گفتم: مقصودم این نیست، مقصودم کسی است که برای حکومت مهدی زمینه‌سازی می‌کند! فرمود: من برای حکومت مهدی زمینه‌سازی می‌کنم! گفتم: مقصودم این نیست، مقصودم کسی است که پرچم را به مهدی می‌رساند! فرمود: ان شاء الله، ان شاء الله، چه چیزی شما را باز می‌دارد از اینکه بگویید ان شاء الله؟! در این هنگام دو مرد وارد شدند و سخن را بر او قطع کردند، پس حاجت آن دو را برآورده کرد، سپس به من روی نمود و فرمود: به من رسیده است که به علی علیه السلام کتابی از کتب گذشتگان داده شد، پس در آن نگریست و نام خود و صفت خود را در آن یافت، پس گریست و فرمود: خدای را سپاس که نزد او فراموش شده نبوده‌ام، خدای را سپاس که من را نزد خود در صحیفه‌ی نیکان یاد کرده است! پس کاری جز سپاس خدای انجام نداد و درباره‌ی آن با احدی مجادله نکرد!

۲ . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْهِرَوِيُّ، قالَ: سَمِعْتُ الْمَنْصُورَ يَقُولُ فِي دُعائِهِ: رَبِّ أَسْأَلُكَ أَنْ تُرِيَني عُلُوَّ خَلِيفَتِكَ فِي الْأَرْضِ قَبْلَ أَنْ أَمُوتَ! قُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ، أَتَدْعُو بِمِثْلِ هَذَا الدُّعاءِ وأَنْتَ تَعْلَمُ أَنَّكَ تَدْفَعُ الرّايَةَ إِلَيْهِ وتَكُونُ مَعَهُ فِي جَمِيعِ مَواطِنِهِ؟! قالَ: إِنِّي أَرْجُو أَنْ يَكُونَ الْأَمْرُ كَما وَصَفْتَ، وَلَكِنْ كانَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلامُ يَقُولُ: مَنْ زَعَمَ أَنَّهُ قَدْ فَرِغَ مِنَ الْأَمْرِ فَقَدْ كَذَبَ، لِأَنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الْمَشِيئَةَ فِي خَلْقِهِ، يُحْدِثُ ما يَشاءُ ويَفْعَلُ ما يُرِيدُ! ثُمَّ قالَ الْمَنْصُورُ: رَحِمَ اللَّهُ امْرَءً مِنْكُمْ يَفْعَلُ ما يُؤْمَرُ ولا يَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور در دعای خود می‌فرماید: پروردگارا! از تو مسئلت دارم که برتری خلیفه‌ات در زمین را پیش از آنکه بمیرم به من نشان دهی! گفتم: فدای تو شوم، آیا چنین دعایی می‌کنی، در حالی که می‌دانی تو پرچم را به آن حضرت می‌رسانی و در همه‌ی مواطنش به همراه او هستی؟! فرمود: من امیدوارم کار این گونه باشد که تو وصف کردی، ولی ابو جعفر (باقر) علیه السّلام می‌فرمود: هر کس گمان کند که از کار فراغت یافته است دروغ می‌گوید؛ چراکه خداوند عزّوجلّ در خلقش مشیئت دارد، هر چیزی که بخواهد را پیش می‌آورد و هر کاری که بخواهد را انجام می‌دهد! آن گاه منصور فرمود: خداوند رحمت کند کسی از شما را که چیزی که به آن امر شده است را انجام می‌دهد و با فرو روندگان (در پیشبینی حوادث آخر الزّمان) فرو نمی‌رود!

۳ . أَخْبَرَنا عِيسَى بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْجُوزَجانِيُّ، قالَ: سَأَلَنِي رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ أَسْتَأذِنَ لَهُ عَلَى الْمَنْصُورِ، فَفَعَلْتُ ذَلِكَ، فَأَذِنَ لَهُ، فَلَمَّا خَرَجَ مِنْ عِنْدِهِ قُلْتُ لَهُ: ما وَراءَكَ؟! قالَ: وَيْحَكَ يا أبا مُحَمَّدٍ! خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِ رَجُلٍ لا يُفارِقُ الْقُرْآنَ ولا يُفارِقُهُ، يُجْرِي اللَّهُ الْحَقَّ عَلَى لِسانِهِ، يُلْهِمُهُ إِلهامًا، فَلا يُسْألُ عَنْ شَيْءٍ مِنَ الْإِسْلامِ إلّا يُجيبُ، يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْعِلْمُ! قُلْتُ: أَما سَأَلْتَهُ مَنْ هُوَ؟ قالَ: بَلَى، قُلْتُ لَهُ: مَنْ أنتَ جُعِلْتُ فِداكَ؟ قالَ: أَمّا أَنا فَرَجُلٌ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وآلِهِ وسَلَّم أُوَطِّئُ لِرَجُلٍ مِنْ عِتْرَتِهِ يُقالُ لَهُ الْمَهديُّ، وحَسْبُكَ هَذا! قُلْتُ: إِنَّا نَجِدُ فِي الْكُتُبِ أَنَّكَ خَلِيفَةُ اللَّهِ الْمَهْدِيُّ! قالَ: وتَجِدُونَ ذَلِكَ؟! قُلْتُ: نَعَمْ واللَّهِ، رَواهُ عليُّ بنُ أَبِي طالِبٍ، وعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ، وثَوبانٌ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وآلِهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا اللَّفْظِ! قالَ: أَمّا أَنا فَرَجُلٌ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وآلِهِ وسَلَّم أُوَطِّئُ لِرَجُلٍ مِنْ عِتْرَتِهِ يُقالُ لَهُ الْمَهديُّ، وحَسْبُكَ هَذا! قُلْتُ: إِنّا نَجِدُ فِي الْكُتُبِ أَنَّكَ وَزِيرُ الْمَهْدِيِّ ووَصِيُّهُ الَّذِي يُوصِي إِلَيْكَ! قالَ: وتَجِدُونَ ذَلِكَ؟! قُلْتُ: نَعَمْ وَاللَّهِ، رَواهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبّاسٍ، وعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ، وعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، وعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعاصِ، وجابِرُ بْنُ يَزيدَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ، ورَوَى النّاسُ عَنْ عَلِيٍّ اسْمَكَ واسْمَ أَبِيكَ وسائِرَ صِفَتِكَ! قالَ: أَمّا أَنا فَرَجُلٌ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وآلِهِ وسَلَّم أُوَطِّئُ لِرَجُلٍ مِنْ عِتْرَتِهِ يُقالُ لَهُ الْمَهديُّ، وحَسْبُكَ هَذا! قالَ: فَما سَألْتُهُ عَنْ شَيْءٍ مِمّا نَجِدُ فِي الكُتُبِ إلّا أَجابَنِي بِمِثْلِ هَذا الْجَوابِ!

ترجمه‌ی گفتار:

عیسی بن عبد الحمید جوزجانی ما را خبر داد، گفت: مردی از اهل علم از من خواست که برای او از جناب منصور اذن بگیرم تا به خدمت‌شان برسد. من این کار را انجام دادم و ایشان به او اذن داد. پس چون از نزد ایشان بیرون آمد از او پرسیدم: چه چیز را پشت سرت گذاشتی؟ گفت: وای بر تو ای ابا محمّد! از نزد مردی بیرون آمدم که از قرآن جدا نمی‌شود و قرآن از او جدا نمی‌شود، خداوند حق را بر زبانش جاری می‌سازد، به او الهام می‌کند الهام کردنی، پس درباره‌ی چیزی از اسلام پرسیده نمی‌شود مگر آنکه پاسخ می‌دهد، از او علم در فوران است! گفتم: آیا از او نپرسیدی که کیست؟! گفت: چرا، به او عرض کردم که تو کیستی فدایت شوم؟! فرمود: اما من مردی از امّت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم که برای حکومت مردی از عترت او به نام مهدی زمینه‌سازی می‌کنم و همین برای تو بس است! عرض کردم: ما در کتاب‌ها می‌یابیم که تو خلیفه‌ی هدایت‌یافته‌ی خداوند هستی! فرمود: آیا این را می‌یابید؟! عرض کردم: آری به خدا قسم، علیّ بن أبی طالب و عبد الله بن مسعود و ثوبان خادم رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم آن را با همین لفظ روایت کرده‌اند! فرمود: اما من مردی از امّت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم که برای حکومت مردی از عترت او به نام مهدی زمینه‌سازی می‌کنم و همین برای تو بس است! عرض کردم: ما در کتاب‌ها می‌یابیم که تو وزیر مهدی و وصیّ او هستی که به تو وصیّت خواهد کرد! فرمود: آیا این را می‌یابید؟! عرض کردم: آری به خدا قسم، عبد الله بن عبّاس و عبد الله بن مسعود و عبد الله بن عمر و عبد الله بن عمرو بن العاص (از پیامبر) و جابر بن یزید از أبی جعفر (باقر) آن را روایت کرده‌اند و مردم نام تو و نام پدرت و سایر صفات ظاهری‌ات را از علیّ روایت کرده‌اند! فرمود: اما من مردی از امّت محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم هستم که برای حکومت مردی از عترت او به نام مهدی زمینه‌سازی می‌کنم و همین برای تو بس است! مرد گفت: پس درباره‌ی هیچ یک از این چیزهایی که در کتاب‌ها می‌یابیم از او سؤال نکردم مگر آنکه به همین صورت پاسخم را داد!

۴ . أَخْبَرَنا عَلِيُّ بْنُ داوُدَ الْفَيْض‌آبادِيُّ، قالَ: أَدْرَكْتُ الْمَنْصُورَ ومَعَهُ غَنَمٌ يَرْعاها ولَيْسَ مَعَهُ إِنْسانٌ، فَقُلْتُ فِي نَفْسِي: إِنْ لَمْ يُجِبْني فِي هَذِهِ السّاعَةِ فَلا يُجِيبُني أَبَدًا، فَقُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِداكَ، أَنْتَ الّذِي بَشَّرَنا بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وآلِهِ وسَلَّمَ؟! قالَ: إِنْ أَدْرَكْتَهُ قَرَّتْ عَيْناكَ! فَقُلْتُ فِي نَفْسِي: أَبْهَمْتُ فَأَبْهَمَ! ثُمَّ قُلْتُ لَهُ: يَسْأَلُ النّاسُ هَلْ أَنْتَ الْمَنْصُورُ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي كُتُبِ الْأَوَّلِينَ؟! قالَ: دَعْهُمْ يَابْنَ داوُدَ! فَوَاللَّهِ لَوْ قُلْتُ لَهُمْ نَعَمْ، فَيَقُولُونَ يَدَّعِي، ولَوْ قُلْتُ لَهُمْ لا، فَيَقُولُونَ يَتَّقِي! فَدَعْهُمْ حَتَّى يَهْدِيَ اللَّهُ مِنْهُمْ مَنْ يَشاءُ! إِنَّهُ بِكَيْدِهِمْ عَلِيمٌ! قُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ، إِنَّهُمْ يَسْأَلُونَنا عَنْ ذَلِكَ، فَماذَا نَقُولُ لَهُمْ؟ قالَ: لا يَسْأَلُونَكُمْ عَنْهُ إِلَّا ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ، ومَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ والرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ! فَإِذا سَأَلُوكُمْ عَنْهُ فَقُولُوا: «عَسَىٰ أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ» ولا تُجادِلُوهُمْ فيهِ، ولا تَجْزِمُوا عَلَيْهِمْ، حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِرَجُلٍ يُخْبِرُهُمْ عَنِّي كَما أَخْبَرْتُهُمْ عَنْهُ، ويُبَيِّنُ لَهُمْ أَكْثَرَ الَّذِي هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ!

ترجمه‌ی گفتار:

علیّ بن داوود فیض‌آبادی ما را خبر داد، گفت: منصور را در حالی یافتم که گوسفندانی با او بود که آن‌ها را می‌چراند و انسانی با او نبود، پس با خودم گفتم: اگر در این ساعت به من پاسخ ندهد، هرگز به من پاسخ نخواهد داد، پس به او گفتم: فدایت شوم آیا تو کسی هستی که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم ما را به او بشارت داد؟! فرمود: اگر او را بیابی چشمانت روشن می‌شود! پس با خودم گفتم: من مبهم گفتم، او هم مبهم گفت! سپس به او گفتم: مردم می‌پرسند که آیا تو همان منصور هستی که (وعده‌اش را) نزد خود در کتاب‌های گذشتگان می‌یابند؟! فرمود: رهاشان کن ای پسر داوود! چراکه به خدا سوگند اگر به آنان بگویم آری، می‌گویند ادّعا می‌کند و اگر به آنان بگویم نه، می‌گویند تقیّه می‌کند! پس رهاشان کن تا خداوند هر کس از آنان را می‌خواهد هدایت کند! بی‌گمان او به مکر آنان آگاه است! گفتم: فدایت شوم، آنان از ما درباره‌ی آن می‌پرسند، پس به آنان چه بگوییم؟ فرمود: از شما درباره‌ی آن نمی‌پرسند مگر به دنبال فتنه و به دنبال تأویل آن، در حالی که تأویل آن را جز خداوند و راسخان در علم نمی‌دانند! پس چون از شما درباره‌ی آن پرسیدند بگویید: «شاید برخی از آنچه زودترش می‌خواهید به شما رسیده باشد»[۱] و با آنان درباره‌اش مجادله نکنید و برایشان قطعی نسازید، تا آن گاه که خداوند مردی را بیاورد که آنان را درباره‌ی من خبر دهد، همان طور که من آنان را درباره‌ی او خبر دادم و برایشان اکثر چیزهایی که درباره‌ی‌شان اختلاف دارند را روشن کند!

۵ . أَخْبَرَنا ذاكِرُ بْنُ مَعْرُوفٍ، قالَ: كُنْتُ مَعَ الْمَنْصُورِ فِي مَجْلِسٍ، وكانَ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ عَنْ كُلِّ شَيْءٍ فَيُجِيبُهُمْ، فَلَمَّا فَرِغُوا مِنْ أَسْئِلَتِهِمْ قالَ لَهُ رَجُلٌ: إِنَّ اللَّهَ قَدْ آتاكَ عِلْمًا لَمْ يُؤْتِ أَحَدًا مِنَ الْعالَمِينَ، وقَدْ وَعَدَنا عَلَى لِسانِ رَسُولِهِ رَجُلًا يَخْرُجُ مِنْ هَذِهِ الْبَلْدَةِ يُقالُ لَهُ الْمَنْصُورُ، يُوَطِّئُ لِلْمَهْدِيِّ سُلْطانَهُ، وأَنْتَ مَعَ عِلْمِكَ هَذا ودَعْوَتِكَ إِلَى الْمَهْدِيِّ يُقالُ لَكَ الْمَنْصُورُ، فَهَلْ أَنْتَ هُو؟ قالَ: ما أَنا إِلّا رَجُلٌ مِنَ النَّاسِ! فَلَمَّا أَلَحَّ عَلَيْهِ الرَّجُلُ قالَ: لَوْ أَنَّكُمْ قُلْتُمْ ما قُلْنا وسَكَتُّمْ عَمَّا سَكَتْنا لَكانَ خَيْرًا لَكُمْ! فَقالَ الرَّجُلُ: إِنَّهُمْ يُعَيِّرُونَكَ ويَقُولُونَ لَوْ جاءَ ذَلكَ الَّذِي وُعِدْنا لَتَظاهَرَ لِلنَّاسِ ولَمْ يَسْتَتِرْ عَنْهُمْ! قالَ: كَذَبُوا! أَما بَلَغَهُمْ قَوْلُ عَلِيٍّ فِيهِ: «أَلَا وإِنَّ مَنْ أَدْرَكَهَا مِنَّا يَسْرِي فِيهَا بِسِرَاجٍ مُنِيرٍ، ويَحْذُو فِيهَا عَلَى مِثَالِ الصَّالِحِينَ، لِيَحُلَّ فِيهَا رِبْقًا، ويُعْتِقَ فِيهَا رِقًّا، ويَصْدَعَ شَعْبًا، ويَشْعَبَ صَدْعًا، فِي سُتْرَةٍ عَنِ النَّاسِ، لَا يُبْصِرُ الْقَائِفُ أَثَرَهُ ولَوْ تَابَعَ نَظَرَهُ»؟! قالَ الرَّجُلُ: إِنَّا نَدْعُو النَّاسَ إِلَى هَذَا الْأَمْرِ ورُبَّما نُخاصِمُهُمْ! قالَ: إِيَّاكُمْ والْخُصُومَةَ، فَإِنَّها تَشْغَلُ الْقَلْبَ، وتُورِثُ النِّفاقَ، وتَكْسِبُ الضَّغائِنَ! إِنَّما عَلَيْكُمُ الدَّعْوَةُ ولَيْسَ عَلَيْكُمُ الْخُصُومَةُ! قالَ الرَّجُلُ: كَيْفَ لا نُخاصِمُهُمْ وهُمْ يَسْأَلُونَنا؟! قالَ: إِذا سَأَلُوكُمْ لِيُخاصِمُوكُمْ فَلا تُجِيبُوهُمْ وقُولُوا لَهُمْ: «اللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۖ لَنَا أَعْمَالُنَا وَلَكُمْ أَعْمَالُكُمْ ۖ لَا حُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ ۖ اللَّهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۖ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ»!

ترجمه‌ی گفتار:

ذاکر بن معروف ما را خبر داد، گفت: به همراه جناب منصور در مجلسی بودم و مردم درباره‌ی هر چیزی از آن جناب می‌پرسیدند و آن جناب پاسخ می‌داد، پس چون از پرسش‌های خود فارغ شدند، مردی به آن جناب گفت: خداوند به تو علمی داده که به احدی از جهانیان نداده، در حالی که به ما با زبان پیامبرش مردی را وعده داده است که از این سرزمین بیرون می‌آید و به او منصور گفته می‌شود و برای حکومت مهدی زمینه‌سازی می‌کند و به تو نیز با وجود این علمت و دعوتی که به سوی مهدی می‌کنی منصور گفته می‌شود، پس آیا تو همو هستی؟ فرمود: من جز یکی از مردم نیستم! پس چون آن مرد بسیار پافشاری کرد، آن جناب فرمود: اگر شما چیزی که ما می‌گوییم را بگویید و چیزی که ما مسکوت می‌گذاریم را مسکوت بگذارید برایتان بهتر است! پس آن مرد گفت: آن‌ها تو را سرزنش می‌کنند و می‌گویند اگر آن کسی که به ما وعده داده شده است آمده بود خود را به مردم نشان می‌داد و از آنان پنهان نمی‌شد! فرمود: دروغ می‌گویند! آیا سخن علی درباره‌ی او به آن‌ها نرسیده است که فرمود: «آگاه باشید! کسی از ما که آن دوران را درک می‌کند با چراغی فروزان در آن گام بر می‌دارد و پا بر جای پای صالحان می‌گذارد، تا بندی را در آن بگشاید و اسیری را در آن برهاند و جمعی را در آن پراکنده سازد و پراکندگانی را در آن گرد آورد، در حالی که از مردم پنهان است، تا حدّی که جستجوگران از او اثری نمی‌بینند اگرچه پی در پی نظر می‌کنند»؟! آن مرد گفت: ما مردم را به سوی این امر دعوت می‌کنیم و چه بسا با آنان به مخاصمه (یعنی مجادله‌ی خصمانه) می‌پردازیم! فرمود: از خصومت بپرهیزید؛ چراکه آن ذهن را درگیر می‌کند و نفاق را پدید می‌آورد و کینه را کسب می‌نماید! وظیفه‌ی شما تنها دعوت است و خصومت وظیفه‌ی شما نیست! آن مرد گفت: چگونه با آنان مخاصمه نکنیم در حالی که از ما می‌پرسند؟! فرمود: هرگاه برای این منظور از شما پرسیدند که با شما مخاصمه (یعنی مجادله‌ی خصمانه) کنند، به آنان پاسخ ندهید و بگویید: «خداوند پروردگار ما و شماست، کارهای ما برای خودمان و کارهای شما برای خودتان است، میان ما و شما بحثی نیست، خداوند میانمان جمع می‌کند و بازگشت (همه‌ی‌مان) به سوی اوست»[۲]!

۶ . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْراهِيمَ الشِّيرازِيُّ، قالَ: قُلْتُ لِلْمَنْصُورِ: أَسْأَلُكَ؟ قالَ: نَعَمْ، قُلْتُ: أَنْتَ كَنْزُ الطّالِقانِ الَّذِي وُعِدْنا؟ قالَ: ومَنْ وَعَدَكُمْ؟ قُلْتُ: اللَّهُ ورَسُولُهُ، قالَ: فَاسْأَلُوهُما عَمّا وَعَداكُمْ واسْأَلُونِي عَمّا وَعَدْتُكُمْ! قُلْتُ: إِذًا أَنْتَ هُوَ! قالَ: لَمْ أَقُلْ هَذا! قُلْتُ: أَتَتَّقِينِي؟! قالَ: لا وَاللَّهِ، لا أُعْطِيكَ جِرابَ النُّورَةِ! قُلْتُ: إِذًا تُبْهِمُ فِي قَوْلِكَ، والنّاسُ لا يَرْضَوْنَ مِنْكَ بِالْإِبْهامِ! قالَ: ماذا تُرِيدُ مِنِّي يا شِيرازِيُّ؟! أَتُرِيدُ أَنْ أَكُونَ كَالْحِمارِ، يَحْمِلُ كُلَّ ما يُحَمِّلُونَهُ؟! قُلْتُ: لا، جُعِلْتُ فِداكَ، ولَكِنَّهُمْ يَتَّهِمُونَكَ ويَقُولُونَ لَوْ كانَ هَذا صادِقًا لَتَكَلَّمَ بِصَراحَةٍ وما أَبْهَمَ! قالَ: إِنْ أَبْهَمْتُ فَقَدْ أَبْهَمَ اللَّهُ إِذْ أَنْزَلَ الْمُتَشابِهاتِ، وإِذْ قالَ: «يَسْأَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَا ۖ قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللَّهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ» وقالَ: «وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ ۖ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِيلًا» وقال: «قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا قَلِيلٌ ۗ فَلَا تُمَارِ فِيهِمْ إِلَّا مِرَاءً ظَاهِرًا وَلَا تَسْتَفْتِ فِيهِمْ مِنْهُمْ أَحَدًا» وإِبراهيمُ إِذْ قالَ: «هَٰذَا رَبِّي ۖ» وإِذْ نَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ «فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٌ ۝ فَتَوَلَّوْا عَنْهُ مُدْبِرِينَ» وإِذْ قالَ: «بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَٰذَا فَاسْأَلُوهُمْ إِنْ كَانُوا يَنْطِقُونَ» ويُوسُفُ إِذْ «جَعَلَ السِّقَايَةَ فِي رَحْلِ أَخِيهِ ثُمَّ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسَارِقُونَ» وإِذْ قالَ: «هَلْ عَلِمْتُمْ مَا فَعَلْتُمْ بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذْ أَنْتُمْ جَاهِلُونَ» وسُلَيْمانُ إِذْ قالَ: «نَكِّرُوا لَهَا عَرْشَهَا نَنْظُرْ أَتَهْتَدِي أَمْ تَكُونُ مِنَ الَّذِينَ لَا يَهْتَدُونَ ۝ فَلَمَّا جَاءَتْ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرْشُكِ ۖ قَالَتْ كَأَنَّهُ هُوَ ۚ وَأُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهَا وَكُنَّا مُسْلِمِينَ»!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن إبراهیم شیرازی ما را خبر داد، گفت: به منصور گفتم: از تو چیزی بپرسم؟ فرمود: آری، گفتم: آیا تو همان گنج طالقان هستی که به ما وعده داده شده است؟ فرمود: چه کسی به شما وعده داده است؟ گفتم: خداوند و پیامبرش، فرمود: پس درباره‌ی چیزی که آن دو به شما وعده داده‌اند از آن دو بپرسید و درباره‌ی چیزی که من به شما وعده داده‌ام از من بپرسید! گفتم: در این صورت، او تو هستی! فرمود: من این را نگفتم! گفتم: آیا از من تقیّه می‌کنی؟! فرمود: نه به خدا سوگند، کیسه‌ی واجبی را به تو نمی‌دهم (یعنی از تو پروایی ندارم)! گفتم: در این صورت، به ابهام سخن می‌گویی، در حالی که مردم به ابهام از تو راضی نمی‌شوند! فرمود: از من چه می‌خواهی ای شیرازی؟! آیا می‌خواهی مانند خر باشم که هر چه بارش می‌کنند می‌برد؟! گفتم: نه فدایت شوم، ولی آن‌ها تو را متّهم می‌کنند و می‌گویند که اگر این راستگو بود با صراحت سخن می‌گفت و مبهم نمی‌ساخت! فرمود: اگر من مبهم ساختم هرآینه خداوند مبهم ساخت، هنگامی که متشابهات را نازل کرد و هنگامی که فرمود: «از تو می‌پرسند که گویا تو از آن آگاه هستی، بگو علم آن نزد خداوند است، ولی بیشتر مردم نمی‌دانند»[۳] و فرمود: «از تو درباره‌ی روح می‌پرسند، بگو روح از امر پروردگارم است و از علم جز اندکی داده نشدید»[۴] و فرمود: «بگو پروردگارم به تعداد آن‌ها داناتر است، جز اندکی از آن آگاهی ندارند، پس درباره‌ی آن‌ها گفتگو نکن مگر گفتگویی به اجمال و از احدی نظر نخواه»[۵] و ابراهیم، هنگامی که فرمود: «این (ستاره) پروردگار من است»[۶] و هنگامی که به ستارگان نگاهی افکند، «پس فرمود: من بیمارم؛ پس از او رویگردان شدند»[۷] و هنگامی که فرمود: «بلکه این بزرگشان آن کار را کرده است، از خودشان بپرسید اگر سخن می‌گویند»[۸] و یوسف، هنگامی که «پیمانه را در خرجین برادرش گذاشت و ندا دهنده‌ای ندا داد: ای کاروانیان! شما دزد هستید!»[۹] و هنگامی که فرمود: «آیا دانستید که با یوسف و برادرش چه کردید هنگامی که نادان بودید؟!»[۱۰] و سلیمان، هنگامی که فرمود: «تخت او را برایش ناشناس کنید تا ببینیم که آیا راه می‌یابد یا از کسانی است که راه نمی‌یابند؛ پس چون آمد گفته شد که آیا تخت تو این چنین است؟! گفت: گویا خودش است و ما از پیش آگاهی یافتیم و مسلمان بودیم»[۱۱]!

۷ . أخبرنا ذاكرُ بنُ معروفٍ قالَ: كنّا عندَ الْمَنْصُورِ في مَسْجِدٍ نَسْأَلُهُ عَنِ الْعَقِیدةِ وَ الشَّریعَةِ فَیُجِیبُنا فَدَخَلَ عَلَیْهِ رِجالٌ لا نَعْرِفُهُمْ فَقالُوا: أَفیكُمْ رَجُلٌ یُقالُ لَهُ الْمَنْصُورُ؟! فَسَكَتْنا و لَمْ نَرُدَّ عَلَیْهِمْ، حتّی قالَ لَهُمُ الْمَنْصُورُ: نَعَمْ، أنَا هُوَ! فَالْتَفَتُوا إلیهِ و قالوا: هَلْ أَنْتَ خَلِیفَةُ الْمَهْدِيِّ؟! قالَ: و هَلْ جاءَ الْمَهْدِيُّ حتّیٰ یَكونَ لَهُ خلیفةٌ؟! قالوا: لا نَدْرِي و لكنَّ فُلاناً و فُلاناً و فُلاناً مِنْ أصحابِكَ أَخْبَرُونا بأنَّكَ خَلِیفَةُ الْمَهْدِيِّ! قال: ما أَنَا أَمَرْتُهُمْ بِذٰلِكَ! قالُوا: ألَیْسُوا هٰؤلاءِ مِنْ أصْحابِكَ یَدْخُلُونَ عَلَیْكَ صَباحاً و مَساءً؟! فَظَهَرَ في وَجْهِ الْمَنْصُورِ الْغَضَبُ فَقالَ: ما هٰؤلاءِ مِنْ أصْحابي و لَو كانُوا مِنْ أصْحابي لَاتَّبَعُوني! فَلَمّا رَأَوا أَنَّهُمْ قَدْ أَغْضَبُوهُ خَرَجُوا مِنْ عِنْدِهِ، فَأَقْبَلَ الْمَنْصُورُ عَلَیْنا و قالَ: ما بالُ أقوامٍ یَحْمِلُونَ النّاسَ علیٰ أَكْتافِنا؟! ألا یَخافُونَ یَوماً تَتَقَلَّبُ فیهِ القُلُوبُ و الأبصارُ؟! حَدِّثُوا النّاسَ بِما یَعْرِفُونَ و لا تُحَدِّثُوهُمْ بِما لا یَعْرِفُونَ فَتُغْرُونَهُمْ بِنا!

ترجمه‌ی گفتار:

ذاکر بن معروف ما را خبر داد، گفت: نزد جناب منصور در مسجدی بودیم و از ایشان درباره‌ی عقاید و احکام سؤال می‌کردیم و ایشان پاسخ می‌داد. در این هنگام مردانی داخل شدند که آن‌ها را نمی‌شناختیم، پس گفتند: آیا در میان شما مردی است که به او منصور گفته می‌شود؟! پس ما سکوت کردیم و به آن‌ها پاسخی ندادیم، تا اینکه جناب منصور خود به آن‌ها فرمود: آری، من او هستم! پس به او روی کردند و گفتند: آیا تو خلیفه‌ی مهدی هستی؟! آن جناب فرمود: مگر مهدی آمده است تا برای او خلیفه‌ای باشد؟! گفتند: نمی‌دانیم، ولی فلانی و فلانی و فلانی از اصحاب تو ما را خبر دادند که تو خلیفه‌ی مهدی هستی! آن جناب فرمود: من آن‌ها را به این امر نکردم! گفتند: آیا آن‌ها از اصحاب تو نیستند و صبح و شام بر تو وارد نمی‌شوند؟! پس آثار غضب در روی جناب منصور پدیدار شد و فرمود: آن‌ها از اصحاب من نیستند، اگر از اصحاب من بودند از من پیروی می‌کردند! پس آن‌ها چون دیدند که آن جناب را به غضب آورده‌اند از نزد او خارج شدند. در این هنگام جناب منصور روی به ما کرد و فرمود: گروهی را چه می‌شود که مردم را بر شانه‌های ما سوار می‌کنند؟! آیا از روزی که دل‌ها و دیده‌ها در آن باژگون می‌گردد نمی‌ترسند؟! چیزی را به مردم بگویید که می‌شناسند و چیزی را به آنان نگویید که نمی‌شناسند، پس آنان را بر ما می‌شورانید!

شرح گفتار:

از این گفتارها دانسته می‌شود که یاران جناب منصور، هرگاه با هر دلیل به این عقیده رسیده‌اند که آن جناب همان زمینه‌ساز موعود ظهور مهدی علیه السلام است و مقام معنوی خاصّی دارد، نباید عقیده‌ی خود را به دیگران تحمیل کنند یا با کسانی در میان بگذارند که به سبب نادانی و کوته‌بینی، از رحمت خداوند درباره‌ی این عبد صالح ناامید هستند و آن را برای او محال می‌پندارند، بل باید تأکید خود را بر روی یقینیّات و مسلّمات اسلامی قرار دهند که در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» آمده و از تأکید بر روی موضوعات دیگر که در این کتاب شریف نیامده است، بپرهیزند؛ چراکه تأکید بر روی این قبیل موضوعات فرعی و حاشیه‌ای، یقینیّات و مسلّمات اسلامی که در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» آمده است را تحت الشّعاع قرار می‌دهد و دشمنان کتاب خدا و خلیفه‌ی او در زمین را به دشمنی بیشتر با جناب منصور بر می‌انگیزد، تا از طریق جوسازی و تبلیغات کاذب، کسانی که از لحاظ معرفتی، در موضع انفعال و ضعف هستند را نسبت به این بزرگوار بدبین سازند و از توجّه به محتوای دعوت ایشان به سوی اسلام خالص و کامل باز دارند. هیچ تردیدی نیست که حمایت از این بزرگوار، به اقتضای دعوت ایشان به سوی اسلام خالص و کامل و زمینه‌سازی عملی‌شان برای ظهور مهدی علیه السلام که واقعیّتی مشهود است، بر هر مسلمانی واجب است و با این وصف، تأکید بر روی جنبه‌های باطنی و فوق العاده‌ی شخصیّت ایشان، اگرچه قابل اثبات از طرق معتبر عقلی و شرعی باشد، ضرورتی ندارد و مایه‌ی اختلاف مسلمانان می‌شود.

برای آگاهی بیشتر در این باره، به نقدها و بررسی‌های ۲۷، ۳۶، ۵۷، ۹۱، ۱۳۲ و پرسش‌ها و پاسخ‌های ۸، ۱۲، ۱۵، ۳۵ و ۲۶۶ مراجعه کنید.

↑[۱] . نمل/ ۷۲
↑[۲] . شوری/ ۱۵
↑[۳] . أعراف/ ۱۸۷
↑[۴] . إسراء/ ۸۵
↑[۵] . کهف/ ۲۲
↑[۶] . أنعام/ ۷۶
↑[۷] . صافّات/ ۸۹ و ۹۰
↑[۸] . أنبیاء/ ۶۳
↑[۹] . یوسف/ ۷۰
↑[۱۰] . یوسف/ ۸۹
↑[۱۱] . نمل/ ۴۱ و ۴۲
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
دانلود مجموعه‌ی گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نام کتاب: مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم؛ مجموعه‌ی گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
ناشر: دفتر منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: ششم
زمان انتشار: مهر (میزان) ۱۳۹۸ هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟