شنبه ۲۵ مرداد (اسد) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۲۵ ذی الحجه ۱۴۴۱ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۳۲) منصور هاشمی خراسانی، از مسلمانان جهان برای مهدی بیعت می‌گیرد؛ به این معنا که از آنان تعهّد می‌گیرد تا هرگاه مهدی برای آنان ظاهر شد، او را اعانت و اطاعت نمایند و مانند خلفایی که پیش از او بودند، خذلان و عصیان نکنند و با این تقریر، هرگاه شماری کافی از مسلمانان با او بر اعانت و اطاعت مهدی بیعت کردند، حاکمیّت آن حضرت برایشان محقّق می‌شود. (نقد و بررسی ۲۷)
loading
گفتار
 

۱ . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمٰنِ الْهِرَوِيُّ، قالَ: سَمِعْتُ الْمَنْصُورَ الْهاشِمِيَّ الْخُراسانِيَّ یَقُولُ: سِتَّةٌ فِي الْبَیْتِ یَجْمَعْنَ الشَّیاطِینَ کَما یَجْمَعُ الرِّجْسُ الذِّبّانَ: الْخَمْرُ وَ التِّمْثالُ وَ الصُّورَةُ وَ الْکَلْبُ وَ الشَّطْرَنْجُ وَ آلَةُ الْغِناءِ.

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور هاشمی خراسانی می‌فرماید: شش چیز در خانه، شیاطین را جمع می‌کنند همان طور که آلودگی مگس‌ها را جمع می‌کند: شراب، مجسّمه، نگاره، سگ، شطرنج و ابزار غناء.

۲ . أَخْبَرَنا صالِحُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّبْزَوارِيُّ، قالَ: دَخَلَ الْمَنْصُورُ بَیْتاً فَرأیٰ فِیهِ تَماثِیلَ مَنْصُوبَةً، فَتَغَیَّرَ وَجْهُهُ وَ قالَ لِأَهْلِ الْبَیْتِ: ﴿مَا هَٰذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِي أَنْتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ؟! قالُوا: إِنَّما نَصَبْناها لِلزِّینَةِ! قالَ: لا تَخْلُقُونَها إِلّا کَما یَخْلُقُهَا الْمُشْرِکُونَ وَ لا تَنْصُبُونَها إِلّا کَما یَنْصُبُهَا الْمُشْرِکُونَ!

ترجمه‌ی گفتار:

صالح بن محمّد سبزواری ما را خبر داد، گفت: منصور به خانه‌ای درآمد، پس در آن تمثال‌هایی نصب شده دید، پس رویش دگرگون شد و به اهل خانه فرمود: «چیست این تمثال‌هایی که شما ملازم آن‌ها هستید؟!»[۱]، گفتند: آن‌ها را تنها برای زینت نصب کرده‌ایم! فرمود: آن‌ها را نمی‌سازید مگر چنانکه مشرکان می‌سازند و آن‌ها را نصب نمی‌کنید مگر چنانکه مشرکان نصب می‌کنند!

۳ . أَخْبَرَنا عَبْدُ اللّهِ بْنُ حَبِیبٍ الطَّبَرِيُّ، قالَ: مَرَّ الْمَنْصُورُ عَلیٰ تِمْثالٍ لِبَعْضِ أَئِمَّةِ الْجَوْرِ قَدْ نُصِبَ فِي شارِعٍ فَمَسَّهُ بِیَدِهِ لِیَدُلَّنا عَلَیْهِ وَ قالَ: مَنْ مَثَّلَ تِمْثالاً مِثْلَ هٰذا فَقَدْ أَشْرَكَ، ثُمَّ دَخَلَ مَسْجِداً لِیُصَلِّيَ فَلَمّا أَرادَ أَنْ یَدْخُلَ فِي الصَّلاةِ ذَکَرَ شَیْئاً فَانْصَرَفَ حَتّیٰ غَسَلَ یَدَهُ ثُمَّ جاءَ فَقالَ: إِنِّي ذَکَرْتُ أَنِّي مَسَسْتُ رِجْساً مِنَ الْأَوْثانِ فَأَرَدْتُ أَنْ أَغْسِلَ یَدِي، ثُمَّ دَخَلَ فِي الصَّلاةِ، فَلَمّا فَرِغَ مِنْها أَقْبَلَ عَلَیْنا وَ قالَ: إِنَّ الْمُسْتَوْرِدَ الْعِجْلِيَّ تَنَصَّرَ بَعْدَ إِسْلامِهِ، فَبَعَثُوا بِهِ إِلىٰ عَلِيٍّ، فَاسْتَتابَهُ وَ هُوَ يُرِيدُ الصَّلاةَ فَأَبیٰ عَلَیْهِ، فَقالَ عَلِيٌّ: إِنِّي أَسْتَعِينُ بِاللّهِ عَلَيْكَ فَقالَ الْمُسْتَوْرِدُ: وَ أَنا أَسْتَعِينُ الْمَسِيحَ عَلَيْكَ، فَأَهْوىٰ عَلِيٌّ بِيَدِهِ إِلىٰ عُنُقِهِ فَإِذا هُوَ بِصَلِيبٍ فَقَطَعَها، فَلَمّا دَخَلَ فِي الصَّلاةِ قَدَّمَ رَجُلاً وَ ذَهَبَ، ثُمَّ أَخْبَرَ النّاسَ أَنَّهُ لَمْ يَفْعَلْ ذٰلِكَ لِحَدَثٍ أَحْدَثَهُ، لٰكِنَّهُ مَسَّ هٰذِهِ الْأَنْجاسَ فَأَحَبَّ أَنْ يُحْدِثَ مِنْها وُضُوءاً، قُلْنا: وَ ما فَعَلَ بِالْمُسْتَوْرِدِ؟ قالَ: قَتَلَهُ فَطَلَبَتِ النَّصارىٰ جِيفَتَهُ بِثَلاثِينَ أَلْفاً فَأَبىٰ عَلِيٌّ وَ أَحْرَقَهُ.

ترجمه‌ی گفتار:

عبد الله بن حبیب طبری ما را خبر داد، گفت: منصور بر مجسّمه‌ی یکی از امامان جور که در خیابانی نصب شده بود گذشت، پس آن را با دستش لمس کرد تا به ما نشانش دهد و فرمود: هر کس مجسّمه‌ای مانند این بسازد مشرک شده است، سپس به مسجدی درآمد تا نماز گزارد، پس چون خواست وارد نماز شود چیزی را به یاد آورد، پس برگشت تا اینکه دستش را شست، سپس بازآمد پس فرمود: من به یاد آوردم که نجاستی از بت‌ها را لمس کردم، پس خواستم که دستم را بشویم، سپس به نماز وارد شد، پس چون از آن فراغت یافت به ما روی کرد و فرمود: مستورد عجلی پس از اسلامش مسیحی شد، پس او را به نزد علی فرستادند، پس در حالی که راهی نماز بود از او خواست که توبه کند، ولی سر باز زد، پس علی فرمود: من از خداوند بر ضدّ تو یاری می‌خواهم، پس مستورد گفت: من از مسیح بر ضدّ تو یاری می‌خواهم، پس علی دستش را به گردن او برد، پس صلیبی را یافت، پس آن را پاره کرد، پس چون به نماز درآمد مردی را پیش کرد و خود رفت، سپس مردم را خبر داد که این کار را به خاطر حدثی که از او سر زده باشد انجام نداد، بلکه این نجاست‌ها را لمس کرد، پس خواست که وضوی خود را از آن‌ها تازه کند، گفتیم: با مستورد چه کرد؟ فرمود: او را کشت، پس مسیحیان جسد او را به سی هزار (سکّه) مطالبه کردند، ولی علی سر باز زد و آن را سوزاند.

۴ . أَخْبَرَنا هاشِمُ بْنُ عُبَیْدٍ الْخُجَنْدِيُّ، قالَ: دَخَلَ الْمَنْصُورُ دُکّانَ رَجُلٍ في السُّوقِ فَرَأیٰ فِیهِ صُورَةَ قائِدِهِمْ قَدْ نُصِبَتْ عَلیٰ جِدارٍ، فَقالَ: هٰذا رِجْسٌ هٰذا مِنَ الْأَنْصابِ! قالَ الرَّجُلُ: إِنّا لا نَعْبُدُهُ وَلٰکِنّا نُطِیعُهُ! فَقالَ الْمَنْصُورُ: وَ هَلِ الْعِبادَةُ إِلَّا الطّاعَةُ؟! ثُمَّ قالَ: کُلُّ ما نُصِبَ مِنْ صُورَةِ إِنْسانٍ أَوْ تِمْثالِهِ فَهُوَ مِنَ الْأَنْصابِ عُبِدَ أَمْ لَمْ یُعْبَدْ.

ترجمه‌ی گفتار:

هاشم بن عُبید خُجندی ما را خبر داد، گفت: منصور به دکّان مردی در بازار داخل شد، پس در آن تصویر رهبرشان را دید که بر روی دیواری نصب شده است، پس فرمود: این نجس است این از بت‌هاست! مرد گفت: ما او را عبادت نمی‌کنیم، بلکه اطاعت می‌کنیم! پس منصور فرمود: و آیا عبادت جز اطاعت است؟! سپس فرمود: هر چیزی از تصویر انسان یا مجسّمه‌ی او که نصب شود، آن از بت‌هاست، عبادت شود یا عبادت نشود.

۵ . أَخْبَرَنَا الْحَسَنُ بْنُ الْقاسِمِ الطِّهْرانِيُّ، قالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ الْأَنْصابِ فِي قَوْلِ اللّهِ تَعٰالیٰ: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ، فَقالَ: کُلُّ ما نُصِبَ لِلنّاسِ مِنْ صُورَةٍ أَوْ تِمْثالٍ فَهُوَ مِنَ الْأَنْصابِ سَواءٌ عُبِدَ أَمْ لَمْ یُعْبَدْ، قُلْتُ: وَ ما نَصْبُهُ؟ قالَ: وَضْعُهُ عَلیٰ طَرِیقٍ أَوْ بابٍ أَوْ جِدارٍ أَوْ حِجابٍ أَوْ مِنْضَدَةٍ.

ترجمه‌ی گفتار:

حسن بن قاسم طهرانی ما را خبر داد، گفت: از منصور درباره‌ی أنصاب در سخن خداوند بلندمرتبه پرسیدم که می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آوردید! جز این نیست که شراب و قمار و أنصاب و تیرهای بخت‌آزمایی نجاستی از کارهای شیطان هستند، پس از آن‌ها دوری کنید باشد که رستگار شوید»[۲]، پس فرمود: هر چیزی از تصویر یا مجسّمه که برای مردم نصب شود، آن از أنصاب است، خواه پرستش شود و خواه پرستش نشود، گفتم: (مقصود از) نصب آن چیست؟ فرمود: قرار دادن آن بر راه یا در یا دیوار یا پرده یا میزی.

۶ . أَخْبَرَنا عِیسَی بْنُ عَبْدِ الْحَمِیدِ الْجُوزَجانِيُّ، قالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ التَّصْوِیرِ، فَقالَ: لا یَعْمَلُهُ إِلَّا الْخاطِئُونَ، قُلْتُ: لِماذا؟ قالَ: لِأَنَّ اللّهَ هُوَ الْمُصَوِّرُ فَکَرِهَ أَنْ یَتَشَبَّهُوا بِهِ فِي ذٰلِكَ لِتَکَبُّرِهِ إِنَّهُ هُوَ الْعَزِیزُ الْجَبّارُ! قُلْتُ: أَما کانَ لِسُلَیْمانَ شَیاطِینُ یَعْمَلُونَ لَهُ تَماثِیلَ؟! قالَ: إِنَّما کانُوا یَعْمَلُونَها بِإِذْنِ اللّهِ وَ مَنْ لَمْ یَعْمَلْها بِإِذْنِ اللّهِ فَقَدْ عارَضَ اللّهَ فِي خَلْقِهِ وَ مَنْ عارَضَ اللّهَ فِي خَلْقِهِ یُعارِضُهُ اللّهُ فِي خَلْقِهِ فَیَقُولُ لَهُ: أَحْيِ ما خَلَقْتَ کَما أَحْیَیْتُ ما خَلَقْتُ! ﴿فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ.

ترجمه‌ی گفتار:

عیسی بن عبد الحمید جوزجانی ما را خبر داد، گفت: از منصور درباره‌ی صورتگری پرسیدم، پس فرمود: جز خطاکاران آن را انجام نمی‌دهند، گفتم: برای چه؟ فرمود: برای اینکه خداوند صورتگر است، پس کراهت دارد از اینکه در آن به او تشبّه جویند به خاطر تکبّرش، هرآینه او عزّتمندی جبّار است! گفتم: آیا برای سلیمان شیاطینی نبود که برای او مجسّمه‌هایی می‌ساختند؟! فرمود: جز این نیست که با اذن خداوند آن‌ها را می‌ساختند و هر کس با اذن خداوند آن‌ها را نسازد، با خداوند در آفرینشش معارضه کرده است و هر کس با خداوند در آفرینشش معارضه کند، خداوند با او در آفرینشش معارضه می‌کند، پس به او می‌فرماید: چیزی که آفریدی را زنده کن، همان طور که من چیزی که آفریدم را زنده کردم! «پس مبهوت گردد کسی که کافر شد و خداوند گروه ستمکاران را هدایت نمی‌کند»[۳].

۷ . أَخْبَرَنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمٰنِ الطّالِقانِيُّ، قالَ: کُنْتُ عِنْدَ الْمَنْصُورِ، فَقالَ لِي: إِقْرَأْ، قُلْتُ: وَ ما أَقْرَأُ؟ قالَ: إِقْرَأْ مِنْ سُورَةِ الْمائِدَةِ، فَقَرَأْتُ قَوْلَهُ تَعٰالیٰ: ﴿يَوْمَ يَجْمَعُ اللَّهُ الرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَا أُجِبْتُمْ ۖ حَتّیٰ إِذا بَلَغْتُ قَوْلَهُ تَعٰالیٰ لِعیسیٰ عَلَیْهِ السَّلامُ: ﴿وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي، فَقالَ: أَعِدْ، فَأَعَدْتُ، فَقالَ: ما کانَ لَهُ أَنْ یَخْلُقَ کَهَیْئَةِ الْحَيِّ إِلّا بِإِذْنِ اللّهِ! قُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ وَ هَلْ یَفْهَمُ مِثْلَ هٰذا إِلّا أَنْتَ؟! قال: ﴿إِنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ثُمَّ قالَ: إِمْضِ، فَمَضَیْتُ.

ترجمه‌ی گفتار:

احمد بن عبد الرّحمن طالقانی ما را خبر داد، گفت: نزد منصور بودم، پس به من فرمود: قرائت کن، گفتم: چه چیزی قرائت کنم؟ فرمود: از سوره‌ی مائده قرائت کن، پس سخن خداوند بلندمرتبه را قرائت کردم که می‌فرماید: «روزی که خداوند پیامبران را گرد می‌آورد، پس می‌فرماید: چه پاسخ داده شدید؟»[۴]، تا آنکه به سخن خداوند بلندمرتبه خطاب به عیسی علیه السلام رسیدم که می‌فرماید: «و هنگامی که از گل مانند صورت پرنده را می‌ساختی با اذن من»[۵]، پس فرمود: تکرار کن، پس تکرار کردم، پس فرمود: او را نمی‌رسید که مانند صورت جاندار را بسازد مگر با اذن خداوند! گفتم: فدایت شوم، آیا مانند این را کسی جز تو می‌فهمد؟! فرمود: «فضل به دست خداوند است آن را به هر کس که بخواهد می‌دهد و خداوند گشاینده‌ای داناست»[۶]، سپس فرمود: ادامه بده، پس ادامه دادم.

۸ . أَخْبَرَنا حَمْزَةُ بْنُ جَعْفَرٍ الْقُمِيُّ، قالَ: سَمِعْتُ الْمَنْصُورَ یَنْهیٰ عَنِ التَّصْوِیرِ وَ النِّحاتَةِ، فَقُلْتُ لَهُ: أَما قالَ اللّهُ تَعٰالیٰ فِي جِنِّ سُلَیْمانَ: ﴿يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ؟! فَقالَ: إِقْرَأْ ما قالَ قَبْلَ هٰذا! فَقَرَأْتُ قَوْلَهُ تَعٰالیٰ: ﴿وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيرِ، فَقالَ: ما کانُوا یَعْمَلُونَ لَهُ إِلّا بِإِذْنِ رَبِّهِ!

ترجمه‌ی گفتار:

حمزة بن جعفر قمی ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور از تصویرگری و مجسّمه‌سازی نهی می‌کند، پس به او گفتم: آیا خداوند بلندمرتبه درباره‌ی جنّیان سلیمان نفرموده است: «برای او هر چه می‌خواست می‌ساختند از محراب‌ها و تمثال‌ها»[۷]؟! پس فرمود: چیزی که قبل از این فرموده است را بخوان، پس سخن او را خواندم که فرموده است: «و از جنّیان کسانی بودند که در برابرش با اذن پروردگارش می‌ساختند و هر کس از آن‌ها از امر ما سر می‌پیچید او را از عذاب سوزان می‌چشاندیم»[۸]، پس فرمود: برای او نمی‌ساختند مگر با اذن پروردگارش!

شرح گفتار:

برای خواندن شرح این حکمت‌های نورانی، به پرسش و پاسخ ۳۱۴ مراجعه کنید.

↑[۱] . أنبیاء/ ۵۲
↑[۲] . مائدة/ ۹۰
↑[۳] . بقرة/ ۲۵۸
↑[۴] . مائدة/ ۱۰۹
↑[۵] . مائدة/ ۱۱۰
↑[۶] . آل عمران/ ۷۳
↑[۷] . سبأ/ ۱۳
↑[۸] . سبأ/ ۱۲
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
دانلود مجموعه‌ی گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نام کتاب: مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم؛ مجموعه‌ی گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
ناشر: دفتر منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: ششم
زمان انتشار: مهر (میزان) ۱۳۹۸ هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان