چهار شنبه ۴ شهریور (سنبله) ۱۴۰۵ هجری شمسی برابر با ۱۳ ربیع الأوّل ۱۴۴۸ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
 پرسش جدید: اخیراً در افغانستان، یک مرد ۷۰ ساله با یک دختر ۱۶ ساله ازدواج کرده است! ... نظر اسلام در مورد چنین ازدواجی چیست؟ اختلاف سنّی میان زوجین تا چه حد اشکالی ندارد؟ برای مطالعه و دریافت پاسخ، اینجا را کلیک کنید. نقد جدید: من از نظر علامه درباره‌ى عدم حجّیّت خبر واحد اطلاع دارم، ولی آیا نمی‌توان برای حجّیّت آن، به خبر «مردی که از دورترین جای شهر آمد در حالی که می‌شتافت، گفت: ای موسی! انجمن درباره‌ی تو مشورت می‌کنند تا تو را به قتل برسانند، پس بیرون شو که من برای تو از خیرخواهانم»، استناد کرد؟ عمل موسی علیه السلام به خبر این مرد را چگونه توجیه می‌کنید؟ برای مطالعه و دریافت بررسی، اینجا را کلیک کنید. گفتار جدید: هفده گفتار از آن جناب درباره‌ى غربت او و اینکه چرا یاران و پیروانش کم هستند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. درس جدید: درس‌هایی از آن جناب درباره‌ی اینکه زمین از مردی عالم به همه‌ی دین که خداوند او را در آن خلیفه، امام و راهنمایی به امر خود قرار داده باشد، خالی نمی‌ماند؛ آیاتی از قرآن در این باره؛ آیه‌ی ۲۲. برای مطالعه‌ی آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. ویدیوی جدید: ویدیوی جدیدی با عنوان «رابطه‌ی دین و سیاست» منتشر شد. برای مشاهده و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. مقاله‌ی جدید: مقاله‌ی «ایرانِ ویران» نوشته‌ی «عماد فضلی» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. کتاب جدید: نسخه‌ی سوم کتاب ارزشمند «سبل السّلام؛ مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نامه‌ی جدید: فرازی از نامه‌ی آن جناب که در آن درباره‌ی شدّت گرفتن بلا هشدار می‌دهد و علّت آن و راه جلوگیری از آن را تبیین می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید.
loading

ولی به نظر می‌رسد که خواندن خداوند و پیامبرش در غیبت او، از سنخ این امور نیست؛ همچنانکه در ردیف آن‌ها ذکر نشده است؛ چراکه میان خداوند و پیامبرش در علم به غیب و برآورده ساختن حوائج، مغایرت وجود دارد؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ﴾[۱]؛ «بگو به شما نمی‌گویم که خزانه‌های خداوند نزد من است و غیب نمی‌دانم و به شما نمی‌گویم که من فرشته‌ای هستم»؛ با توجّه به اینکه پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) تنها بشری مانند مردم است؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ﴾[۲]؛ «بگو من تنها بشری مانند شما هستم» و تبعاً به اقتضای بشر بودنش، قادر به آگاهی از همه‌ی خواندن‌ها و پاسخ دادن به همه‌ی آن‌ها در آنِ واحد نیست و قدرت خداوند نیز بر قادر ساختن او به این کار تعلّق نمی‌گیرد؛ چراکه این کار، به اقتضای محدودیّت ذاتی قدرت بشر، محال است و قدرت خداوند بر محال تعلّق نمی‌گیرد؛ به این معنا که متصوّر نیست خداوند بشری را خدا بسازد. حاصل آنکه خواندن پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) در غیبت او به جای خداوند یا در کنارش، بدون اعتقاد به اجابت او با اذن خداوند، شرک است و با اعتقاد به آن، ترک اولی شمرده می‌شود؛ چراکه در هر حال، اولی خواندن خداوند است.

آری، رجوع به پیامبر (صلّی الله علیه و آله و سلّم) برای طلب دعا و استغفار آن حضرت، در زمان حیات او، شایسته است؛ چراکه دعا و استغفار او به اقتضای نزدیک‌تر بودنش به خداوند، به اجابت نزدیک‌تر است؛ بلکه از وظایف او در قبال امّتش شمرده می‌شود؛ چنانکه خداوند به او امر کرده و فرموده است: ﴿وَصَلِّ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾[۳]؛ «و برایشان دعا کن؛ بی‌گمان دعای تو برایشان آرامش‌بخش است و خداوند شنوایی داناست» و فرموده است: ﴿وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾[۴]؛ «و برایشان از خداوند آمرزش بخواه؛ بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای مهربان است»! بلکه بعید نیست رجوع به آن حضرت برای طلب دعا و استغفار او، در صورت امکان، بر امّتش واجب باشد؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا﴾[۵]؛ «و اگر آنان هنگامی که به خودشان ستم کردند، به نزد تو می‌آمدند، پس از خداوند آمرزش می‌خواستند و پیامبر برایشان آمرزش می‌خواست، حتماً خداوند را توبه‌پذیری مهربان می‌یافتند»!

↑[۱] . الأنعام/ ۵۰
↑[۲] . الکهف/ ۱۱۰
↑[۳] . التّوبة/ ۱۰۳
↑[۴] . النّور/ ۶۲
↑[۵] . النّساء/ ۶۴