دوشنبه 15 آذر (قوس) 1395 هجری شمسی برابر با 6 ربیع الأوّل 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* بخش «آشنایی» حاوی توضیحات کافی درباره‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی، آثار و پایگاه ایشان راه‌اندازی شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد. * کانال اطلاع‌رسانی «نهضت بازگشت به اسلام» در شبکه‌ی تلگرام راه‌اندازی شد. * صفحه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی بر روی شبکه‌ی اجتماعی فیسبوک و گوگل پلاس راه‌اندازی شد. * نسخه‌ی تاجیکی پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی راه‌اندازی شد.

خواندن دیدگاه‌ها

شماره: 24 نویسنده مقاله: تاریخ مقاله:
موضوع مقاله:

ماه مبارک رمضان؛ میدان نبرد با موانع شناخت

ماه مبارک رمضان؛ میدان نبرد با موانع شناخت

چند روز از ماه مبارک رمضان، ماه عبادت و بندگی، ماه توبه و استغفار و ذکر، ماه بازگشت به فطرت‌های پاک و ماه به اسارت درآمدن شیاطین می‌گذرد. این ماه نورانی که ماه ضیافت خداست، بهترین فرصت است تا مسلمانان جهان با تکیه بر کلام خداوند عزوجل و سنّت و سیره‌ی نورانی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم، نفس‌های خویش را پاک و مهذّب سازند و با نیرو گرفتن از صبر و نماز بر قوای شیاطین جنّی و انسی فایق آیند و با توکّل بر خداوند متعال زمینه‌ی به حاکمیّت رسیدن خلیفه‌ی او بر روی زمین، حضرت مهدی علیه السلام را فراهم سازند. بی‌تردید فضای روحانی و ملکوتی این ماه مبارک بهترین زمان است برای زدودن قلب و زبان و اندیشه از زنگار گناهان و آلودگی‌ها و رجس‌ها. این ماه آسمانی فرصتی است مغتنم برای پاک کردن عقاید و اعمال و گفتار از شرک‌ها و عبودیت طاغوت و بندگی غیر الله. این ماه عظیم الشأن هنگامه‌‌ای است ارزشمند برای تغییر أنفس و از بین بردن رذالت‌ها و خودخواهی‌ها در فرد فرد مسلمانان و در جامعه و امت اسلامی. در واقع اگر مسلمانان جهان بخواهند تغییری در امر خویش ایجاد کنند و شرایط را به گونه‌ای دگرگون نمایند تا مهیّای حاکمیّت خلیفه‌ی خدا بر روی زمین شود، مقدّمه‌ی لازم آن، تغییر درونی در نفس‌های آن‌ها و اراده و اقدام ابتدایی آن‌هاست؛ چنانکه حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی در کتاب ارزشمند «بازگشت به اسلام» می‌فرمایند:

«ظهور مهدي به معناي دسترسي به او و استيلاء او بر زمين، از کارهايي است که موقوف به حمايت کافي مردم از اوست و روشن است که حمايت کافي آنان از او، با اراده و اقدام جبري خداوند انجام نمي‌شود، بلکه با اراده و اقدام اختياري آنان انجام مي‌شود و اراده و اقدام خداوند، اگرچه براي ايجاد و اظهار مهدي لازم است، تابعي از اراده و اقدام ابتدايي مردم است؛ چنانکه فرموده است: «إنّ اللهَّ لَا يُغَيِّرُ مَا بقِوْمٍ حَتىَّ يُغَيِّرُوا مَا بأَنفْسِهِمْ» (رعد/ 11)؛ «هرآينه خداوند چيزي که در قومي است را تغيير نمي‌دهد تا آن‌گاه که آنان خود چيزي که در آنان است را تغيير دهند» (بازگشت به اسلام، ص239).

و برای آغاز این حرکت انفسی و اراده و اقدام ابتدایی مردم چه زمانی بهتر است از ماه مبارک رمضان؟ ماهی که خوان مهمانی کریمانه‌ی الهی گسترده است و شیاطین به بند در می‌آیند و اراده‌ی مسلمانان در پرتو پرهیز از گناهان و ذکر بیشتر خداوند قوی‌تر و مبارک می‌گردد إن شاء الله. در این راستا شایسته است مسلمانان جهان با بهره‌گیری هر چه بیشتر از این روزها و شب‌های نورانی، زمینه و قابلیت هدایت و توفیق ایمان و عمل صالح را در خود ایجاد و تقویت نمایند و با التفات به هدف غایی و آرمان نهایی که همانا کسب رضای پروردگار عالم و عبادت اوست، تحولی بنیادین در خود و جامعه ایجاد نمایند.

مهم‌ترین برنامه‌ای که شایسته است مسلمانان برای تهذیب نفوس خود در ماه مبارک رمضان پیش گیرند، برنامه‌ای همه جانبه به منظور بازگشت به معیار شناخت حقیقت یعنی عقل و تعقّل، تدبّر و تفکّر و رجوع عینی و عملی به منابع اصیل اسلام یعنی قرآن کریم و سنّت متواتر رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم و نیز رفع موانع شناخت حق است. حضرت علامه درباره‌ی عقل می‌فرماید:

«عقل، گوهر يکدانه‌اي است که ميان فرزندان آدم مشترک است و مبناي اختيار فردي و مسئوليت اجتماعي آنان و حلقه‌ي اتصال‌شان به يکديگر محسوب مي‌شود و از آنجا که منشأ واحدي دارد، ادراکات واحدي نيز دارد و ميان افراد آن، اختلافي نيست. منشأ عقل، پروردگار جهانيان است که خود عقل محض و رئيس عاقلان است و در افعال او منافاتي نيست. از اين رو، عاقلان در سراسر جهان با هر نژاد و زبان و فرهنگي، در نظرياتي که به عقل استناد دارد، اتفاق دارند و دو نفر از آنان با هم اختلاف نمي‌کنند. به عنوان مثال، همه‌ی آنان اتفاق دارند که آنچه حس مي‌شود وجود دارد و کل از جزء بزرگتر است و اجتماع دو نقيض محال است و حادث به محدث نيازمند است و خبر متواتر صحيح است و ظلم بد است و عدل خوب است و مانند آن. اين بدان معناست که عقل، وجودي واحد است و از اين حيث، صلاحيت آن را دارد که معيار شناخت واقع شود تا با التزام به آن، اختلاف عاقلان به اتّفاق تبديل گردد.» (همان، ص22).

چه زیباست مسلمانان جهان در این ایام مبارک از این گوهر یکدانه‌ی خدادادی نهایت بهره را ببرند و با تدبّر و تفکّر به سوی شناخت حقیقت گام بردارند و دست از عقل‌گریزی‌ها و عقل‌ستیزی‌ها که نتیجه‌ای جز افراط و تفریط و خشونت و فساد و گمراهی و تباهی ندارد، بردارند.

ماه رمضان، ماه قرآن است. علّامه‌ی خراسانی درباره‌ی قرآن عظیم الشأن می‌فرمایند:

«نخستين و مهم‌ترين منبع اسلام، کتاب خداوند است و آن، تجلّي اراده‌ی او در کلمات است که از نزد او بواسطه‌ی فرشته يا بدون واسطه‌ی آن، بر قلب پيامبرش افکنده شده و توسّط پيامبرش بدون کاستي يا فزوني، براي صدها تن از مسلمانان خوانده شده و توسّط آنان بدون اختلافي مخل براي هزاران تن از مسلمانان نقل شده و به صورت مکتوب و متواتر به مسلمانان کنوني رسيده و با اين وصف، به طور قطع حجّت است.» (همان، ص189).

بنابراین، شایسته است مسلمانان در این ماه مبارک با قرآن انس بیشتری بگیرند و علاوه بر قرائت آن به معانی آن نیز توجّه کنند و در این کتاب مقدّس تدبّر نمایند و آن را چراغ راه خویش قرار دهند.

هم‌چنین این ماه شریف، ماه انس بیشتر با سنّت و سیره‌ی نورانی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم است. حضرت علامه در این باره می‌فرمایند:

«...سنّت پيامبر خداوند، حجّت است و مراد از آن، گفتار و کردار اوست؛ چنانکه خداوند فرموده است: «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ الله أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لمنْ كَانَ يَرْجُو اللهَّ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا» (أحزاب/ 21)؛ «بي گمان براي شما در پيامبر خداوند الگويي نيکو براي هر کسي است که به خداوند و روز واپسين اميد دارد و خداوند را بسيار ياد مي‌کند.» و مراد از آن، گفتار و کرداري نيست که با عنوان «حديث» به او نسبت داده مي‌شود؛ چراکه آن حاکي از گفتار و کردار اوست نه خود آن و تبعاً در صورتي که متواتر باشد، آن را اثبات مي‌کند و حجّت است و در صورتي که متواتر نباشد، آن را اثبات نمي‌کند و حجّت نيست...» (همان، ص206).

و راه دست یابی یقینی به این منبع نورانی را رجوع به خلیفه‌ی پیامبر می‌دانند و می‌فرمایند:

«...شناخت يقيني از احکام خداوند، تنها با رجوع به کتاب خداوند و سنّت پيامبرش ممکن است و شناخت يقيني از سنّت پيامبرش، تنها با رجوع به خود آن حضرت براي کسي که به او يا خبر متواترش راه دارد و رجوع به خليفه‌ي او براي کسي که به او يا خبر متواترش راه ندارد، ممکن است و با اين وصف، مي‌توان گفت که شناخت يقيني از احکام خداوند، تنها با رجوع به خداوند و پيامبرش و خلفاء پيامبرش ممکن است...» (همان، ص212).

و امروز خلیفه‌ی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم حضرت مهدی علیه السلام است که در صورت ایجاد زمینه‌ی ظهور و حاکمیتش توسط مردم، دسترسی به آن بزرگوار نیز میسّر خواهد شد.

امّا بهره‌گیری از عقل و رجوع به منابع اسلام تنها در صورتی ممکن است که انسان کور و کر نباشد و در برابر چشمانش موانع شناخت حقیقت و دیدن آن قرار نداشته باشد. موانع شناخت به تعبیر حضرت علامه:

«...عواملي در نفس آدمي است که مانع از تحقّق شناخت براي او با وجود نظر کردن می‌شوند؛ مانند پرده‌هایی که پيش چشم او قرار گيرند و او را از ديدن چيزها باز دارند؛ چنانکه خداوند درباره‌ی کافران فرموده است: «الَّذِينَ کَانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطَاءٍ عَنْ ذِکْرِي وَ کَانُوا لا يَسْتَطِيعُونَ سَمْعاً» (کهف/ 101)؛ «کساني که چشم هاشان از ذکر من در پرده‌ای بود و توانايي شنيدن را نداشتند» و نيز فرموده است: «وَ جَعَلْنَا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدّاً وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدّاً فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُون» (یس/ 9)؛ «و ما پيش رويشان سدّي و پشت سرشان سدّي قرار داده‌ايم، پس آنان را فرو پوشانيده‌ايم، پس نمي‌توانند ببينند!» اين عوامل شوم و خطرناک، «موانع شناخت» ناميده مي‌شوند.» (همان، ص32).

ضرورت توجّه به موانع شناخت و رفع آن‌ها از اینجا مشخص می‌گردد که در صورت وجود آن موانع در برابر دیدگان آدمی امکان شناخت حق و باطل بر اساس معیار شناخت یعنی عقل، سلب می‌شود و آدمی نمی‌تواند حقیقت را بشناسد و بدان ایمان آورد و وقتی شناخت صحیح از حقیقت و ایمان به آن وجود نداشته باشد، عمل صالح نیز بی‌معنا می‌شود و انسان به تکلیف خویش عمل نخواهد کرد و این چیزی جز خسران آشکار نیست. چنانکه خداوند بلند مرتبه در قرآن می‌فرماید: «إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ» (عصر/ 2 و 3).

اما این موانع شناخت به تعبیر حضرت علامه هفت مانع‌اند: «چراکه آن‌ها دروازه‌هاي دوزخ هستند و خداوند فرموده است: «لهَا سَبْعَةُ أَبوْابٍ لكِلُّ باَبٍ مِنهْمْ جُزْء مَقْسُوم» (حجر/ 44)؛ «براي دوزخ هفت دروازه است که براي هر دروازه‌اي دسته‌اي از مردم قسمت شده‌اند» (بازگشت به اسلام، ص32، پاورقی) و آن‌ها عبارتند از: جهل، تقلید، اهواء نفسانی، دنیاگرایی، تعصّب، تکبّر و خرافه‌گرایی که هر یک بلایی خانمان‌سوز و پرده‌ای بزرگ بر چشمان آدمی است که مانع از رسیدن نور حق بدان می‌شود. تمام این موانع شناخت در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» با دقّتی تحسین برانگیز توسط علّامه هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی بررسی و موشکافی شده‌اند و شایسته است مورد توجه و بررسی عمیق مسلمانان قرار گیرند.

ماه مبارک رمضان بهترین فرصت است تا مسلمانان، جهل‌ عمیق خود به اسلام و اهل آن و دشمنانش را برطرف نمایند و با تکیه بر موهبت عقل به عنوان یگانه معیار شناخت و با بهره‌گیری از قرآن کریم و سنت متواتر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم، اسلام خالص و کامل را چنان که در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» تبیین شده است، بشناسند. فرصتی است تا مسلمانان زنجیرهای تقلید از پیشینیان، تقلید از عالمان، تقلید از اکثریت و تقلید از ظالمان و کافران را از دست و پای خویش بگسلند و آزاد و رها با تکیه بر معیار شناخت، حقیقت را دریابند و به سوی خلیفه‌ی خداوند در زمین حضرت مهدی علیه السلام بازگردند. فرصتی است تا مسلمانان با ترک پیش‌ذهنیت‌ها و تسلیم شدن در برابر رضایت و کراهت خداوند، اهواء نفسانی را ترک کنند. فرصتی است تا تعلّقات دنیوی را کنار بگذارند و به آخرت رو آورند و ترس از خداوند و ذکر او را در خود تقویت نمایند و فرصتی است تا تعصبّات جاهلی را کنار بگذارند و پا بر تکبّر خود نهند و با ترک خرافات و اوهام بی‌پایه در برابر حقیقت اسلام و اسلام حقیقی زانو بزنند. بدون شک اگر مسلمانان از فرصت ارزشمند این ماه شریف برای این جهاد اکبر بهره بگیرند می‌توانند به توفیق الهی، با اخلاص و نیرویی مضاعف، از شرّ شیاطین درونی و بیرونی رهایی یابند و در اجتماعی یکپارچه و واحد حول محور خلیفه‌ی خداوند در زمین حضرت مهدی علیه السلام جمع شوند و با طلب حقیقی آن حضرت و دعوت به سوی او و نصرت او تحت رهبری حکیمانه‌ی حضرت منصور، زمینه‌ی ظهور و تحقّق حاکمیت خلیفه‌ی خداوند را فراهم نمایند ان شاء الله.

شایسته است تک تک مسلمانان که ندای صادقانه‌ی علامه‌ی خراسانی را می‌شنوند یکی یکی و دو تا دو تا قیام نمایند و خود و فرزندان خود و سپس نزدیکان و آشنایانشان را از لوث موانع شناخت به خصوص در این ماه مبارک پاک سازند؛ باشد که خداوند قادر متعال به فضل خودش یاری‌های عظیمش را بفرستد و حزب خویش را بر حزب شیطان پیروز گرداند.

نوشتن دیدگاه

کاربر گرامی! شما می‌توانید مقالات، نظرات، خاطرات و دل‌نوشته‌های خود در پیوند با آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش به نمایش گذاشته شود.

توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.

لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.