آیه‌ی ۱۹

خداوند همواره از میان مردم گواهی اختیار می‌کند تا حجّت او بر آنان در روز قیامت باشد.

قَالَ اللَّهُ تَعَالَى:

﴿وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ﴾[۱]

ترجمه:

خداوند بلندمرتبه فرموده است:

و روزی که در هر امّتی گواهی بر آنان از خودشان برمی‌انگیزیم.

ملاحظات

۱ . أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْخَتْلَانِيُّ، قَالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: ﴿وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ﴾، فَقَالَ: هَذَا وَاللَّهِ لَبَيِّنٌ، لَا يَخْلُو أَهْلُ زَمَانٍ مِنْ شَهِيدٍ عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، وَهُوَ حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ.

ترجمه:

یونس بن عبد الله ختلانی ما را خبر داد، گفت: از منصور درباره‌ی سخن خداوند بلندمرتبه پرسیدم که می‌فرماید: «و روزی که در هر امّتی گواهی بر آنان از خودشان برمی‌انگیزیم»، پس فرمود: این به خدا سوگند کاملاً روشن است. اهل هیچ زمانی از گواهی بر آنان از خودشان خالی نمی‌ماند و او حجّت خداوند بر آنان است.

۲ . أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطَّالَقَانِيُّ، قَالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: ﴿وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ﴾، فَقَالَ: مَاذَا يَقُولُ هَؤُلَاءِ؟ قُلْتُ: يَقُولُونَ إِنَّهُمُ النَّبِيُّونَ، قَالَ: كَيْفَ يَقُولُونَ هَذَا، وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: ﴿وَجِيءَ بِالنَّبِيِّينَ وَالشُّهَدَاءِ﴾[۲]؟! قُلْتُ: فَمَنْ هُمْ أَصْلَحَكَ اللَّهُ؟ قَالَ: هُمُ الْأَئِمَّةُ، كَمَا قَالَ تَعَالَى: ﴿يَوْمَ نَدْعُو كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ﴾[۳]، يَعْنِي الْإِمَامَ الَّذِي كَانَ فِي زَمَانِهِمْ، فَإِنْ كَانَ نَبِيًّا دُعُوا بِهِ، وَإِنْ كَانَ وَصِيًّا دُعُوا بِهِ، لِيَكُونَ شَهِيدًا عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَاعْرِفُوا شَهِيدَ زَمَانِكُمْ وَاتَّبِعُوهُ قَبْلَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ عَنْهُ غَافِلِينَ.

ترجمه:

احمد بن عبد الرّحمن طالقانی ما را خبر داد، گفت: از منصور درباره‌ی سخن خداوند بلندمرتبه پرسیدم که می‌فرماید: «و روزی که در هر امّتی گواهی بر آنان از خودشان برمی‌انگیزیم»، پس فرمود: اینان چه می‌گویند؟ گفتم: می‌گویند آنان پیامبران هستند. فرمود: چگونه این را می‌گویند، در حالی که خداوند فرموده است: «و پیامبران و گواهان را بیاورند»؟! گفتم: پس آنان چه کسانی هستند، خداوند کارت را سامان دهد؟ فرمود: آنان امامان هستند؛ چنانکه فرموده است: «روزی که هر مردمی را با امامشان فرا می‌خوانیم»، یعنی امامی که در زمانشان بوده؛ پس اگر پیامبری بوده، با او فرا خوانده می‌شوند و اگر وصیّی بوده، با او فرا خوانده می‌شوند، تا گواهی بر آنان از خودشان باشد. پس گواه زمانتان را بشناسید و از او پیروی کنید، پیش از آنکه بر شما گواهی دهد که از او غافل بودید[۴].