چهار شنبه ۳۰ مهر (میزان) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۴ ربیع الأوّل ۱۴۴۲ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۵۰) نیاز مهدی به خواست شماری کافی از مردم و حمایت عملی آنان از او برای تشکیل و حفظ حکومتش، یک نیاز طبیعی و عقلایی است که از ماهیّت حکومت برخاسته و برای هر حکومتی قطع نظر از کیستیِ حاکمِ آن ضروری است، تا حدّی که حتّی حکومت رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بدون خواست شماری کافی از مردم و حمایت عملی آنان از او شکل نگرفت و محفوظ نماند و روشن است که مهدی از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بهتر نیست. (نقد و بررسی ۸۹)
loading
پرسش و پاسخ
 

با سلام و خسته نباشید و دست مریزاد خدمت برادران ایمانی‌ام که تاکنون هر سؤالی پرسیده‌ام، پاسخی قانع کننده دریافت کرده‌ام.

خواستم بدانم مرجع ضمیر در جملات قرآنی «من یشاء» و «لمن یشاء» که در بسیاری موارد در این کتاب شریف آسمانی ذکر شده، کیست؟ از جمله در آیه‌ی شریفه‌ی ۲۶۱ بقره که می‌فرماید: ﴿وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَن يَشَاءُ.

تشکر فراوان و التماس دعا

ظاهر از مرجع ضمیر در ﴿يَشَاءُ، خداوند است؛ با این توضیح که مشیّت خداوند گاهی تشریعی است و در امر و نهی او ظهور می‌یابد، مانند مشیّت او درباره‌ی حکومتش؛ چنانکه فرموده است: ﴿وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ ۚ[۱]؛ «و خداوند حکومتش را به هر کس می‌خواهد می‌دهد» و گاهی تکوینی است و مصداقی جز وجود و ماهیّت و حول و قوّه و استطاعت و اختیار و توفیقی که برای بندگانش قرار داده است ندارد، مانند مشیّت او درباره‌ی هدایت و ضلالت بندگانش؛ چنانکه فرموده است: ﴿وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَٰكِنْ يُضِلُّ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۚ وَلَتُسْأَلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ[۲]؛ «و اگر خداوند می‌خواست شما را امّتی یکپارچه قرار می‌داد، ولی هر کس را می‌خواهد گمراه و هر کس را می‌خواهد هدایت می‌کند و حتماً از کاری که انجام می‌دادید بازخواست می‌شوید» و این «بازخواست» از آن رو جایز است که مشیّت خداوند مبتنی بر عدل اوست و با عنایت به مشیّت انسان شکل می‌گیرد؛ به این معنا که مثلاً هدایت را برای کسی می‌خواهد که خود خواهان هدایت است و زمینه‌ی آن را فراهم می‌سازد و ضلالت را برای کسی می‌خواهد که خود خواهان هدایت نیست و زمینه‌ی آن را فراهم نمی‌سازد؛ چنانکه فرموده است: ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ ۖ[۳]؛ «هرآینه کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، پروردگارشان آنان را با ایمانشان هدایت می‌کند» و فرموده است: ﴿يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلَامِ وَيُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَيَهْدِيهِمْ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ[۴]؛ «خداوند به وسیله‌ی آن کسانی که در پی خشنودی او هستند را به راه‌های سلامتی هدایت می‌کند و آنان را از تاریکی‌ها به سوی نور بیرون می‌آورد و آنان را به راهی راست هدایت می‌کند» و فرموده است: ﴿وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ يُنِيبُ[۵]؛ «و کسی که انابه می‌کند را به سویش هدایت می‌کند» و فرموده است: ﴿إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ لَا يَهْدِيهِمُ اللَّهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ[۶]؛ «هرآینه کسانی که به آیات خداوند ایمان نمی‌آورند، خداوند هدایت‌شان نمی‌کند و برایشان عذابی دردناک است» و فرموده است: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ[۷]؛ «هرآینه خداوند گروه کافران را هدایت نمی‌کند» و فرموده است: ﴿كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكَافِرِينَ[۸]؛ «این گونه خداوند کافران را گمراه می‌کند» و فرموده است: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ[۹]؛ «هرآینه خداوند گروه ظالمان را هدایت نمی‌کند» و فرموده است: ﴿وَيُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ ۚ[۱۰]؛ «و خداوند ظالمان را گمراه می‌کند» و فرموده است: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ[۱۱]؛ «هرآینه خداوند گروه فاسقان را هدایت نمی‌کند» و فرموده است: ﴿وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ[۱۲]؛ «و به وسیله‌ی آن جز فاسقان را گمراه نمی‌کند» و فرموده است: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ[۱۳]؛ «هرآینه خداوند کسی که دروغگویی ناسپاس است را هدایت نمی‌کند» و فرموده است: ﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ[۱۴]؛ «هرآینه خداوند کسی که اسراف کننده‌ای دروغگوست را هدایت نمی‌کند» و فرموده است: ﴿كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشَاءُ وَيَهْدِي مَنْ يَشَاءُ ۚ[۱۵]؛ «این گونه خداوند هر کس را می‌خواهد گمراه و هر کس را می‌خواهد هدایت می‌کند» و با این وصف، مشیّت خداوند با اختیار انسان منافاتی ندارد و رافع مسؤولیّت او در دنیا و آخرت نیست؛ چنانکه فرموده است: ﴿فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ[۱۶]؛ «پس هرگاه هدایتی از جانب من برایتان آمد، پس هر کس از هدایت من پیروی کند، نه گمراه می‌شود و نه بدبخت» و فرموده است: ﴿إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ[۱۷]؛ «هرآینه کسانی که از راه خداوند گمراه می‌شوند برایشان عذاب شدیدی است به سبب اینکه روز حساب را فراموش کردند».

↑[۱] . بقرة/ ۲۴۷
↑[۲] . نحل/ ۹۳
↑[۳] . یونس/ ۹
↑[۴] . مائدة/ ۱۶
↑[۵] . شوری/ ۱۳
↑[۶] . نحل/ ۱۰۴
↑[۷] . مائدة/ ۶۷
↑[۸] . غافر/ ۷۴
↑[۹] . مائدة/ ۵۱
↑[۱۰] . إبراهیم/ ۲۷
↑[۱۱] . منافقون/ ۶
↑[۱۲] . بقرة/ ۲۶
↑[۱۳] . زمر/ ۳
↑[۱۴] . غافر/ ۲۸
↑[۱۵] . مدّثّر/ ۳۱
↑[۱۶] . طه/ ۱۲۳
↑[۱۷] . ص/ ۲۶
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading