شنبه ۱۸ مرداد (اسد) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۱۸ ذی الحجه ۱۴۴۱ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۸) پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی، یک پایگاه اینترنتی بسیار غنی با محتوای علمی و فرهنگی است که با هدف دعوت به سوی خیر و امر به معروف و نهی از منکر از طریق معرّفی، ترویج و تبیین آثار و اندیشه‌های اسلامی این عالم بزرگوار راه‌اندازی شده است. (آشنایی با پایگاه)
loading
پرسش و پاسخ
 

۱ . اگر قرار بود زکات بر بنی هاشم حرام باشد آیا خداوند در آیات قرآن بر آن تأکید نمی‌کرد؟ آیا نگرفتن زکات در صدر اسلام توسط ایشان نشانه‌ی زهد و قناعت این خاندان نبوده است؟

۲ . اثبات کنید که سه ششم خمسی که به یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان می‌رسد حتماً همگی اینان باید از خاندان هاشمی باشند.

۳ . آیا پرداخت خمس و زکات با سایر احکام جزایی قرآن که اقامه‌ی آن‌ها مشروط به خلافت خلیفه‌ی خدا در زمین است، همسو است؟

پاسخ پرسش‌های جناب‌عالی به قرار زیر است:

۱ . حرام بودن زکات بر بنی هاشم مبتنی بر سنّت متواتر و مورد اجماع مسلمانان از همه‌ی مذاهب است؛ چنانکه کسانی چون شریف مرتضی[۱]، جعفر بن حسن معروف به محقّق حلّی[۲]، حسن بن یوسف بن مطهّر معروف به علّامه‌ی حلّی[۳]، زین الدین بن علی معروف به شهید ثانی[۴] و دیگران از امامیّه و احمد مرتضی[۵] و برخی دیگر از زیدیّه و نووی[۶]، ابن قدامه[۷]، ابن حجر[۸]، بهوتی[۹]، شوکانی[۱۰] و دیگران از اهل سنّت، به اجماع مسلمانان بر آن تصریح کرده‌اند و با این وصف، ربطی به زهد و قناعت این خاندان ندارد؛ چراکه خداوند و پیامبرش آن را بر آنان حرام کرده‌اند نه خودشان با میل خودشان؛ با توجّه به اینکه خداوند و پیامبرش کراهت داشته‌اند از اینکه آنان فضولات اموال مردم را بخورند و این می‌تواند یکی از فروع آیه‌ی تطهیر باشد که فرموده است: ﴿إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا[۱۱]؛ «جز این نیست که خداوند می‌خواهد هر آلایشی را از شما اهل بیت دور کند و شما را کاملاً پاکیزه گرداند»؛ با توجه به اینکه خوردن فضولات اموال مردم گونه‌ای «آلایش» محسوب می‌شود؛ همچنانکه می‌تواند یکی از فروع آیه‌ی مودّت باشد که فرموده است: ﴿قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَىٰ ۗ[۱۲]؛ «بگو من از شما مزدی نمی‌طلبم مگر مودّت نسبت به نزدیکانم را»؛ با توجّه به اینکه پرداخت کرائم اموال خود به آنان به جای فضولات آن، مقتضای مودّت نسبت به آنان محسوب می‌شود. آری، استفاده‌ی آنان از زکات در صورت نیازمندی و عدم کفایت خمس و همچنین زکات برخی از آنان برای برخی دیگر، جایز است و این می‌تواند به معنای عمومیّت آیه‌ی زکات و عدم تخصیص آن نسبت به آنان باشد؛ چراکه آنان نیز فی الجمله مجاز به گرفتن زکات هستند و تنها چند و چون آن توسّط سنّت متواتر محدود شده؛ همچنانکه چند و چون نماز و روزه و حج توسّط سنّت متواتر محدود شده است.

۲ . حق آن است که مراد از یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان در آیه‌ی خمس، چنانکه حضرت منصور هاشمی خراسانی فرموده است، یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان هاشمی هستند؛ چراکه اولاً عطف به نزدیکان پیامبر شده‌اند و این می‌تواند ناشی از وجود اشتراک میان آن‌ها در نزدیک بودن به پیامبر و از باب ذکر خاص بعد از عام باشد؛ ثانیاً خداوند برای یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان غیر هاشمی زکات را قرار داده است و با این وصف، وجهی ندارد که خمس را هم برای آن‌ها قرار دهد، در حالی که برای یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان هاشمی زکات را حرام کرده است و با این وصف، جا دارد که خمس را برای آن‌ها به عنوان جایگزین آن قرار بدهد؛ ثالثاً اختصاص سه ششم خمس به یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان هاشمی، قول اهل بیت پیامبر است و قول آنان بنا بر حدیث متواتر ثقلین حجّت است.

۳ . پرداخت خمس و زکات از مجازات‌های اسلام محسوب نمی‌شود، بلکه مانند نماز و روزه و حج از فرائض اسلام است و از آنجا که مبتنی بر قرآن کریم و سنت متواتر است عمل به آن، عمل به ظن محسوب نمی‌شود و واجب است. آری، پرداخت سه ششم خمس که متعلّق به خلیفه‌ی خداوند از بنی هاشم است در زمان غیبت او عملی نیست و با این وصف، عدم پرداخت آن برای کسانی که در رابطه با غیبت او قاصرند، مانند یاران جناب منصور بخشوده است؛ چنانکه روایات فراوانی دالّ بر بخشودگی آن برای امثال آنان رسیده است[۱۳]، ولی برای کسانی که در رابطه با غیبت او مقصّرند مانند سایر مردم، گناه محسوب می‌شود. البته یاران جناب منصور، سهم امام از خمس را به جناب منصور می‌پردازند تا در راه زمینه‌سازی برای ظهور مهدی مصرف کند؛ با توجه به اینکه اگر در این زمان به مهدی می‌پرداختند نیز مسلماً در راه زمینه‌سازی برای ظهور خود مصرف می‌کرد و این طریقی است که خداوند به فضل خود برای آنان گشوده است تا از آن به سوی او تقرّب پیدا کنند؛ چراکه او هر کس را بخواهد به سوی خود هدایت می‌کند.

↑[۱] . الإنتصار، ص۲۲۲
↑[۲] . المعتبر، ج۲، ص۵۸۳
↑[۳] . تحریر الأحکام، ج۱، ص۴۱۱؛ منتهی المطلب، ج۸، ص۳۷۱؛ نهایة الأحکام، ج۲، ص۳۹۷
↑[۴] . مسالک الأفهام، ج۵، ص۴۱۰
↑[۵] . شرح الأزهار، ج۱، ص۵۲۱
↑[۶] . المجموع، ج۶، ص۲۲۷
↑[۷] . المغني، ج۲، ص۵۱۹
↑[۸] . فتح الباري، ج۳، ص۲۸۰
↑[۹] . کشّاف القناع، ج۲، ص۳۳۵
↑[۱۰] . نیل الأوطار، ج۴، ص۲۴۱
↑[۱۱] . أحزاب/ ۳۳
↑[۱۲] . شوری/ ۲۳
↑[۱۳] . نگاه کن به: الكافي للكليني، ج۱، ص۴۰۸ و ۵۴۶؛ من لا يحضره الفقيه لابن بابويه، ج۲، ص۴۳؛ الإستبصار للطوسي، ج۲، ص۵۷ تا ۵۹؛ تهذيب الأحكام للطوسي، ج۴، ص۱۳۶
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
تعلیقات
پرسش‌ها و پاسخ‌های فرعی
پرسش فرعی ۱
نویسنده: بهنام
تاریخ: ۱۳۹۴/۳/۱۵

خمس و کمک‌های مردمی مؤمنان که به جناب منصور و نهضت بازگشت به اسلام تحویل داده می‌شود در چه مواردی مصرف می‌شود؟ در کتاب «بازگشت به اسلام» برای زمینه‌سازی ظهور مهدی (ع) همان گونه که بر روی تجمّع نفر و سلاح تأکید شده، بر روی مال هم تأکید شده است. می‌شود بیشتر در این باره توضیح دهید؟ شاید بتوانیم با جمع‌آوری کمک‌های مردمی در کنار تبلیغ کار مفیدی انجام داده باشیم. التماس دعا

پاسخ به پرسش فرعی ۱
تاریخ: ۱۳۹۴/۳/۱۶

وجوهات شرعی و کمک‌های مردمی مؤمنان که برای جناب منصور ارسال می‌شود، توسّط نوّاب آن جناب در کشورهای مختلف دریافت و زیر نظر ایشان صرف تأمین هزینه‌های تبلیغ اسلام ناب محمّدی در جهان و تهیّه‌ی امکانات لازم برای حمایت از مهدی علیه السلام و نیز کمک به مهاجران در راه خداوند که شهرها و کشورهای خود را برای یاری آن جناب ترک می‌کنند می‌شود. از این رو، بسیاری از اهل ورع، دادن وجوهات شرعی خود به غیر آن جناب را جایز نمی‌دانند، بلکه مانند ریختن آن به دریا می‌دانند و از این رو، خمس و زکات خود را تنها به آن جناب می‌پردازند؛ چراکه معتقدند این بهترین شیوه برای پرداخت وجوهات شرعی در این زمان است، بلکه در حکم پرداخت آن به مهدی علیه السلام است؛ با توجّه به اینکه مستقیماً صرف مصالح آن حضرت و تجهیز یاران و دفع دشمنانش می‌شود و زمینه‌ی حکومتش را فراهم می‌سازد.

خداوند شما را به سبب نیّت خوبتان پاداش نیکو دهد و به جهاد در راهش با مال و جان موفّق گرداند.

پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
می‌توانید این مطلب را به زبان‌های زیر نیز مطالعه کنید:
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading