پنج شنبه ۶ آذر (قوس) ۱۳۹۹ هجری شمسی برابر با ۱۰ ربیع الثانی ۱۴۴۲ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۷۵) منصور هاشمی خراسانی، اجرای حدود و مجازات‌های اسلامی را مشروط به اجرای کلّ احکام عمومی و سیاسی اسلام می‌داند و معتقد است که تشریع این حدود و مجازات‌ها با نظر به حاکمیّت خلیفه‌ی خداوند در زمین انجام شده و متناسب با زمان و مکانی است که همه‌ی احکام اسلام به مثابه‌ی عواملی بازدارنده اجرا می‌شود. بنابراین، اجرای این حدود و مجازات‌ها در زمان و مکانی دیگر، عادلانه و متناسب نیست؛ خصوصاً با توجه به اینکه احکام اسلام به یکدیگر وابسته و پیوسته‌اند و بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند و از یکدیگر تأثیر می‌پذیرند. (مقاله‌ی ۱)
loading
پرسش و پاسخ
 

آیا می‌شود برای گیرنده‌ی صدقه شرط گذاشت؟ آیا این شرط از نظر شرعی صحیح است؟ آیا اگر گیرنده‌ی صدقه به شرط عمل نکند، مرتکب گناه شده است؟ به عنوان مثال، فردی که در کار خیر پیش‌قدم است، در جمعی اعلام می‌کند که می‌خواهیم برای خرید لوازم التحریر برای نیازمندان پول جمع کنیم و مبلغی با این نیّت جمع می‌شود و فرد خیّر چون افراد فقیر را می‌شناسد، این مبلغ را بین ده نفر پخش می‌کند و به آن‌ها می‌گوید که خرج لوازم التحریر کنید، ولی فقیر اولویت دیگری دارد، مثلاً در خانه غذا ندارد و این پول را خرج خرید غذا می‌کند. آیا این از نظر شارع مقدّس اشکالی دارد؟

سپاسگزارم از پاسخگویی شما.

شرط کردن کاری مباح در ضمن صدقه اشکالی ندارد و اگر گیرنده‌ی صدقه شرط را قبول کند، باید به آن عمل کند؛ چراکه آن مصداق عهد است و وفای به عهد واجب است؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا[۱]؛ «و به عهد وفا کنید؛ چراکه درباره‌ی عهد بازخواست می‌شود» و فرموده است: ﴿بَلَىٰ مَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ وَاتَّقَىٰ فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ[۲]؛ «آری، هر کس به عهد خود وفا کند و پرهیزکار باشد خداوند پرهیزکاران را دوست می‌دارد» و فرموده است: ﴿وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ[۳]؛ «و وفا کنندگان به عهدشان هنگامی که عهد می‌کنند» و فرموده است: ﴿وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ[۴]؛ «و کسانی که امانت‌های خود و عهد خود را رعایت می‌کنند» و از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده است: «الْمُسْلِمُونَ عِنْدَ شُرُوطِهِمْ فِيمَا أُحِلَّ»[۵]؛ «مسلمانان باید به شروط یکدیگر در آنچه حلال است پایبند باشند». بنابراین، گیرنده‌ی صدقه اگر می‌خواهد آن را در جهت دیگری مصرف کند، نباید شرط را قبول کند و باید به صدقه دهنده بگوید و اگر نگوید یا نیاز مهم‌تر بعداً پیش آید، نمی‌تواند بر خلاف شرط صدقه دهنده عمل کند، مگر اینکه ناگزیر شود؛ به این معنا که برای حفظ سلامت خود از آسیبی جدّی، چاره‌ای جز عمل کردن بر خلاف شرط صدقه دهنده نداشته باشد؛ به دلیل سخن خداوند که فرموده است: ﴿وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ ۗ[۶]؛ «برای شما چیزی که بر شما حرام ساخته را تبیین کرده است مگر چیزی که به آن ناگزیر شوید».

↑[۱] . إسراء/ ۳۴
↑[۲] . آل عمران/ ۷۶
↑[۳] . بقرة/ ۱۷۷
↑[۴] . مؤمنون/ ۸
↑[۵] . مصنف ابن أبي شيبة، ج۴، ص۴۵۰؛ سنن أبي داود، ج۳، ص۳۰۴؛ سنن الترمذي، ج۳، ص۲۸؛ سنن الدارقطني، ج۳، ص۴۲۶؛ المعجم الكبير للطبراني، ج۴، ص۲۷۵؛ المستدرك على الصحيحين للحاكم، ج۲، ص۵۷؛ المنتقى لابن الجارود، ج۱، ص۱۶۱؛ السنن الكبرى للبيهقي، ج۷، ص۴۰۶
↑[۶] . أنعام/ ۱۱۹
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading