جمعه ۲ مهر (میزان) ۱۴۰۰ هجری شمسی برابر با ۱۷ صفر ۱۴۴۳ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۱۰۷) هان، ای گروه مردمان! به هر گوشه‌ای می‌نگرم شما را می‌بینم که در زندگی‌های خود فرو رفته‌اید و در خانه‌های خود پنهان شده‌اید! به خود و به یکدیگر مشغول گشته‌اید و نمی‌دانید حق کدام و باطل کدام است! به روزمرگی‌های خود معتاد شده‌اید و در باتلاق تعلّق‌ها گرفتار آمده‌اید! دیگر به شناختنِ حقّ و باطل نمی‌اندیشید و از دانستنِ درست و غلط سراغ نمی‌گیرید! حق برای شما با باطل یکسان شده است و درست برای شما با غلط فرقی نمی‌کند! خود را از این مسائل فارغ کرده‌اید و سرتان از این موضوعات سرگرم است! [فرازی از نامه‌ی ۳ منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی]
loading
پرسش و پاسخ
 

حکمت رعایت حجاب کامل برای بانوان در نماز در مواقعی که نامحرم حضور ندارد چیست؟

خداوند برگرفتن یعنی به کار بردن زینت را برای نماز ضروری دانسته و فرموده است: ﴿يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ[۱]؛ «ای فرزندان آدم! زینت خود را نزد هر مسجدی برگیرید» یعنی به کار برید و حدّاقل زینت، لباسی است که عورت را بپوشاند؛ چراکه آشکار بودن عورت قباحت دارد و نداشتن زینت محسوب می‌شود؛ چنانکه خداوند فرموده است: ﴿يَا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُوَارِي سَوْآتِكُمْ وَرِيشًا ۖ[۲]؛ «ای فرزندان آدم! برای شما لباسی نازل کرده‌ایم که عورت‌هاتان را می‌پوشاند و مایه‌ی زینت است». از این رو، پوشاندن عورت در نماز برای مرد و زن واجب است، اگرچه نامحرمی آن‌ها را نبیند و پوشاندن همه‌ی بدن به استثنای روی و دو کف دست از این رو برای زن واجب دانسته شده که همه‌ی بدن او به استثنای روی و دو کف دستش عورت است، ولی انصاف آن است که این استدلال کامل نیست؛ چراکه نگاه کردن به همه‌ی بدن زن به استثنای دو فرج برای محارم او جایز است و این دلیل بر آن است که عورت او محسوب نمی‌شود؛ با توجّه به اینکه نگاه کردن به عورت او تنها برای شوهرش جایز است و با این وصف، عورت او مانند عورت مرد دو فرج است و وجوب پوشاندن مقدار زائد از نامحرم به دلیل آیات حجاب است، نه به دلیل آنکه مقدار زائد، عورت محسوب می‌شود و مؤیّد این، سخن خداوند درباره‌ی آدم و حوا علیهما السّلام است که فرموده است: ﴿فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ ۖ[۳]؛ «پس چون از درخت چشیدند، عورت‌شان برایشان نمایان شد و شروع کردند به نهادن برگ‌های بهشت بر روی آن دو». بنابراین، وجوب پوشاندن همه‌ی بدن برای زن به استثنای روی و دو کف دست در نماز هنگامی که نامحرمی او را نمی‌بیند، از آیه‌ی ﴿خُذُوا زِينَتَكُمْ یا از آیات حجاب دانسته نمی‌شود و این می‌تواند به معنای عدم وجوب آن باشد؛ چراکه اصل عدم وجوب است تا آن گاه که دلیلی بر وجوب برسد و از امام جعفر صادق علیه السلام روایت شده است: «لا بَأْسَ بِالْمَرْأَةِ الْمُسْلِمَةِ الْحُرَّةِ أَنْ تُصَلِّيَ وَهِيَ مَكْشُوفَةُ الرَّأْسِ»[۴]؛ «اشکالی ندارد که زن مسلمان آزاد با سر برهنه نماز گزارد» و روایت شده است: «لا بَأْسَ أَنْ تُصَلِّيَ الْمَرْأَةُ الْمُسْلِمَةُ وَلَيْسَ عَلَى رَأْسِها قِناعٌ»[۵]؛ «اشکالی ندارد که زن مسلمان در حالی نماز گزارد که روسری بر سر ندارد» و این نظر ابن جنید از شیعه است[۶] و برخی آن را ظاهر مذهب مالک دانسته‌اند[۷]. آری، نپوشاندن بدن برای زن، می‌تواند با خشوع در نماز منافات داشته باشد، در حالی که خداوند خشوع در نماز را واجب دانسته و فرموده است: ﴿الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ[۸]؛ «کسانی که در نمازشان خاشع هستند». از این رو، احتیاط واجب آن است که زن در نماز بدن خود را بپوشاند و جز روی و دو کف دستش را آشکار نکند؛ خصوصاً با توجّه به روایت عایشه از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم که در آن آمده است: «لَا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلَاةَ حَائِضٍ إِلَّا بِخِمَارٍ»[۹]؛ «خداوند نماز زن بالغ را جز با چادر قبول نمی‌کند» و روایت زراره که در آن آمده است: «سَأَلْتُ أَبا جَعْفَرٍ عَلَیْهِ السَّلامُ عَنْ أَدْنَى ما تُصَلِّي فِيهِ الْمَرْأَةُ قالَ: دِرْعٌ وَمَلْحَفَةٌ تَنْشُرُها عَلَى رَأْسِها وَتَتَجَلَّلُ بِهِ»[۱۰]؛ «از امام محمّد باقر علیه السلام درباره‌ی کمترین پوشش زن در نماز پرسیدم، پس فرمود: یک پیراهن و چادر که بر سرش بیندازد و خود را با آن بپوشاند».

↑[۱] . الأعراف/ ۳۱
↑[۲] . الأعراف/ ۲۶
↑[۳] . الأعراف/ ۲۲
↑[۴] . تهذيب الأحكام للطوسي، ج۲، ص۲۱۸
↑[۵] . تهذيب الأحكام للطوسي، ج۲، ص۲۱۸
↑[۶] . مختلف الشيعة لابن المطهّر الحلّي، ج۲، ص۹۶
↑[۷] . الخلاف للطوسي، ج۱، ص۳۹۳؛ بداية المجتهد ونهاية المقتصد لابن رشد، ج۱، ص۹۴
↑[۸] . المؤمنون/ ۲
↑[۹] . مسند أحمد، ج۶، ص۲۱۸؛ سنن ابن ماجه، ج۱، ص۲۱۵؛ سنن أبي داود، ج۱، ص۱۵۲
↑[۱۰] . تهذيب الأحكام للطوسي، ج۲، ص۲۱۷
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading