جمعه ۲ مهر (میزان) ۱۴۰۰ هجری شمسی برابر با ۱۷ صفر ۱۴۴۳ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
(۱۱۶) همچنانکه شیر را در ظرف‌های آلوده نمی‌ریزند، معرفت را در دل‌های آلوده قرار نمی‌دهند و همچنانکه گوهر را در سطل زباله نمی‌افکنند، حکمت را در سینه‌های ناپاک نمی‌گذارند؛ تا آنان که اندیشه‌ی بد را از دل‌های خود زدوده‌اند به معرفت دست یابند و آنان که شک را از سینه‌های خود بیرون رانده‌اند به حکمت نائل شوند و آنان که بداندیش و شکّاک‌اند در جهالت و بی‌خبری بمانند. [فرازی از نامه‌ی ۶ منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی]
loading
پرسش و پاسخ
 

سلام بر یگانه زمینه‌ساز ظهور امام مهدی علیه السلام، منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی

لطفاً بفرمایید که تلقین برای میّت مسلمان باید چگونه خوانده شود؟ آیا همین متنی که مرسوم است مورد تأیید است؟ اگر نیست متن صحیح آن را ارائه بفرمایید.

سپاسگزارم از پاسخگویی

«تلقین» به معنای یادآوری شهادتین به کسی که در حال مرگ است، کار خوبی است؛ چراکه خداوند فرموده است: ﴿وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ[۱]؛ «و یادآوری کن؛ چراکه یادآوری به مؤمنان سود می‌رساند» و در روایتی از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم آمده است: «لَقِّنُوا مَوتاكُمْ لا إلهَ إلّا اللّهُ»[۲]؛ «به اموات خود لا إله إلا الله را تلقین کنید» و در روایتی از جعفر بن محمّد صادق علیهما السلام آمده است: «إِذَا حَضَرْتَ الْمَيِّتَ قَبْلَ أَنْ يَمُوتَ فَلَقِّنْهُ شَهَادَةَ أَنْ لَا إِلَه إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ ورَسُولُهُ»[۳]؛ «هرگاه نزد میّت پیش از اینکه بمیرد حاضر شدی، شهادت به اینکه جز الله خدایی نیست، یگانه است و شریکی ندارد و محمّد بنده و فرستاده‌ی اوست را به وی تلقین کن». همچنین، درباره‌ی تلقین میّت بعد از دفن او نیز روایتی از ابو أمامة رسیده[۴] که میان اهل مذاهب معمول است، ولی سند آن ضعیف دانسته شده است و از این رو، اهل حدیث عمل به آن را بدعت شمرده‌اند[۵]. در برابر، چیزی که ثابت دانسته شده، ایستادن بر قبر بعد از دفن میّت به منظور استغفار و طلب ثبات برای اوست[۶] و این چیزی است که از کتاب خداوند دانسته می‌شود؛ چراکه پیامبر را از ایستادن بر قبر منافقان نهی کرده و فرموده است: ﴿وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ ۖ[۷]؛ «و بر احدی از آنان چون مرد نماز نکن و بر قبر او نایست» و این مشعر به آن است که او بر قبر مسلمانان می‌ایستاده است.

آری، روایاتی از اهل بیت رسیده است که بر استحباب تلقین میّت قبل از دفن او -هنگامی که در قبر گذاشته می‌شود- بدون اعتبار عباراتی خاص دلالت دارد؛ به این ترتیب که کسی شانه‌ی او را بگیرد و دهان خود را به گوش او نزدیک کند و اعتقاد به یگانگی خداوند و نبوّت پیامبر خاتم و امامت اهل بیت و حقانیت قیامت و بهشت و دوزخ را با هر عبارتی که میسّر شود، به او یادآوری کند[۸] و با این وصف، عبارات مرسوم نیز اشکالی ندارد، جز اینکه بایسته است با زبان میّت باشد تا آن را دریابد، نه لزوماً با زبان عربی؛ چراکه خداوند فرموده است: ﴿وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ[۹]؛ «و هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر با زبان قومش تا برای آنان تبیین کند».

↑[۱] . الذّاریات/ ۵۵
↑[۲] . مسند أحمد، ج۳، ص۳؛ صحيح مسلم، ج۳، ص۳۷؛ سنن ابن ماجه، ج۱، ص۴۶۴؛ سنن أبي داود، ج۲، ص۶۲؛ سنن الترمذي، ج۲، ص۲۲۵؛ سنن النسائي، ج۴، ص۵
↑[۳] . الكافي للكليني، ج۳، ص۱۲۱؛ تهذيب الأحكام للطوسي، ج۱، ص۲۸۶
↑[۴] . المعجم الكبير للطبراني، ج۸، ص۲۴۹
↑[۵] . بنگرید به: أحكام الجنائز للألباني، ص۱۵۵.
↑[۶] . همان، ص۱۵۶
↑[۷] . التّوبة/ ۸۴
↑[۸] . بنگرید به: الكافي للكليني، ج۳، ص۱۹۲، ۱۹۵ و ۱۹۶؛ تهذيب الأحكام للطوسي، ج۱، ص۳۱۷، ۳۱۸ و ۴۵۷.
↑[۹] . إبراهیم/ ۴
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
×
فرم ترجمه
لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید.
Captcha
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . از ثبت و ارسال پرسش جدید پیش از دریافت پاسخ پرسش قبلی، خودداری کنید.
۳ . از ثبت و ارسال بیش از یک پرسش در هر نوبت، خودداری کنید.
۴ . اولویّت ما، پاسخگویی به پرسش‌های مرتبط با امام مهدی علیه السلام و زمینه‌سازی برای ظهور اوست؛ چراکه در حال حاضر، از هر چیزی مهم‌تر است.
* لطفاً حروف و اعداد نوشته شده در تصویر را وارد کنید. Captcha loading