نویسنده‌ی پرسش: رضا راضی تاریخ پرسش: 1394/12/17

چرا حضرت فاطمه فرمود: «اللهمّ عجّل فی وفاتی سریعاً»؟ مگر نبی مکرم نهی نفرمود از آرزو کردن مرگ؟

پاسخ به پرسش شماره: 4 تاریخ پاسخ به پرسش: 1394/12/21

عبارت «یا إلهي عَجِّل وَفاتِي سَریعاً»، مصرع اوّل یک بیت از شعری است که در خبر واحد بسیار ضعیفی در کتاب «بحار الأنوار» نوشته‌ی محمّد باقر مجلسی به دختر رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نسبت داده شده است. مؤلّف این کتاب که خود از بی‌اساس بودن این خبر اطّلاع داشته، پیش از آوردن آن گفته است: «وَجَدْتُ فِي بَعْضِ ٱلْکُتُبِ خَبَراً فِي وَفاتِها عَلَیْهَا ٱلسَّلامُ فَأَحْبَبْتُ إِیرادَهُ وَ إِن لَمْ آخُذْهُ مِنْ أَصْلٍ یُعَوَّلُ عَلَیْه» (بحار الأنوار، ج43، ص174)؛ «در برخی کتاب‌ها خبری درباره‌ی وفات آن حضرت علیها السّلام یافته‌ام که دوست دارم آن را بیاورم اگرچه آن را از منبعی که قابل اعتنا باشد نگرفته‌ام»!

اما تمنّای مرگ تنها برای کسانی جایز است که یقین دارند از اولیاء خداوند هستند و نزد او در آخرت جایگاهی نیکو دارند؛ چنانکه فرموده است: «إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِيَاءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ» (جمعه/ 6)؛ «اگر می‌پندارید که شما سوای مردم اولیاء خداوند هستید، پس مرگ را تمنّا کنید، اگر راست می‌گویید» و فرموده است: «قُلْ إِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خَالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ» (بقره/ 94)؛ «بگو اگر سرای آخرت نزد خداوند خالص برای شما جدای از مردم است پس مرگ را تمنّا کنید اگر راست می‌گویید»، ولی از آنجا که چنین یقینی بر خلاف خوف واجب از خداوند است و ایمن شدن از مکر او شمرده می‌شود، شایسته‌ی هیچ کس حتّی اولیاء خداوند نیست؛ چنانکه فرموده است: «أَفَأَمِنُوا مَكْرَ اللَّهِ ۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخَاسِرُونَ» (أعراف/ 99)؛ «آیا از مکر خداوند ایمن شدند؟! پس از مکر خداوند جز گروه زیان‌کاران ایمن نمی‌شوند» و با این وصف، جایی برای تمنّای مرگ وجود ندارد.