۱ . أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ حَبِيبٍ الطَّبَرِيُّ، قَالَ: سَمِعْتُ الْمَنْصُورَ يَقُولُ: اجْتَنِبُوا الْكَبَائِرَ؛ فَإِنَّهَا مُوبِقَاتٌ، وَمَنِ ارْتَكَبَ كَبِيرَةً لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ عَمَلَهُ حَتَّى يَتُوبَ أَوْ يُقْتَلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ.
ترجمهی گفتار:
عبد الله بن حبیب طبری ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور میفرماید: از کبائر بپرهیزید؛ چراکه آنها مهلک هستند و هر کس مرتکب کبیرهای شود خداوند عمل او را قبول نمیکند، تا آن گاه که توبه کند یا در راه خداوند کشته شود.
۲ . أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْهَرَوِيُّ، قَالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ الْكَبَائِرِ مَا هِيَ، فَقَالَ: أَلَا تَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ؟! قُلْتُ: بَلَى، قَالَ: مَا أَكْبَرَهُ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ فَهُوَ مِنَ الْكَبَائِرِ، قُلْتُ: تُرِيدُ مَا أَوْعَدَ عَلَيْهِ النَّارَ؟ قَالَ: ذَاكَ أَكْبَرُهَا، قُلْتُ: فَهَلْ مِنْ كَبِيرَةٍ لَمْ يُوعِدْ عَلَيْهَا النَّارَ؟ قَالَ: إِنَّهُ قَالَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ: ﴿فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ﴾[۱]، فَهُمَا مِنَ الْكَبَائِرِ، وَقَالَ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ: ﴿قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ﴾[۲]، فَهُوَ مِنَ الْكَبَائِرِ، وَقَالَ فِي أَعْمَالٍ: ﴿كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ﴾[۳]، فَهِيَ مِنَ الْكَبَائِرِ، وَسَمَّى أَعْمَالًا ﴿إِثْمًا مُبِينًا﴾[۴]، فَهِيَ مِنَ الْكَبَائِرِ، وَأَعْظَمَ الْقَوْلَ فِي أَعْمَالٍ أُخْرَى، وَأَكْبَرُ الْكَبَائِرِ مَا أَوْعَدَ عَلَيْهِ النَّارَ، وَهُوَ الْكِذْبُ عَلَى اللَّهِ، وَقَتْلُ الْمُؤْمِنِ مُتَعَمِّدًا، وَقَذْفُ الْمُحْصَنَةِ، وَالْفِرَارُ مِنَ الزَّحْفِ، وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ ظُلْمًا، وَأَكْلُ الرِّبَا بَعْدَ الْبَيِّنَةِ، وَالزِّنَا.
ترجمهی گفتار:
محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: از منصور دربارهى کبائر پرسیدم که چه چیزهایی هستند، پس فرمود: آیا کتاب خداوند را نمیخوانی؟! گفتم: چرا، فرمود: هر چیزی که خداوند در کتابش آن را بزرگ شمرده، از کبائر است، گفتم: منظورت چیزی است که بابت آن وعدهى آتش داده؟ فرمود: آن بزرگترینش است، گفتم: پس کبائری هست که بابت آنها وعدهى آتش نداده؟ فرمود: دربارهى شراب و قمار فرموده: «در آن دو گناه بزرگی است»؛ پس آن دو از کبائر هستند و دربارهى ماههای حرام فرموده: «جنگیدن در آنها بزرگ است»؛ پس آن از کبائر است و دربارهى برخی اعمال فرموده: «زشتی آن نزد خداوند بزرگ است»؛ پس آنها از کبائر هستند و برخی اعمال را «گناهی آشکار» نامیده است؛ پس آنها از کبائر هستند و دربارهى برخی اعمال دیگر نیز سخنان سختی فرموده است و بزرگترین کبائر چیزهایی هستند که بابت آنها وعدهى آتش داده است و آنها دروغ بستن بر خداوند و کشتن مؤمن از روی عمد و تهمت زدن به زن پاکدامن و گریختن از میدان جهاد و خوردن مال یتیم به ناحق و خوردن ربا بعد از آگاهی و زنا هستند.
۳ . أَخْبَرَنَا جُبَيْرُ بْنُ عَطَاءٍ الْخُجَنْدِيُّ، قَالَ: سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنْ أَعْظَمِ الذُّنُوبِ، فَارْتَعَدَتْ مَفَاصِلُهُ، ثُمَّ قَالَ: أَعْظَمُ الذُّنُوبِ ثَمَانِيَةٌ: الشِّرْكُ بِاللَّهِ، وَالْكِذْبُ عَلَيْهِ، وَالْرُّشَى فِي الْحُكْمِ، وَقَتْلُ الْمُؤْمِنِ مُتَعَمِّدًا، وَاللِّوَاطَةُ، وَالزِّنَا بِذَاتِ الْمَحْرَمِ، وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ ظُلْمًا، وَالرِّبَا بَعْدَ الْمَوْعِظَةِ، قُلْتُ: أَلَيْسَتِ الْبَيْعَةُ مَعَ إِمَامٍ جَائِرٍ طَوْعًا؟ فَإِنِّي سَمِعْتُكَ تَسْتَعْظِمُهَا، قَالَ: وَهَلْ هِيَ إِلَّا الشِّرْكُ بِاللَّهِ؟!
ترجمهی گفتار:
جُبیر بن عطاء خُجندی ما را خبر داد، گفت: از منصور دربارهی بزرگترین گناهان پرسیدم، پس لرزه بر اندامش افتاد، سپس فرمود: بزرگترین گناهان هشت چیزند: شریک گرفتن برای خداوند و دروغ بستن بر او و رشوه ستاندن در قضاوت و کشتن مؤمن از روی عمد و لواط کردن و زنا کردن با محرم و خوردن مال یتیم از روی ستم و ربا بعد از موعظه، گفتم: آیا بیعت کردن به میل خود با امامی جائر (از بزرگترین گناهان) نیست؟ چون شنیدم که آن را بزرگ میشماری، فرمود: آیا آن چیزی جز شریک گرفتن برای خداوند است؟!