دو شنبه 2 اردیبهشت (ثور) 1398 هجری شمسی برابر با 16 شعبان 1440 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به زبان عربی راه‌اندازی شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

     
موضوع اصلی:

احکام

شماره‌ی پرسش: 7 کد پرسش: 400
موضوع فرعی:

احکام عقود و معاملات مالی

نویسنده‌ی پرسش: مهدی طارمی تاریخ پرسش: 1397/5/27

اگر بایع به مشتری بگوید: جنس تو آماده است، بیا و آن را تحویل بگیر، ولی مشتری نیاید و جنس را نبرد، آیا ضمان تلف جنس در صورت تلف، بر بایع است یا بر مشتری؟

پاسخ به پرسش شماره: 7 تاریخ پاسخ به پرسش: 1397/6/2

قاعده‌ی مشهور میان فقها که برخی (ابن أبی جمهور، عوالی اللئالی، ج3، ص212) آن را به پیامبر نسبت داده‌اند، این است: «کُلُّ مَبِیعٍ تَلَفَ قَبْلَ قَبْضِهِ فَهُوَ مِنْ مالِ بائِعِهِ»؛ «هر کالای فروخته شده‌ای که پیش از تحویل گرفتنش تلف شود، از مال فروشنده‌ی آن است» و این قول حنفیّه، شافعیّه و شیعه و قول مروی از اهل بیت است (بنگرید به: کلینی، الکافی، ج5، ص171؛ طوسی، تهذیب الأحکام، ج7، ص21)، ولی مالکیّه و حنبلیّه برآنند که از مال خریدارش محسوب می‌شود؛ چراکه خریدارش با عقد بیع مالک آن و منافع آن شده و با این وصف، تلف آن در ملک او روی داده و بر عهده‌ی اوست؛ خصوصاً با توجّه به اینکه فروشنده پس از فروش، امین محسوب می‌شود و امین جز در صورت تفریط ضامن نیست و این قول با قاعده سازگارتر است؛ جز آنکه به نظر می‌رسد با سیره‌ی مسلمین، بلکه بنای عقلا سازگاری ندارد؛ زیرا آنان هر کالای فروخته شده‌ای که پیش از تحویل گرفتنش تلف شود را از مال فروشنده‌ی آن می‌دانند؛ خواه به این دلیل که عقد بیع را با حاصل نشدن غرض خریدار که تحویل گرفتن کالا بوده است ملغی می‌دانند و خواه به این دلیل که ملکیّت خریدار را معلّق و مشروط به تحویل گرفتن کالا می‌دانند؛ با توجّه به اینکه در هر حال، ضامن دانستن خریدار نسبت به کالایی که تحویل نگرفته است را عادلانه نمی‌دانند، در حالی که خداوند به عدالت امر کرده و فرموده است: «وَأَقْسِطُوا ۖ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ» (حجرات/ 9)؛ «و عدالت کنید که خداوند عدالت کنندگان را دوست می‌دارد». با این حال، چیزی که عادلانه‌تر به نظر می‌رسد و به تقوا نزدیک‌تر است، مصالحه‌ی فروشنده و خریدار است؛ به این صورت که هر کدام بخشی از ضرر را بپذیرند تا همه‌ی ضرر بر دیگری وارد نشود؛ با توجّه به اینکه از یک سو فروشنده کالا را نگاه داشته ولی در تلف شدن آن مقصّر نبوده و از سوی دیگر خریدار کالا را خریده ولی تحویل نگرفته است و از این رو، هیچ یک مستحقّ همه‌ی ضرر نیستند و این مستفاد از گفتار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی است؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَأَلْتُ الْمَنْصُورَ عَنِ الرَّجُلِ یَشْتَرِي مَتاعاً فَیَتْرُکُهُ عِنْدَ الْبائِعِ لِیَأْتِیَهُ غَداً فَیَتْلَفُ عِنْدَهُ، قالَ: هُوَ مِنْ مالِ الْبائِعِ حَتّیٰ یُقَبِّضَهُ وَلَوْ کُنْتُ أَنَا لَصالَحْتُهُ عَلیٰ شَيْءٍ»؛ «از منصور درباره‌ی مردی پرسیدم که کالایی را می‌خرد، پس آن را نزد فروشنده باقی می‌گذارد تا فردا به نزد او بیاید، پس نزد او تلف می‌شود، فرمود: آن از مال فروشنده است تا آن گاه که به دست خریدار بدهد و اگر من بودم با او بر چیزی مصالحه می‌کردم».

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟