دو شنبه 2 اردیبهشت (ثور) 1398 هجری شمسی برابر با 16 شعبان 1440 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به زبان عربی راه‌اندازی شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

     
موضوع اصلی:

احکام

شماره‌ی پرسش: 8 کد پرسش: 391
موضوع فرعی:

احکام حج، عمره و زیارت

نویسنده‌ی پرسش: ابوالفضل وفاییان تاریخ پرسش: 1397/3/29

با درود و سلام به جناب علامه و یارانش که حکیمانه و باحوصله پاسخگوی مدلّل مشکلات شرعی ما در این برهه بی‌یاور و بی‌مهدی هستند.

سوالی داشتم راجع به فریضه حج. مرحوم پدر من وصیت کرد که این جانب به جای او حج ثبت نامیش را انجام دهم و از طرفی شرایطی فراهم شده که خودم هم می‌توانم به حج بروم. آیا می‌توانم هر دو حج را با هم انجام دهم یا هر یک باید در سالی جدا و مستقلاً انجام شود و اولویت با حج مرحوم پدرم می‌باشد یا حج خودم؟

با سپاس از جواب‌های حکیمانه شما.

پاسخ به پرسش شماره: 8 تاریخ پاسخ به پرسش: 1397/4/3

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

1 . اجیر گرفتن برای حج جایز نیست؛ چراکه عبادات با مال معاوضه نمی‌شوند و اخلاص نیّت در آن‌ها شرط است، ولی نایب گرفتن برای آن اشکالی ندارد، هر چند واجب نیست؛ زیرا کسی که استطاعت رفتن به حج را دارد، نمی‌تواند آن را به دیگری بسپارد و کسی که استطاعت رفتن به حج را ندارد، رفتن به حج بر او واجب نیست تا گرفتن نایب بر او واجب باشد؛ خصوصاً هرگاه به حصول استطاعت در آینده امیدوار باشد؛ با توجّه به اینکه هرگاه در آینده استطاعتی حاصل کند، واجب است که خود به حج رود، اگرچه قبلاً نایبش به حج رفته باشد. آری، کسی که قبلاً استطاعت رفتن به حج را داشته، ولی در رفتن کوتاهی کرده تا استطاعت آن را از دست داده و از حصول استطاعت در آینده ناامید است، بهتر است که برای آن نایب بگیرد و بهتر است که نایب او فرزندش باشد؛ چراکه عمل فرزندش به عمل او ملحق می‌شود؛ چنانکه خداوند فرموده است: «وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ ۚ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ» (طور/ 21)؛ «و کسانی که ایمان آوردند و فرزندانشان آنان را در ایمان پیروی کردند، فرزندانشان را به آنان ملحق می‌کنیم و چیزی از عملشان نمی‌کاهیم، هر کسی در گرو چیزی است که کسب کرده است».

2 . در هر سال تنها یک حجّ واجب می‌توان انجام داد و انجام دو حجّ واجب در یک سال ممکن نیست؛ همچنانکه انجام یک حجّ واجب برای دو نفر و بیشتر کفایت نمی‌کند؛ چراکه خداوند انجام آن را بر هر یک از مردم واجب کرده و فرموده است: «وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ» (آل عمران/ 97)؛ «و برای خداوند بر عهده‌ی مردم حجّ خانه است هر کس که استطاعت راه یافتن به آن را دارد» و با این وصف، «هر کس که استطاعت راه یافتن به آن را دارد» تنها می‌تواند برای خودش یا برای کسی که او را نایب ساخته است، حج کند؛ خصوصاً با توجّه به اینکه او یا با مال خودش به حج رفته که در این صورت ثوابش برای خود اوست و برای دیگری کافی نیست و یا با مال دیگری به حج رفته که در این صورت ثوابش برای دیگری است و برای او کفایت نمی‌کند.

3 . اگر خود استطاعت حج را دارید و آن بر شما واجب شده است، باید نخست تکلیف خود را انجام دهید و سپس برای پدرتان اقدام کنید؛ چراکه خداوند نخست به نجات خود و سپس به نجات خانواده از آتش امر کرده و فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا» (تحریم/ 6)؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! خودتان و خانواده‌ی‌تان را از آتش برهانید» و تأکید فرموده است: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَا يَجْزِي وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَيْئًا ۚ» (لقمان/ 33)؛ «ای مردم! از پروردگارتان پروا کنید و از روزی بترسید که هیچ پدری برای پسرش و هیچ پسری برای پدرش چیزی را عهده‌دار نمی‌شود» و از ابن عبّاس روایت شده است که گفت: «إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ سَمِعَ رَجُلاً يَقُولُ: لَبَّيْكَ عَنْ شُبْرُمَةَ، قالَ: مَنْ شُبْرُمَةُ؟ قالَ: قَرِيبٌ لِي -وَ فِي رِوایَةٍ: أَبي- قالَ: حَجَجْتَ عَنْ نَفْسِكَ؟ قالَ: لا، قالَ: حُجَّ عَنْ نَفْسِكَ ثُمَّ حُجَّ عَنْ شُبْرُمَةَ» (مصنّف ابن أبی شیبه، ج4، ص271؛ سنن ابن ماجه، ج2، ص969؛ سنن أبی داود، ج1، ص407؛ سنن الدارقطنی، ج2، ص236؛ سنن البیهقی، ج4، ص337؛ صحیح ابن خزیمة، ج4، ص345؛ طبرانی، المعجم الأوسط، ج2، ص118)؛ «پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم (در حج) شنید که مردی می‌گوید: لبّیک از جانب شبرمه! فرمود: شبرمه کیست؟ گفت: یکی از نزدیکان من است -و در روایتی آمده که پدر من است- فرمود: آیا از جانب خودت حج کرده‌ای؟ گفت: نه، فرمود: نخست از جانب خودت حج کن و سپس از جانب شبرمه حج کن»!

4 . اگر در سالی که نوبت حجّ پدرتان است، خود استطاعت حج را ندارید، می‌توانید در آن سال از جانب پدرتان حج کنید و این قول حسن بصری، ابراهیم نخعی، ایّوب سجستانی، ابو حنیفه، مالک، ثوری و قول مروی از اهل بیت است؛ چراکه اصل بر جواز آن است و دلیلی بر عدم جواز آن وجود ندارد، مگر حدیث شبرمه که شافعی، اوزاعی و اسحاق دلیل بر عدم جواز آن پنداشته‌اند، با این تقریر که پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم حجّ مرد از جانب شبرمه را جایز ندانست، به این دلیل که خود حج نکرده بود، ولی حق آن است که پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم حجّ مرد از جانب شبرمه را به این دلیل جایز ندانست که خود با وجود استطاعت حج نکرده بود، در حالی که ظاهراً با مال خود به حج آمده بود. از این رو، به او فرمود: «نخست از جانب خودت حج کن و سپس از جانب شبرمه حج کن»، ولی کسی که مستطیع نیست و با مال دیگری به حج آمده است، می‌تواند از جانب دیگری حج کند؛ چراکه حج کردن از جانب خودش با مال دیگری جایز نیست، مگر اینکه دیگری رضایت داشته و اذن داده باشد.

خداوند را بر وجود علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی سپاس می‌گزاریم که به تعبیر شما «حکیمانه پاسخگوی مدلّل مشکلات شرعی ما در این برهه‌ی بی‌مهدی است»، ولی از یاد نبریم که وجود او برای پایان دادن به این برهه است، نه برای کنار آمدن با این برهه. از این رو، تنها مشکلات شرعی‌مان را از او نپرسیم، بلکه بکوشیم تا راه رسیدن به مهدی را از او جویا شویم و با او در آن همراهی کنیم؛ چنانکه خود چنین خواسته و فرموده است: «عِنْدِي عِلْمٌ مِنَ الْکِتابِ وَ إِنَّ عِلْمَ الْکِتابِ عِنْدَ الْمَهْدِيِّ وَلَوْ جِئْتُمُوهُ لَعَلَّمَکُمْ أَکْثَرَ مِمّا عَلَّمْتُکُمْ»؛ «نزد من علمی از کتاب است و علم کتاب نزد مهدی است و اگر به نزد او بیایید به شما بیشتر از چیزی که من تعلیم دادم تعلیم می‌دهد» و فرموده است: «إِنَّما مَثَلِي فِیکُمْ کَمَثَلِ رَجُلٍ وَجَدَ مَعْدِناً مِنَ الذَّهَبِ فَأَخَذَ مِنْهُ قِطْعَةً کَبِیرَةً فَجاءَ بِها إِلَی التُّجّارِ فَقالَ لَهُمْ: إِنِّي وَجَدْتُ مَعْدِناً مِنَ الذَّهَبِ فَأَیُّکُمْ یُعِینُنِي عَلَی اسْتِخْراجِهِ لِیَکُونَ لَهُ فِیهِ نَصِیبٌ؟ فَیَقُولُونَ لَهُ: کَیْفَ نَعْلَمُ أَنَّكَ قَدْ وَجَدْتَهُ؟! فَیُرِیهِمُ الْقِطْعَةَ الْکَبِیرَةَ فَیَعْلَمُونَ أَنَّهُ قَدْ وَجَدَهُ فَیُعِینُهُ مَنْ یَشاءُ وَ یَخْذُلُهُ مَنْ یَشاءُ»؛ «هرآینه مثل من در میان شما مثل مردی است که معدنی از طلا پیدا کرد، پس تکّه‌ای بزرگ از آن برگرفت و به نزد تاجران آورد و به آنان گفت: هرآینه من معدنی از طلا پیدا کرده‌ام، پس کدام یک از شما من را بر استخراج آن یاری می‌کند تا برای او در آن سهمی باشد؟ پس به او می‌گویند: از کجا بدانیم که تو آن را پیدا کرده‌ای؟! پس تکّه‌ی بزرگ را به آنان نشان می‌دهد، پس می‌دانند که آن را پیدا کرده است، پس هر کس می‌خواهد او را یاری می‌کند و هر کس می‌خواهد او را وا می‌گذارد.» (گفتار 123، فقره‌ی 5)

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟