دو شنبه 2 اردیبهشت (ثور) 1398 هجری شمسی برابر با 16 شعبان 1440 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به زبان عربی راه‌اندازی شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

     
موضوع اصلی:

عقاید

شماره‌ی پرسش: 14 کد پرسش: 390
موضوع فرعی:

شناخت خداوند؛ وجود خداوند و توحید او

نویسنده‌ی پرسش: عرفان تاریخ پرسش: 1397/3/22

طاعات و عبادات شما زمینه‌سازان ظهور امام مهدی علیه السلام قبول باشد إن شاء الله. چند سوال در رابطه با شبهات منکران وجود خداوند و عادلانه بودن نظام هستی از شما داشتم. اگر محبت کنید و پاسخ فرمایید.

1 . برچه اساس می‌گوییم که خدا وجود دارد؟ اگر به خاطر نیاز هر حادث به محدث و عدم امکان تسلسل این سخن گفته می‌شود، آیا نمی‌شود همین مطلب را در رابطه با دنیا هم گفت؟ مثلاً بگوییم که دنیا هم وجود داشته و نیازی نداشته کسی آن را به وجود بیاورد؟

2 . اگر خدایی وجود داشته باشد، ما به جبری بودن نظام هستی پی می‌بریم؛ چراکه ما ناخواسته و بدون میل خودمان به وجود آمده‌ایم و باید یک سری دستورات که خدا داده است را انجام دهیم و اگر انجام ندهیم مجازات خواهیم شد و حتی حق گرفتن زندگی خودمان را هم نداریم. این چگونه قابل توجیه است؟

3 . آیا این عادلانه است که اگر کسی از دین خارج شود و در واقع مرتد نامیده شود باید کشته شود؟ آیا حقّ تبلیغ راهی که یافته است را ندارد؟ آیا این با آزادی انسان و اختیار او منافات ندارد؟

سپاسگزارم از توجه شما

پاسخ به پرسش شماره: 14 تاریخ پاسخ به پرسش: 1397/3/28

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

1 . روشن است که هر چه درباره‌ی خداوند گفته می‌شود، نمی‌توان درباره‌ی دنیا گفت؛ چراکه دنیا محدود است و مانند خداوند نیست. دنیا و همه‌ی ذرّات آن، متغیّر است و متغیّر، حادث است و حادث، نیاز به محدث دارد. بنابراین، دنیا و همه‌ی ذرّات آن، نیاز به محدث دارد. متغیّر بودن دنیا و همه‌ی ذرّات آن، محسوس است؛ چراکه به وضوح مشاهده می‌شود و حادث بودن متغیّر، بدیهی است؛ چراکه حدوث معنایی جز تغیّر ندارد و نیاز هر حادث به محدث، قانون علّیّت است که قانونی مسلّم و بدیهی است. بنابراین، شکّی نیست که دنیا و همه‌ی ذرّات آن، نیاز به محدث دارد و محدث آن، نمی‌تواند مانند آن متغیّر و حادث باشد؛ زیرا این به تسلسل می‌انجامد که ممکن نیست و با این وصف، دنیا و همه‌ی ذرّات آن، مخلوق خداوندی ازلی و ابدی است که از هر عیب و نقصی منزّه است.

2 . وجود خداوند، مستلزم جبر مطلق نیست؛ چراکه انسان از موهبت عقل برخوردار است و به وضوح می‌تواند راه، روش و هدف خود در زندگی را انتخاب کند و تغییر دهد، ولی مستلزم اختیار مطلق هم نیست؛ چراکه انسان، انسان بودن خود را انتخاب نکرده، به این دلیل که انتخاب آن ممکن نبوده؛ با توجّه به اینکه انسان پیش از انسان بودن خود، وجود نداشته است تا انسان بودن خود را انتخاب کند. بنابراین، وجود خداوند نه مستلزم جبر مطلق است و نه مستلزم اختیار مطلق، بل مستلزم حالت سومی در میان آن دو است که در روایات اهل بیت «المَنْزِلَةُ بَیْنَ الْمَنْزِلَتَیْنِ» نامیده شده و به معنای جبر و اختیار نسبی و متوسّط است و این از آن برخاسته که اختیار انسان محدود به حدّ امکان است و هر جا اختیار او امکان نداشته، جبر سایه‌ی خود را افکنده است.

3 . کشتن مرتد با اختیار او منافی نیست؛ چراکه اختیار او جنبه‌ی تکوینی دارد و کشتن او جنبه‌ی تشریعی. بنابراین، او با اختیار خود مرتد می‌شود، در حالی که می‌تواند مرتد نشود و می‌داند که در صورت ارتداد، کشته می‌شود؛ همچنانکه قاتل با اختیار خود مرتکب قتل می‌شود، در حالی که می‌تواند مرتکب قتل نشود و می‌داند که در صورت قتل، قصاص می‌شود و سارق با اختیار خود مرتکب سرقت می‌شود، در حالی که می‌تواند مرتکب سرقت نشود و می‌داند که در صورت سرقت، قطع دست می‌شود و هر مجرم دیگری با اختیار خود مرتکب جرم می‌شود، در حالی که می‌تواند مرتکب جرم نشود و می‌داند که در صورت جرم، مجازات می‌شود. بنابراین، اختیار انسان از حیث تکوینی، با جبر او از حیث تشریعی منافات ندارد؛ چراکه اختیار او از حیث تکوینی و جبر او از حیث تشریعی، لازم و ملزوم یکدیگرند و برای امتحان و تکامل او ضرورت دارند. از اینجا دانسته می‌شود که اختیار انسان، به معنای عدم مسؤولیّت او نیست، بل به معنای این است که او می‌تواند هر کاری دوست دارد -چه خوب و چه بد- انجام دهد و سپس مسؤولیّت آن را بر عهده بگیرد و پیامدش را بپذیرد؛ وگرنه هر مجرمی می‌توانست بگوید که اختیار دارد و مسؤول جرم خود نیست و کسی نباید او را مجازات کند، در حالی که همه‌ی عاقلان نادرستی این سخن را درک می‌کنند و بر ضرورت مجازات مجرم اتّفاق دارند. حاصل آنکه منافی انگاشتن مجازات مرتد با اختیار او، مصداقی از منافی انگاشتن مجازات مجرم با اختیار اوست که از خلط میان تشریع و تکوین و نادیده گرفتن مسؤولیّت انسان برخاسته و شدیداً تحت تأثیر جهان‌بینی الحادی و انسان‌محوری فردگرایانه در غرب است.

برای آگاهی از حکم مرتد در اسلام و حکمت آن، به پرسش و پاسخ 230 مراجعه کنید.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟