چهارشنبه 29 شهریور (سنبله) 1396 هجری شمسی برابر با 29 ذي الحجه 1438 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 6 کد پرسش: 340
موضوع فرعی:

احکام وضو، غسل و تیمّم

نویسنده‌ی پرسش: مصطفی حسینی تاریخ پرسش: 1396/5/31

لطفاً بفرماييد اگر بعد از مسح سر، انگشتان دست خشك شود، جهت مسح پا چه بايد كرد؟

پاسخ به پرسش شماره: 6 تاریخ پاسخ به پرسش:

همان طور که در کتاب «بازگشت به اسلام» (ص261) تبیین شده، خداوند در کتاب خود به مسح سرها و پاها پس از شستن روی‌ها و دست‌ها در وضو امر کرده و فرموده است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ۚ» (مائده/ 6)؛ «ای کسانی که ایمان آوردید! هرگاه به نماز بر می‌خیزید، روی‌هاتان و دست‌هاتان تا آرنج‌ها را بشویید و بر سرهاتان و پاهاتان تا دو برآمدگی مسح کنید» و مسح در لغت به معنای کشیدن دست بر روی چیزی است و به معنای شستن آن نیست؛ با توجّه به اینکه شستن آن به معنای کشیدن دست بر روی آن همراه با ریختن آب است و با این وصف، ریختن آب بر روی سرها و پاها در وضو جایز نیست؛ چراکه شستن آن‌ها محسوب می‌شود، در حالی که خداوند به مسح آن‌ها امر کرده است، نه شستن آن‌ها و این قول اهل بیت و قول ابن عبّاس، انس بن مالک، عروة بن زبیر، حسن بصری، عکرمه، شعبی و بسیاری از فقیهان است (بنگرید به: عبد الرزاق، المصنّف، ج1، ص18؛ ابن أبي شیبه، المصنّف، ج1، ص30؛ نسائی، السنن الکبری، ج1، ص90؛ طبری، جامع البیان، ج6، ص175؛ ثعلبی، الکشف و البیان، ج4، ص28؛ ابن شاهین، ناسخ الحدیث و منسوخه، ص221) و از آن لازم می‌آید که برای مسح بر روی سرها و پاها آب جدیدی گرفته نشود، بلکه به آب باقی مانده بر روی دست‌ها بسنده شود.

آری، اگر کسی دست خود را در آب قرار دهد و سپس بر روی سرها و پاها مسح کند، ظاهر این است که اشکالی ندارد؛ چراکه آن با توجّه به نریختن آب بر روی سرها و پاها، شستن آن‌ها محسوب نمی‌شود و تبعاً بر خلاف امر خداوند نیست و این یکی از دو روایت رسیده از اهل بیت است (بنگرید به: طوسی، الإستبصار، ج1، ص59)؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«قُلْتُ لِلْمَنْصُورِ: إِنِّي رَجُلٌ کَثِیرُ الشَّعْرِ وَ إِنِّي إِذا أَغْسِلُ وَجْهِي وَ یَدِي لا أُبْقِي لِلْمَسْحِ شَیْئاً، فَقالَ: أَدْخِلْ یَدَكَ فِي الْماءِ ثُمَّ امْسَحْ وَ لا تَقُلْ هٰکَذا -وَ قَبَضَ یَدَهُ»؛ «به منصور گفتم: من مردی پرمو هستم و هرگاه روی خود و دست خود را می‌شویم چیزی را برای مسح باقی نمی‌گذارم، پس فرمود: دست خود را در آب داخل کن و سپس مسح کن و این طور نکن -و دست خود را مشت کرد».

همچنانکه یکی دیگر از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«قُلْتُ لِلْمَنْصُورِ: أَمْسَحُ بِنَداوَةِ یَدِي؟ قالَ: نَعَمْ، قُلْتُ: فِإِنْ لَمْ یَکُنْ فِي یَدِي نَداوَةٌ؟ قالَ: تَضَعُ یَدَكَ فِي الْماءِ ثُمَّ تَمْسَحُ وَ لا تَغْتَرِفُ بِیَدِكَ، قُلْتُ: إِنَّهُمْ یَقُولُونَ یَأْخُذُ مِنْ لِحْیَتِهِ أَوْ مِنْ حاجِبَیْهِ أَوْ مِنْ أَشْفارِ عَیْنَیْهِ، قالَ: ذٰلِكَ لِمَنْ نَسِيَ الْمَسْحَ حَتّیٰ دَخَلَ فِي الصَّلاةِ»؛ «به منصور گفتم: با تری دستم مسح کنم؟ فرمود: آری، گفتم: پس اگر در دستم تری نباشد؟ فرمود: دستت را در آب می‌گذاری و مسح می‌کنی و با دستت (آب را) بر نمی‌داری، گفتم: آن‌ها می‌گویند که از ریشش یا از ابروهایش یا از مژه‌هایش بر می‌گیرد، فرمود: آن برای کسی است که مسح را فراموش کرد تا آن گاه که به نماز وارد شد».

بنابراین، بهتر است که مسح سرها و پاها با آب باقی مانده بر دست‌ها انجام شود، ولی اگر آب باقی مانده بر دست‌ها کافی نبود، باید دست‌ها را بدون مشت کردن در آب داخل کرد تا به اندازه‌ی کافی تر شوند و سپس مسح را انجام داد؛ مگر اینکه کسی مسح را فراموش کرده و پس از تکبیرة الإحرام به یاد آورده باشد که تا پیش از رکوع می‌تواند از آب باقی مانده بر ریشش یا ابروهایش یا مژه‌هایش بر گیرد و مسح را انجام دهد ان شاء الله.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.