چهارشنبه 1 آذر (قوس) 1396 هجری شمسی برابر با 4 ربیع الأوّل 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

اخلاق

شماره پرسش: 11 کد پرسش: 322
موضوع فرعی:

اخلاق فردی

نویسنده‌ی پرسش: علی تاریخ پرسش: 1396/3/26

حضور قلب در نماز از چه چیزی تأثیر می‌گیرد؟ برای حضور قلب بیشتر چه راه‌کارهایی را توصیه می‌فرمایید؟

ممنون

پاسخ به پرسش شماره: 11 تاریخ پاسخ به پرسش:

حضور قلب در نماز به معنای «یاد کردن خداوند» در آن است که مقصود از نماز محسوب می‌شود؛ چنانکه خداوند فرموده است: «أَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي» (طه/ 14)؛ «نماز را برای یاد کردنم بر پا دار» و آن با التفات به اعمال و اذکار نماز و عدم التفات به چیزهای دیگر همراه است که مصداق «خشوع» در نماز محسوب می‌شود؛ چنانکه خداوند در ستایش مؤمنان فرموده است: «الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ» (مؤمنون/ 2)؛ «کسانی که در نمازشان خاشع هستند»، بر خلاف منافقان که جز با کسالت به نماز بر نمی‌خیزند و در آن به ریا می‌پردازند و جز اندکی خداوند را یاد نمی‌کنند؛ چنانکه در نکوهش آنان فرموده است: «وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَىٰ يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا» (نساء/ 142)؛ «و چون به نماز بر می‌خیزند با کسالت بر می‌خیزند، برای مردم ریا می‌نمایند و خداوند را جز اندکی یاد نمی‌کنند».

اما حضور قلب در نماز، از 8 طریق افزایش می‌یابد:

1 . یاد کردن خداوند پیش از نماز

2 . علم و التفات به معانی آیات و اذکاری که در نماز خوانده می‌شود.

3 . بر پا داشتن نماز در اوّل وقت

4 . بر پا داشتن نماز با وضوی تازه

5 . بر پا داشتن نماز در لباس و مکان پاکیزه

6 . بر پا داشتن نماز در حالی که خواب‌آلودگی، خشم، خنده، نگرانی و عجله‌ای وجود ندارد.

7 . بر پا داشتن نماز به جماعت یا در مکانی خلوت و مناسب

8 . سجده کردن بر خاک یا سنگ پاکیزه

این‌ها کارهایی هستند که بر حضور قلب در نماز می‌افزایند، ولی کاری که بیش از همه بر آن می‌افزاید، یاد کردن خداوند در غیر نماز است؛ زیرا قلبی که در غیر نماز از یاد خداوند غافل است، در نماز نیز جز اندکی او را به یاد نمی‌آورد و با این وصف، برای افزایش حضور قلب در نماز، باید بر یاد کردن خداوند در غیر نماز افزود؛ چنانکه خداوند فرموده است: «فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ ۚ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ ۚ» (نساء/ 103)؛ «پس چون نماز را به جای آوردید خداوند را ایستاده و نشسته و بر پهلوهاتان یاد کنید، پس چون آرامش یافتید نماز را بر پا دارید» و فرموده است: «الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ ۗ أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» (رعد/ 28)؛ «کسانی که ایمان آوردند و دل‌هاشان با یاد کردن خداوند آرامش می‌یابد، باری با یاد کردن خداوند دل‌ها آرامش می‌یابد» و فرموده است: «إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ ۗ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ ۗ» (عنکبوت/ 45)؛ «بی‌گمان نماز از فحشا و منکر باز می‌دارد و هرآینه یاد کردن خداوند بزرگ‌تر است»؛ همچنانکه گناهان به تیرگی آینه‌ی روح و تبعاً کاهش حضور قلب در نماز می‌انجامند و با این وصف، اجتناب از آن‌ها برای افزایش حضور قلب در نماز ضروری است. بیهوده نیست که حضور قلب در نماز، خصلت پرهیزکاران و بسیار یاد کنندگان خداوند است، در حالی که برای گناهکاران و کم یاد کنندگان خداوند وجود ندارد.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.