چهارشنبه 1 آذر (قوس) 1396 هجری شمسی برابر با 4 ربیع الأوّل 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 15 کد پرسش: 321
موضوع فرعی:

احکام حجاب، نکاح و روابط جنسی

نویسنده‌ی پرسش: اشکان تاریخ پرسش: 1396/3/26

حکم خودارضایی در اسلام چیست؟

پاسخ به پرسش شماره: 15 تاریخ پاسخ به پرسش:

درباره‌ی حکم «استمناء» یا «خودارضایی» به معنای تحریک عضو تناسلی خود تا آن گاه که به خارج شدن منی بینجامد، میان مذاهب اسلامی اختلاف نظر وجود دارد؛ به این ترتیب که مالکیّه، شافعیّه و شیعه آن را مطلقاً حرام می‌دانند؛ با این استدلال که خداوند درباره‌ی مؤمنان فرموده است: «وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ ۝ إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ ۝ فَمَنِ ابْتَغَىٰ وَرَاءَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْعَادُونَ» (مؤمنون/ 7-5)؛ «و کسانی که فرج‌های خود را نگاه می‌دارند، مگر از همسرانشان و کنیزانی که مالکشان شده‌اند، چراکه آنان ملامت نمی‌شوند، پس هر کس فراتر از آن بجوید آنان همانا تعدّی کنندگانند»، در حالی که استمناء فراتر از آن است و با این وصف، جُستن آن تعدّی محسوب می‌شود و این یکی از دو روایت رسیده از اهل بیت است (کلینی، الکافی، ج5، ص540؛ طوسی، الإستبصار، ج4، ص226)، ولی حنفیّه آن را مطلقاً حرام نمی‌دانند، بل معتقدند که آن هرگاه برای پیشگیری از زنا ضرورت داشته باشد، جایز بلکه واجب است، هر چند بدون چنین ضرورتی جایز نیست؛ با این استدلال که تحمّل ضرر کوچک‌تر برای پیشگیری از ضرر بزرگ‌تر عقلاً واجب است و این نظری است که از ابن عبّاس روایت شده است: «نِکاحُ الْأَمَةِ خَیْرٌ مِنْ هٰذا وَ هٰذا خَیْرٌ مِنَ الزِّنا» (عبد الرزاق، المصنّف، ج7، ص391)؛ «نکاح کنیز از این کار بهتر است و این کار از زنا بهتر است»، ولی ظاهریّه آن را حرام نمی‌دانند، بل معتقدند که آن کاری مکروه است؛ به این معنا که از فضائل و مکارم اخلاق نیست؛ با این استدلال که «وَرَاءَ ذَٰلِكَ»؛ «فراتر از آن» در سخن خداوند ناظر به رابطه‌ی جنسی با دیگران است که «زنا» محسوب می‌شود، به این معنا که مؤمنان با دیگران جز همسرانشان و کنیزانی که مالکشان شده‌اند رابطه‌ی جنسی ندارند؛ چنانکه درباره‌ی آنان فرموده است: «وَلَا يَزْنُونَ ۚ» (فرقان/ 68)؛ «و زنا نمی‌کنند»، در حالی که استمناء رابطه‌ی جنسی با دیگران و تبعاً زنا نیست، بلکه خارج کردن منی از خود بدون رابطه‌ی جنسی است و با این وصف، «وَرَاءَ ذَٰلِكَ»؛ «فراتر از آن» در سخن خداوند محسوب نمی‌شود. به عبارت دیگر، استمناء لمس کردن عضو تناسلی خود است که به اجماع امّت اشکالی ندارد، با این تفاوت که به قصد خارج کردن منی انجام می‌شود، در حالی که قصد خارج کردن منی ذاتاً حرام نیست؛ زیرا خداوند از یک سو آن را به تفصیل بیان نکرده و از سوی دیگر فرموده: «وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ» (أنعام/ 119)؛ «و چیزی که بر شما حرام کرده را به تفصیل بیان کرده» و این نظر ابن عباس بنا بر روایتی دیگر و نظر برخی بزرگان تابعین است (بنگرید به: عبد الرزاق، المصنّف، ج7، ص391)؛ بلکه به صحابه نسبت داده شده و آمده است: «کانُوا یَفْعَلُونَ فِي الْمَغازِي»؛ «این کار را در مغازی انجام می‌دادند» و آمده است: «یَأْمُرُونَ شُبّانَهُمْ بِالْإِسْتِمْناءِ یَسْتَعِفُّونَ بِذٰلِكَ»؛ «جوانان خود را به استمناء توصیه می‌کردند تا عفّت خود را با آن پاس دارند» (بنگرید به: ابن حزم، المحلّی، ج11، ص393)؛ همچنانکه یکی از دو روایت رسیده از اهل بیت است؛ با توجّه به اینکه با سندی صحیح از ثعلبة بن ميمون و حسين بن زرارة روایت شده است: «سَأَلْتُ أَبا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلامُ عَنِ الرَّجُلِ يَعْبَثُ بِذَكَرِهِ بِيَدِهِ حَتّىٰ يُنْزِلَ، قالَ: لا بَأْسَ بِهِ وَ لَمْ يَبْلُغْ بِهِ ذٰلِكَ شَيْئاً» (طوسی، الإستبصار، ج4، ص226)؛ «از ابو جعفر (باقر) علیه السّلام درباره‌ی مردی پرسیدم که با دست خود با عضو تناسلی‌اش بازی می‌کند تا آن گاه که انزال می‌کند، فرمود: اشکالی ندارد و آن را چندان چیزی ندانست».

این دیدگاه‌های موجود میان صحابه، تابعین و مذاهب اسلامی است، ولی قدر مسلّم آن است که استمناء کار پسندیده‌ای نیست؛ زیرا شیوه‌ی پسندیده برای تأمین نیاز جنسی، ازدواج دائم است و اگر کسی قادر به ازدواج دائم نیست، می‌تواند به ازدواج موقّت روی آورد و اگر توانایی ازدواج موقّت را نیز ندارد، بهتر است که از روزه کمک بگیرد؛ چراکه روزه از شدّت شهوت می‌کاهد و آن را قابل تحمّل می‌کند (بنگرید به: پرسش و پاسخ 139)؛ همچنانکه اشتغال به ذکر خداوند و پر کردن اوقات فراغت به کارهای سودمند و حفظ اعتدال مزاج و دوری از عوامل بیدار کننده‌ی شهوت، سپری استوار برای جوانان در برابر حملات شیطان است و در اندرزنامه‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی آمده است: «غریزه‌ی جنسی‌ات دیوی گرسنه و خفته است. زنهار آن را بیدار نکن که تو را خواهد خورد» (نامه‌ی 16).

خداوند همه‌ی جوانان مسلمان را بر حفظ عفّت‌شان یاری فرماید، اگرچه پیروان شهوات می‌کوشند که آنان را به انحرافی بزرگ دچار کنند؛ چنانکه فرموده است: «وَاللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ أَنْ تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيمًا» (نساء/ 27)؛ «خداوند می‌خواهد که شما را توبه دهد و کسانی که از شهوات پیروی می‌کنند می‌خواهند که شما انحرافی بزرگ پیدا کنید»؛ خصوصاً در دوران جدید که کوشش آنان با سوء استفاده از امکانات جدید به اوج خود رسیده؛ چنانکه فرموده است: «فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ ۖ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا» (مریم/ 59)؛ «پس بعد از آنان آیندگانی آمده‌اند که نماز را ضایع و از شهوات پیروی کرده‌اند، پس زود باشد که (عاقبت) گمراهی را ببینند».

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.