دوشنبه 27 آذر (قوس) 1396 هجری شمسی برابر با 30 ربیع الأوّل 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

عقاید

شماره پرسش: 7 کد پرسش: 293
موضوع فرعی:

شناخت خداوند؛ وجود خداوند و توحید او

نویسنده‌ی پرسش: ابوحسين تاریخ پرسش: 1396/1/11

در آيه 112 سوره أنعام، دليل اينكه خداوند فرموده است: براي هر پيامبري شياطين انسي و جني را دشمن قرار داديم چيست؟

پاسخ به پرسش شماره: 7 تاریخ پاسخ به پرسش:

«جعل» به معنای قرار دادن در کتاب خداوند به دو گونه است: یکی «جعل تکوینی» به معنای قرار دادن کسی برای کاری با لحاظ آفریدن او و قرار دادن نیروی آن کار برایش که «خلق» و «تقدیر» محسوب می‌شود و مبتنی بر توحید خداوند در تکوین است؛ چنانکه فرموده است: «وَخَلَقَ كُلَّ شَيءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا» (فرقان/ 2)؛ «و هر چیزی را آفرید، پس آن را با تقدیر اندازه‌ای داد»؛ با توجّه به اینکه اگر خداوند او را نیافریده بود یا برایش نیروی آن کار را قرار نداده بود، آن کار از او سر نمی‌زد؛ مانند شیاطین انسی و جنّی که دشمن پیامبران هستند و خداوند درباره‌ی‌شان فرموده است: «وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيَاطِينَ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُورًا ۚ وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوهُ ۖ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ» (أنعام/ 112)؛ «و بدین گونه برای هر پیامبری شیاطین انس و جن را دشمنی قرار دادیم که برخی‌شان به برخی دیگر سخنان آراسته را برای فریب القاء می‌کنند و اگر پروردگارت می‌خواست این کار را نمی‌کردند، پس آنان را با چیزی که می‌بافند وا گذار» و مانند شیاطینی که ولیّ کافران و فاسقانند و خداوند درباره‌ی‌شان فرموده است: «إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ» (أعراف/ 27)؛ «ما شیاطین را اولیاء کسانی قرار دادیم که ایمان ندارند» و مانند امامان جائر که بدون امر خداوند رهبری می‌کنند و خداوند درباره‌ی‌شان فرموده است: «وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ ۖ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا يُنْصَرُونَ» (قصص/ 41)؛ «و آنان را امامانی قرار دادیم که به سوی آتش دعوت می‌کنند و روز قیامت یاری نمی‌شوند» و مانند بزرگان سرزمین‌ها که در آن‌ها به مکر می‌پردازند و خداوند درباره‌ی‌شان فرموده است: «وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجْرِمِيهَا لِيَمْكُرُوا فِيهَا ۖ وَمَا يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُونَ» (أنعام/ 123)؛ «و بدین گونه در هر سرزمینی بزرگان گناه‌کارانش را قرار دادیم تا در آن مکر کنند، در حالی که جز به خودشان مکر نمی‌کنند و نمی‌فهمند» و دیگری «جعل تشریعی» به معنای قرار دادن کسی برای کاری با لحاظ نصب کردن او برای آن که «امر» محسوب می‌شود و مبتنی بر توحید خداوند در تشریع و تحکیم است؛ چنانکه فرموده است: «أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ ۗ» (أعراف/ 54)؛ «آگاه باشید که خلق و امر برای اوست»؛ با توجّه به اینکه اگر خداوند او را به آن امر نکرده بود، مانند دیگران مجاز به انجام آن نبود؛ مانند خلیفه‌ی خداوند در زمین که درباره‌اش فرموده است: «إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ۖ» (بقره/ 30)؛ «هرآینه من در زمین خلیفه‌ای را قرار دهنده‌ام» و مانند ابراهیم علیه السلام که درباره‌اش فرموده است: «إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا ۖ» (بقره/ 124)؛ «من تو را امامی برای مردم قرار دهنده‌ام» و مانند داوود علیه السلام که درباره‌اش فرموده است: «يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ» (ص/ 26)؛ «ای داوود! ما تو را خلیفه‌ای در زمین قرار دادیم، پس میان مردم به حق حکومت کن و از خواهش پیروی نکن که تو را از راه خداوند گمراه می‌کند» و مانند سایر امامان هدایت که درباره‌ی‌شان فرموده است: «وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَيْنَا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءَ الزَّكَاةِ ۖ وَكَانُوا لَنَا عَابِدِينَ» (أنبیاء/ 73)؛ «و آنان را امامانی قرار دادیم که به امر ما هدایت می‌کنند و به آنان انجام نیکی‌ها و بر پا داشتن نماز و دادن زکات را وحی کردیم و پرستندگانی برای ما بودند» و فرموده است: «وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا ۖ وَكَانُوا بِآيَاتِنَا يُوقِنُونَ» (سجده/ 24)؛ «و از آنان امامانی قرار دادیم که به امر ما هدایت می‌کنند هنگامی که صبر پیشه کردند و به آیات ما یقین می‌داشتند» و مانند خاتم پیامبران صلّی الله علیه و آله و سلّم که درباره‌اش فرموده است: «ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ» (جاثیه/ 18)؛ «سپس تو را بر شریعتی از امر قرار دادیم پس از آن پیروی کن و از خواهش‌های کسانی که نمی‌دانند پیروی نکن».

از اینجا دانسته می‌شود که هر قبض و بسطی در جهان به خداوند می‌انجامد و باز می‌گردد؛ چراکه هیچ حول و قوّه‌ای جز از جانب او نیست؛ چنانکه فرموده است: «أَلَا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ» (شوری/ 53)؛ «آگاه باشید که همه‌ی کارها به خداوند می‌انجامند» و فرموده است: «وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ» (بقره/ 210)؛ «و همه‌ی کارها به خداوند باز می‌گردند» و این حقیقت «قضاء و قدر» است؛ با این تفصیل که همه‌ی کارهای غیر اختیاری و کارهای اختیاری غیر مشروع در جهان به «تکوین» خداوند می‌انجامند و باز می‌گردند و همه‌ی کارهای اختیاری مشروع در آن علاوه بر «تکوین» او، به «تشریع» یا «تحکیم» او می‌انجامند و باز می‌گردند و به این ترتیب، مبدأ و معادی جز او وجود ندارد؛ چنانکه فرموده است: «إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ» (بروج/ 13)؛ «هرآینه اوست که آغاز می‌کند و باز می‌گرداند» و او آغاز و پایان هر چیز است؛ چنانکه فرموده است: «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِر» (حدید/ 3)؛ «او اوّل و آخر است» و منتهای همه چیز به سوی اوست؛ چنانکه فرموده است: «وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ الْمُنْتَهَىٰ» (نجم/ 42)؛ «و هرآینه منتها به سوی پروردگار توست» و این حقیقت «توحید» است که منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به سوی آن دعوت می‌کند (بنگرید به: بازگشت به اسلام، توحید خداوند، ص246).

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.