دوشنبه 30 مرداد (اسد) 1396 هجری شمسی برابر با 29 ذي القعده 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

اخلاق

شماره پرسش: 8 کد پرسش: 279
موضوع فرعی:

اخلاق اجتماعی

نویسنده‌ی پرسش: عرفان تاریخ پرسش: 1395/12/8

با سلام و عرض خسته نباشید.

می‌خواستم نظر علامه را در رابطه با اطاعت از والدین بپرسم. می‌دانم که احترام به آنان واجب است، اما آیا اطاعت از آنان در مواردی که خلاف دین امری نمی‌کنند واجب است یا نه؟ در امور مستحب چطور؟ برای مثال بین نماز اول وقت و امر ‌والدین کدام ارجح است؟

و سوال دوم اینکه برای کاری که خود به آن اطلاع دارم اما نمی‌توانم آنان را در جریان بگذارم جایز است که در صورت پرسششان به آنان نگویم و باعث ناراحتی‌شان شوم؟

با تشکر

پاسخ به پرسش شماره: 8 تاریخ پاسخ به پرسش:

احسان به پدر و مادر از مهم‌ترین واجبات در اسلام است که پس از توحید خداوند به آن سفارش شده است؛ چراکه آن دو بیشترین حقّ طبیعی را پس از خداوند بر انسان دارند و اطاعت از آن دو در مواردی که به کاری حرام امر نمی‌کنند از مصادیق احسان به آن دو است، هر چند در مواردی که به کاری حرام امر می‌کنند از مصادیق احسان به آن دو نیست، بلکه از مصادیق ظلم به آن دو است؛ چراکه اطاعت از آن دو در این قبیل موارد موجب عذاب آن دو در آخرت می‌شود و از این رو، احسان به آن دو در این قبیل موارد با دعوت آن دو به سوی خیر و امر آن دو به معروف و نهی آن دو از منکر با شیوه‌ای شایسته و محترمانه تحقّق می‌یابد، اگرچه موجب رنجش آن دو شود (در این باره، بنگرید به: پرسش و پاسخ 266).

آری، اطاعت از پدر و مادر در مواردی که به انجام مکروه یا ترک مستحب امر می‌کنند واجب است؛ چراکه هیچ مکروهی مکروه‌تر از رنجاندن آن دو و هیچ مستحبّی مستحب‌تر از دلجویی آن دو نیست، مشروط به اینکه تلاش برای راضی کردن آن دو به ترک مکروه یا انجام مستحب فایده‌ای نداشته باشد. بنابراین، هرگاه آن دو به انجام کاری مکروه مانند طلاق دادن همسر بدون عیبی مهمّ در او یا ترک کاری مستحب مانند گزاردن نماز در اول وقت آن امر می‌کنند، بهتر است آن دو را با شیوه‌ای شایسته و محترمانه به تغییر نظرشان راضی کرد، ولی اگر با این شیوه راضی نشدند چاره‌ای جز اطاعت از آن دو نیست و نمی‌توان به مخاصمه با آن دو یا بی‌اعتنایی به نظرشان روی آورد. از اینجا دانسته می‌شود که اطاعت از پدر و مادر بر نماز اوّل وقت مقدّم است، جز اینکه می‌توان با شیوه‌ای شایسته و محترمانه مثلاً به آن دو گفت: «پدر و مادر عزیزم! آیا به من اذن می‌دهید که نخست نمازم را به جای آورم و برای شما دعا کنم و سپس کاری که امر فرمودید را انجام دهم؟». پس اگر اذن دادند نخست نماز به جای آورده شود و اگر اذن ندادند نخست کاری که به آن امر کرده‌اند انجام شود.

اما پنهان کردن چیزی از آن دو که پنهان کردن آن شرعاً واجب یا به مصلحت آن دو است، اشکالی ندارد؛ چراکه احسان به آن دو محسوب می‌شود و خداوند فرموده است: «مَا عَلَى الْمُحْسِنِينَ مِنْ سَبِيلٍ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ» (توبه/ 91)؛ «بر احسان کنندگان راهی (به مؤاخذه) نیست و خداوند آمرزنده‌ای مهربان است»، ولی پنهان کردن چیزی از آن دو که پنهان کردنش شرعاً واجب یا به مصلحت آن دو نیست، هرگاه درباره‌اش پرسش کنند اشکال دارد؛ چراکه بر خلاف احسان به آن دو است و هر کس برای خشنودی خداوند به آن دو احسان کند هرگز زیان نخواهد دید.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.