دوشنبه 27 آذر (قوس) 1396 هجری شمسی برابر با 30 ربیع الأوّل 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 4 کد پرسش: 253
موضوع فرعی:

احکام ولادت، حضانت و تربیت کودکان

نویسنده‌ی پرسش: محمّد تاریخ پرسش: 1395/9/23

در خصوص تربیت فرزند، پدر یا مادر مجاز به تنبیه بدنی می‌باشند؟

اگر بله از چه سنّی و تا چه حدّی و اگر نه، به چه نحوی فرزند نا آرام را آرام کنیم؟

پاسخ به پرسش شماره: 4 تاریخ پاسخ به پرسش:

اصل بر عدم جواز وارد کردن درد بر دیگری است، مگر هنگامی که ضرورتی عقلی مانند معالجه‌ی پزشکی یا شرعی مانند قصاص، حدّ و تعزیر وجود دارد. این در حالی است که کودک، عقلاً و شرعاً مسؤول اعمال خود دانسته نمی‌شود؛ چراکه رشد عقلی کافی برای درک درستی و نادرستی آن‌ها و نتایج و تبعاتی که ممکن است داشته باشند را ندارد و با این وصف، عقاب او به خاطر آن‌ها عقلاً و شرعاً نابجاست؛ خصوصاً با توجّه به اینکه او وقتی درستی و نادرستی آن‌ها و نتایج و تبعات‌شان را درک نمی‌کند، تبعاً علّت عقاب خود به خاطر آن‌ها را نیز درک نمی‌کند و با این وصف، عقاب او به خاطر آن‌ها فایده‌ی تربیتی چندانی ندارد، بلکه چه بسا زیانبار است؛ همچنانکه توهین به او مطلقاً جایز نیست و شخصیّت و اخلاق او را بیمار می‌کند. با این وصف، واجب است که به جای تنبیه بدنی یا توهین به او، او را با شیوه‌های مناسب گفتاری و رفتاری از نادرستی عملش و تبعات آن آگاه کرد تا با اختیار خود، از آن خودداری کند؛ زیرا افزایش درک کودک از درستی و نادرستی اعمالش و نتایج و تبعاتی که ممکن است داشته باشند، رکن و غایت تربیت اوست که می‌تواند از طریق توضیح، تشویق، تحذیر، توبیخ و در نهایت تنبیه غیر بدنی او مانند سر سنگین داشتن، محدود کردن و محروم نمودن موقّت و عادلانه‌اش از برخی چیزها یا کارهای مطلوبش انجام شود.

آری، روایاتی از رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و اهل بیت او رسیده است که بر جواز تنبیه بدنی کودک پس از نُه یا ده سالگی به خاطر ترک نماز یا ارتکاب یکی از کبائر دلالت دارد و این برای پدر با توجّه به ثبوت ولایتش بر کودک قابل توجیه است، ولی قابل سرایت به غیر پدر و غیر ترک نماز یا ارتکاب یکی از کبائر نیست. بنابراین، تنبیه بدنی کودک تنها برای پدر در خصوص ترک نماز یا ارتکاب یکی از کبائر پس از رسیدن به نُه یا ده سالگی، جایز است، مشروط به اینکه از یک سو پیش از آن تنبیه غیر بدنی او انجام شده و مؤثّر نبوده باشد و از سوی دیگر با کمّیّتی محدود و کیفیّتی باشد که اثری ماندگار بر بدن او باقی نگذارد؛ بر خلاف روایاتی از اهل بیت که قطع سرانگشتان او در صورت سرقتِ بیش از یک یا دو یا سه بار و سپس افزایش قطع در هر بار را جایز دانسته‌اند؛ با توجّه به آنکه این روایات بر خلاف قواعد عقلی و روایات متواتر در باب تکلیف و بر خلاف احتیاط هستند، مگر اینکه مخصوص به خلیفه‌ی خداوند در زمین و از باب قتل کودک توسّط خضر علیه السّلام دانسته شوند؛ چنانکه در برخی‌شان از امیر المؤمنین علیّ بن ابی طالب رسیده است که فرمود: «أَما إِنَّهُ ما عَمِلَهُ إِلّا رَسُولُ ٱللّهِ صَلَّی ٱللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ أَنا» (کلینی، الکافی، ج7، ص233؛ طوسی، الإستبصار، ج4، ص248؛ همو، تهذیب الأحکام، ج10، ص119)؛ «آگاه باشید که این کار را جز رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم و من انجام نداده است -یا انجام ندهد».

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.