شنبه 5 فروردین (حمل) 1396 هجری شمسی برابر با 27 جمادي الثانی 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 15 کد پرسش: 250
موضوع فرعی:

احکام مکاسب و مشاغل حرام

نویسنده‌ی پرسش: علی هزاره تاریخ پرسش: 1395/9/6

سلام و خسته نباشید به تمام دوستان عزیز من علی هستم و در استرالیا زندگی می‌کنم. یک سوال شرعی داشتم. در این کشور همه‌ی مردم یک حقوق برابر دارند و دولت برای هر فردی که کار نمی‌کند و درآمد ندارد پول می‌دهد. سؤال [این است:] آیا کسی که کار می‌کند و به دولت می‌گوید که من کار نمی‌کنم تا پولی که دولت به او می‌دهد قطع نشود و یا می‌گوید که درآمدم کم است که از دولت پول بگیرد آیا این پول مشکل شرعی دارد یا خیر؟

پاسخ به پرسش شماره: 15 تاریخ پاسخ به پرسش:

دروغ گفتن در اسلام گناه بزرگی است؛ چنانکه خداوند فرموده است: «إِنَّمَا يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللَّهِ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْكَاذِبُونَ» (نحل/ 105)؛ «تنها کسانی دروغ می‌بندند که به آیات خداوند ایمان ندارند و آنان هستند که دروغگویانند» و فرموده است: «إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ» (زمر/ 3)؛ «بی‌گمان خداوند کسی که دروغگویی ناسپاس است را هدایت نمی‌کند» و این حکمی است که با عموم خود دروغ گفتن به غیر مسلمانان را در بر می‌گیرد و از این رو، پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم هرگز به مشرکان دروغ نگفت؛ تا جایی که در میان آنان به «محمّد امین» شهرت یافت و در آغاز نبوّتش به او گفتند: «ما جَرَّبْنا عَلَیْكَ کِذْباً» (صحیح البخاری، ج6، ص94؛ صحیح مسلم، ج1، ص134؛ صحیح ابن حبان، ج14، ص487؛ تاریخ الطبری، ج2، ص62)؛ «هیچ گاه از تو دروغی را تجربه نکردیم»، در حالی که خداوند فرموده است: «لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا» (أحزاب/ 21)؛ «هرآینه برای شما در پیامبر خداوند الگوی نیکویی برای کسی است که به خداوند و روز قیامت امید دارد و خداوند را بسیار یاد می‌کند» و با این وصف، برای مسلمانان شایسته است که به پیامبر خداوند اقتدا کنند و در میان غیر مسلمانان به راستگویی شناخته شوند، نه به دروغگویی، تا بدین سان زینتی برای اسلام باشند؛ زیرا بسیار زشت است که در میان غیر مسلمانان شهرت یابد که مسلمانان مردمی دروغگو هستند، همان گونه که در میان مسلمانان شهرت یافته است که یهودیان مردمی خودخواه و حیله‌گرند!

آری، دروغ گفتن به غیر مسلمانان در دو حال جایز است: یکی تقیّه و آن هنگامی است که اگر از عقیده‌ی مسلمان آگاهی یابند، جان یا مال یا ناموس او را می‌گیرند؛ چنانکه خداوند فرموده است: «مَنْ كَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِهِ إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ» (نحل/ 106)؛ «هر کس به خداوند پس از ایمانش کافر شود، مگر کسی که اکراه شود در حالی که دلش مطمئن به ایمان است» و دیگری جنگ و آن هنگامی است که برای پیروزی بر آنان در میانه‌ی میدان به دروغی ضرورت افتد، هر چند در این حال نیز توریه بر دروغ مقدّم است؛ چنانکه پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم در جنگ خندق خطاب به مشرکان فرمود: «لَعَلَّنا أَمَرْناهُمْ بِذٰلِكَ» (عبد الرزّاق، المصنّف، ج5، ص368؛ واقدی، المغازی، ج1، ص486)؛ «شاید ما آنان (یعنی بنی قریظه) را به این کار امر کرده باشیم» و نفرمود که ما آنان را به این کار امر کرده‌ایم!

حاصل آنکه دروغ گفتن در غیر موارد ضرورت جایز نیست و تبعاً درآمد ناشی از آن حرام محسوب می‌شود. برای آگاهی بیشتر درباره‌ی موارد ضرورت، به پرسش و پاسخ 135 مراجعه کنید.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.