پنجشنبه 18 آذر (قوس) 1395 هجری شمسی برابر با 9 ربیع الأوّل 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* بخش «آشنایی» حاوی توضیحات کافی درباره‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی، آثار و پایگاه ایشان راه‌اندازی شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد. * کانال اطلاع‌رسانی «نهضت بازگشت به اسلام» در شبکه‌ی تلگرام راه‌اندازی شد. * صفحه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی بر روی شبکه‌ی اجتماعی فیسبوک و گوگل پلاس راه‌اندازی شد. * نسخه‌ی تاجیکی پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی راه‌اندازی شد.

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 9 کد پرسش: 233
موضوع فرعی:

احکام زکات، خمس، صدقه، هبه، قرض، وقف و عاریه

نویسنده‌ی پرسش: رضا راضی تاریخ پرسش: 1395/6/31

آیا برنج زکات دارد؟ نصاب آن چقدر است؟

آیا زکات دادن فقط برای مصرف کننده است یا کسی که به قصد تجارت، گندم یا طلا و ... را می‌خرد تا دو روز بعد بفروشد هم باید زکات دهد؟

پاسخ به پرسش شماره: 9 تاریخ پاسخ به پرسش:

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

1 . حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» (ص263) رؤوس احکام «زکات» را تبیین فرموده است. مطابق با بیان ایشان، رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم زکات را در گندم، جو، خرما، کشمش، طلا، نقره، شتر، گاو و گوسفند قرار داده و در برنج قرار نداده است، ولی خلیفه‌ی خداوند در صورت صلاحدید می‌تواند آن را به فراخور زمان و مکان در چیزهای دیگری از جمله برنج قرار دهد. آری، روایاتی از اهل بیت رسیده است که از وجود زکات در هر محصول زراعیِ پیمانه‌ای مانند برنج حکایت دارد، ولی این روایات در تعارض با روایات دیگری از آنان است که بر عدم وجود زکات جز در محصولات زراعی چهارگانه حکایت دارد و با این وصف، حمل بر استحباب زکات در هر محصول زراعیِ پیمانه‌ای مانند برنج می‌شود.

2 . نصاب زکات در محصولات زراعی بنا بر روایات متواتر، 5 وسق است که هر وسق 60 صاع به صاع پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم است و هر صاع آن حضرت بنا بر نظر مشهور 4 مدّ در حدود 3 کیلوگرم و بنا بر نظر حضرت علامه حفظه الله تعالی 5 مدّ در حدود 3/5 کیلوگرم است (بنگرید به: پرسش و پاسخ 208) و با این حساب، نصاب زکات در محصولات زراعی، بنا بر نظر مشهور حدود 850 کیلوگرم و بنا بر نظر حضرت علامه حفظه الله تعالی حدود 1044 کیلوگرم (صرف نظر از تفاوت وزن حجمی میان گندم، جو، خرما و کشمش) محاسبه می‌شود. آری، پرداخت زکات محصولات زراعی هرگاه به این نصاب نرسند، مستحبّ است، ولی هر چه به این نصاب نزدیک‌تر می‌شوند، استحباب آن مؤکّدتر می‌شود و هرگاه اندکی از این نصاب کمتر باشند، احتیاط واجب در پرداخت زکات آن‌هاست.

3 . پرداخت زکات محصولات زراعی بر عهده‌ی مالک آن‌ها در روز درو کردن است؛ چنانکه خداوند فرموده است: «وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ ۖ» (أنعام/ 141)؛ «و حقّ آن را در روز درو کردنش بپردازید»؛ با توجّه به اینکه «حقّ آن» یا صرفاً زکات است، بنا بر قول به عدم وجود حقّی جز زکات در مال که قول مشهور میان مذاهب اسلامی است و یا زکات را در بر می‌گیرد، بنا بر قول به وجود حقّی جز زکات در مال که قول امامیّه و شافعیّه است و با این وصف، ادّعای بیشتر آنان مبنی بر اینکه زکات را در بر نمی‌گیرد، به دلیل اینکه پرداخت زکات تنها پس از تصفیه و اندازه‌گیری محصول امکان دارد، مردود است؛ چراکه از یک سو تصفیه و اندازه‌گیری محصول «در روز درو کردنش» ممکن است و از سوی دیگر «در روز درو کردنش» می‌تواند وصفی برای «حقّ آن» باشد، نه قیدی برای «بپردازید» و با این وصف، ممکن است مراد خداوند وجوب پرداخت حقّی باشد که در روز درو کردن محصول به آن تعلّق می‌گیرد، اگرچه مقدار آن پس از تصفیه و اندازه‌گیری معلوم می‌شود.

آری، پرداخت زکات طلا، نقره و حیوان، بنا بر روایات متواتر تنها هنگامی واجب می‌شود که یک سال قمری از تملّک آن‌ها بگذرد و این حکمی است که همه‌ی مذاهب اسلامی بر آن اتّفاق نظر دارند.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.

لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.