سه شنبه 16 آذر (قوس) 1395 هجری شمسی برابر با 7 ربیع الأوّل 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* بخش «آشنایی» حاوی توضیحات کافی درباره‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی، آثار و پایگاه ایشان راه‌اندازی شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد. * کانال اطلاع‌رسانی «نهضت بازگشت به اسلام» در شبکه‌ی تلگرام راه‌اندازی شد. * صفحه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی بر روی شبکه‌ی اجتماعی فیسبوک و گوگل پلاس راه‌اندازی شد. * نسخه‌ی تاجیکی پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی راه‌اندازی شد.

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

احکام

شماره پرسش: 12 کد پرسش: 198
موضوع فرعی:

احکام مسائل مستحدثه

نویسنده‌ی پرسش: علی راضی تاریخ پرسش: 1395/3/10

یکی از مشکلات ایران در هنگام شروع ماه رمضان و پایان آن، این است که روز اول ماه مبارک و روز عید سعید فطر با ابهام تعیین می‌شود و بین مراجع تقلید اختلاف می‌افتد و حتی به دلایل سیاسی بین ایران و عربستان اختلاف می‌افتد. علامه خراسانی شروع و پایان ماه رمضان را چگونه تعیین می‌کنند؟ با چشم مسلّح یا غیر مسلّح؟

آیا باید در کلّ کره‌ی زمین یا کلّ نیم کره‌ی شمالی یک روز عید فطر باشد؟

لطفاً تاریخ شروع ماه مبارک رمضان و روز عید فطر امسال را مشخص بفرمایید.

پاسخ به پرسش شماره: 12 تاریخ پاسخ به پرسش:

علم به آغاز هر ماه با علم به هلال آن حاصل می‌شود و علم به هلال آن به معنای علم به خروج ماه از محاق است که طبیعتاً با رؤیت نخستین ظهور آن پس از غیبتش حاصل می‌شود، خواه با چشم مسلّح باشد و خواه با چشم غیر مسلّح؛ چراکه رؤیت آن در اسلام طریقیّت دارد، نه موضوعیّت و با این وصف، به هر وسیله‌ای که انجام شود علم‌آور است؛ همچنانکه برای همه‌ی مسلمانان ضروری و ممکن نیست، بلکه علم به رؤیت آن توسّط برخی از آنان به واسطه‌ی خبر متواتر یا محفوف به قرائن علم‌آور، کافی است.

اما آیا علم به رؤیت آن توسّط برخی از آنان در یک شهر یا افق، برای کسانی از آنان که در شهرها و آفاق دیگر ساکن هستند کافی است؟ در این باره دو نظر است، ولی نظر صحیح‌تر که نظر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی است، کافی بودن آن است؛ چراکه از یک سو روایاتِ متواتر درباره‌ی مثبِت بودن رؤیت هلال و شهادت بر آن مطلق‌اند و به رؤیت هلال و شهادت بر آن در شهر یا افق واحد اختصاصی ندارند و از سوی دیگر خروج ماه از محاق بر خلاف طلوع و غروب خورشید، یک بار و در یک زمان واقع می‌شود و رؤیت آن توسّط همگان ضروری نیست و با این وصف، هرگاه برخی مسلمانان به صورت علم‌آور از رؤیت آن در شهر یا افق خود خبر بدهند، بر سایر مسلمانان در شهرها و آفاق دیگر واجب است که بر مبنای خبر آنان عمل کنند، اگرچه خودشان آن را در شهر و افق خود رؤیت نکرده باشند؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَمِعْتُ ٱلْمَنْصُورَ ٱلْهاشِميَّ ٱلْخُراسانِيَّ یَقُولُ: إِذا رَأَیْتُمُ ٱلْهِلالَ فَصُومُوا وَ إِذا رَأَیْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا! قُلْتُ: رُبَما نَراهُ بِمِنْظارٍ! قالَ: أَلَسْتُمْ تَرَوْنَهُ؟! قُلْتُ: رُبَما یُریٰ فِي بَلَدٍ وَ لا یُریٰ فِي بَلَدٍ آخَر! قالَ: إِذا رَءاهُ ٱلْمُسْلِمُونَ فِي بَلَدٍ فَقَدْ رَأَیْتُمْ وَ قالَ: ٱلرُّؤْیَةُ واحِدَةٌ»؛ «شنیدم جناب منصور هاشمی خراسانی می‌فرماید: هرگاه هلال را دیدید روزه بگیرید و هرگاه آن را دیدید افطار کنید! گفتم: چه بسا آن را با دوربین می‌بینیم! فرمود: آیا نه این است که آن را می‌بینید؟! گفتم: چه بسا آن در سرزمینی دیده می‌شود و در سرزمینی دیگر دیده نمی‌شود! فرمود: هرگاه مسلمانان آن را در سرزمینی دیدند، پس آن را دیده‌اید و فرمود: رؤیت یکی است»!

با این حال، اگر مسلمانان در سرزمینی بدون یقین به رؤیت هلال و تنها با تکیه بر طرق ظنّی مانند تخمین یا خبر واحدِ غیر علمی، به آغاز یا پایان ماه مبارک رمضان حکم کنند، پیروی از آنان بر سایر مسلمانان واجب نیست؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«دَخَلْتُ عَلَی ٱلْمَنْصُورِ فِي یَوْمٍ أَظُنُّهُ یَوْمَ فِطْرٍ فَوَجَدْتُهُ صائِماً، فَقُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ أَما جاءَكَ ٱلْخَبَرُ مِنَ ٱلسُّعُودِیَّةِ؟! قالَ: بَلیٰ وَ لٰکِنَّهُمْ قَوْمٌ یَعْمَلُونَ بِٱلظَّنِّ وَ إِنّا قَوْمٌ نَعْمَلُ بِٱلْیَقِینِ! ثُمَّ قالَ: ٱلرُّؤْیَةُ مَرَّةٌ واحِدَةٌ»؛ «در روزی که گمان می‌کردم روز عید فطر است به محضر جناب منصور رسیدم، پس آن جناب را روزه‌دار یافتم، پس گفتم: فدایت شوم، آیا خبر از سعودیّه به شما نرسیده است؟! فرمود: آری، ولی آنان قومی هستند که به ظن عمل می‌کنند و ما قومی هستیم که به یقین عمل می‌کنیم! سپس فرمود: رؤیت یک بار است»!

بر این اساس، اگر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در غروب روز یک‌شنبه 29 شعبان، هلال ماه مبارک رمضان را رؤیت یا خبر متواتری حاکی از رؤیت آن توسّط سایر مسلمانان در برخی کشورهای اسلامی دریافت فرماید، روز دوشنبه و در غیر این صورت روز سه‌شنبه را به عنوان روز نخست ماه مبارک رمضان روزه می‌گیرد ان شاء الله و توفیق از جانب خداوند است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.

لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.