پنجشنبه 18 آذر (قوس) 1395 هجری شمسی برابر با 9 ربیع الأوّل 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* بخش «آشنایی» حاوی توضیحات کافی درباره‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی، آثار و پایگاه ایشان راه‌اندازی شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد. * کانال اطلاع‌رسانی «نهضت بازگشت به اسلام» در شبکه‌ی تلگرام راه‌اندازی شد. * صفحه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی بر روی شبکه‌ی اجتماعی فیسبوک و گوگل پلاس راه‌اندازی شد. * نسخه‌ی تاجیکی پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی راه‌اندازی شد.

خواندن پرسش‌ها و پاسخ‌ها

موضوع اصلی:

عقاید

شماره پرسش: 16 کد پرسش: 119
موضوع فرعی:

شناخت خلیفه‌ی خداوند در زمین؛ احوال مهدی و زمینه‌سازی برای ظهور او

نویسنده‌ی پرسش: هادی هنرجو تاریخ پرسش: 1394/9/7

با توجه به قاعده‌ای که علامه حفظه الله در مورد ظهور امام مهدی مطرح کرده‌اند که ظهور او نیازی به اجتماع همه‌ی مردم ندارد و نیازمند اجتماع شمار کافی از آن‌هاست، برای بنده چند سؤال مطرح می‌شود که به ترتیب زیر است:

1 . آیا کمیت و کیفیت این شمار کافی برای ایشان معلوم شده یا علم آن نزد خداست؟

2 . آیا در زمان خلفاء گذشته این شمار کافی وجود نداشته است؟

3 . با توجه به اینکه خلفاء گذشته در مقاطعی از تاریخ، نیروی زیادی در اختیار داشتند، به طور مثال رسول الله در جنگ با رومیان 30000 نفر، امام علی در صفین حدود 100000 نفر، امام حسن در جنگ با معاویه حدود 12000 نفر، امام حسین در کوفه حدود 18000 نفر، امام صادق در زمان قیام خراسانی حدود 100000 نفر از خراسانی‌ها که طالب قیام ایشان بودند [در اختیار داشتند]، حتی در زمان غیبت امام مهدی بارها جامعه‌ی شیعه برای ظهور منسجم و مهیّا شد، به طور مثال، در زمان صفویان انتظار و آمادگی برای ظهور بالا بود، به طوری که بزرگان علمای شیعه مثل مجلسی و دیگران، زمان را زمان ظهور و صفویان را زمینه‌سازان ظهور می‌دانستند؛ چون اکثر روایات با شرایط زمانشان مطابقت داشت، اما اتفاق نیفتاد. با این مقدمه بفرمایید اشکال کار در کجا بود و کاستی‌ها چه بود که ائمه‌ی اهل بیت به اهداف خود نرسیدند؟

4 . آیا اشکالات و کاستی‌های گذشتگان در ما نیست؟

5 . نسل ما چه ویژگی خاصی دارد که در آن‌ها نبوده، در حالی که به نظر می‌رسد آن‌ها از نظر قوت جسمی و روحی از ما بهتر بوده‌اند؟ با توجّه به سخت شدن شرایط و پیچیده شدن اوضاع و ضعف‌های جسمی و روحی ما که در گذر زمان ایجاد شده، برای فراهم شدن شمار کافی از یارانی که مثل و مانندی در ادوار گذشته نداشته‌اند، نیاز به الطاف خاص خداوند و همچنین توجّهات خاص امام مهدی ارواحناه فداه است.

از هر طرف که رفتم جز وحشتم نیفزود

زنهار از این بیابان زین راه بی‌نهایت

در این شب سیاهم گم گشته راه مقصود

از گوشه‌ای برون آی ای کوکب هدایت

پاسخ به پرسش شماره: 16 تاریخ پاسخ به پرسش:

پاسخ پرسش‌های شما به ترتیب زیر است:

1 . کمّیّت و کیفیّت شماری از مسلمانان که برای ظهور مهدی علیه السّلام کفایت می‌کنند، تابع برخی متغیّرهاست، ولی از برخی عبارات جناب منصور حفظه الله تعالی برداشت می‌شود که اجتماع ده هزار تن از آنان به نزد ایشان، می‌تواند کافی باشد؛ چنانکه در پیامی برای جمعی از جوانان دوستدار مهدی که از او هدایت خواستند، فرمود:

«به آنان سلام مرا برسانید و بگویید: هنگامی که همگان به سوی راست و چپ می‌گرایند، شما بر طریقت وُسطی استوار بمانید و هنگامی که همگان به سوی زید و عمرو می‌شتابند، شما به سوی مهدی بگرایید. خداوند را بسیار یاد کنید و بهشت را سودای خود قرار دهید و نماز را در اوّل وقت بر پا دارید و زکات را به اهلش بپردازید و به پدر و مادر خود نیکی کنید که دیری با آنان نخواهید ماند و به معروف امر نمایید و از منکر باز دارید و کارهاتان را سبک سازید و هر چه گذاشتنی است را بگذارید و هر چه برداشتنی است را بردارید و برای کوچ کردن به سوی مهدی آماده شوید؛ چراکه من هرگاه همراهانی کافی بیابم، به سوی او کوچ خواهم کرد، اگرچه میان من و او هفت دریا باشد. کیست که ده هزار تن را برای من تضمین کند تا من ظهور مهدی را برای او ضامن شوم؟! زمین گندیده و زمان مانند دمل چرکینی است که سر باز کرده باشد، ولی عاقبت برای پرهیزکاران خواهد بود» (گفتار 4).

البته به نظر می‌رسد مراد آن جناب از این «ده هزار تن»، کسانی هستند که با ایمان راسخ به راه و روش و آرمان این بزرگوار، در محضر ایشان تعلیم و تربیت یافته‌اند و آمادگی‌های لازم علمی، اخلاقی و رزمی را برای نصرت مهدی کسب کرده‌اند، نه کسانی مانند جناب‌عالی که صرفاً با اندیشه‌های این بزرگوار موافق هستند و به ایشان احترام می‌گذارند؛ چنانکه در ضمن نامه‌ای خطاب به یاران خود نوشت:

«آیا به همین بسنده کرده‌اید که خود را یاران من بشمارید و در عمل به من اقتدا نکنید؟! چگونه می‌توانم بر شما قیام کنم در حالی که تا این حد لغزنده‌اید؟! کجا هستند یاران راستین من؟ کجا هستند کسانی که چون مسیح دنیا را پشت سر انداختند و از هر تعلّقی به آن آزاد گردیدند؟ کجا هستند کسانی که با مرگ همنشین بودند و خدا را در پیش روی خود می‌دیدند؟ از هول آتش چنان می‌گریستند که گویی مادران فرزند مرده بودند! به اطراف آسمان چنان می‌نگریستند که می‌پنداشتی فرشتگان را در جای جای آن می‌بینند! خدا را می‌پرستیدند و از پرستش طاغوت می‌پرهیختند. از پیشوای خود فرمان می‌بردند و در یاری او از هم پیشی می‌گرفتند. تو گویی تخته‌های فولاد بودند یا کوه‌های سر به فلک کشیده! وقتی در صفوف خود به سوی دشمن می‌تاختند، تو گویی گردباد و توفان شن به راه می‌انداختند! رفتار خود را زیر نظر داشتند و وقت هر سخن را می‌شناختند. به مکارم اخلاق آراسته بودند و از رذائل بزرگ وارسته. در زمین گمنام و ناشناخته بودند و در آسمان معروف و پرآوازه. گرد و خاک بر آن‌ها نشسته بود و رنگ رخسارشان پریده بود. در میان شب‌ها چنان بودند که گویی کندوهای عسل‌اند! در نماز و استغفار و خواندن قرآن صبح می‌کردند و در علم و جهاد و خدمت به مردم شب. نه خسته می‌شدند و نه تردید می‌کردند. خدایشان بیامرزد. روزگار خود را گذراندند و رفتند. اکنون شما برای ما مانده‌اید. پس بکوشید که جانشینان نیکو باشید برای آن‌ها و به آن‌ها اقتدا کنید و بدانید که فرج را نخواهید دید مگر آن گاه که این گونه باشید» (نامه 6).

از این سخن آن جناب که فرمود: «فرج را نخواهید دید مگر آن گاه که این گونه باشید»، برداشت می‌شود که حصول این کیفیّت علاوه بر آن کمّیّت، ضروری است و اجتماع ده هزار تن بدون اجتماع همه یا بیشتر این صفات، کافی نیست. از این رو، آن جناب رسالت خود را افزون بر گرد آوردن این شمار از مردم، تعلیم و تربیت آنان برای مهدی قرار داده است؛ چنانکه در گفتاری خطاب به آنان فرمود:

«أَیُّهَا النّاسُ! إِنَّكُمْ تُریدُونَ أَنْ تَقْتُلُوني کَما قَتَلْتُمُ ٱلصّالِحینَ مِنْ قَبْلي فَلا تَفْعَلُوا فَإِنِّي وَاللّهِ لَو بَقِیتُ فِیکُمْ لَأَشْحَذُنَّ رِجالاً مِنْکُمْ شَحْذَ ٱلْقَيْنِ ٱلنَّصْلَ! أَجْلِي بِٱلتَّنْزيلِ أَبْصٰارَهُمْ وَ أَرْمِي بِٱلتَّفْسِيرِ فِي مَسامِعِهِمْ وَ أَسْقِیهِمْ كَأسَ ٱلْحِکْمَةِ حَتّیٰ یَمْتَلِئُوا! أَلا إِنِّي أَخْتارُ خِیارَکُمْ لِلْمَهْدِيِّ کَما یَخْتارُ ٱلنَّحْلُ لِیَعْسُوبِها خِیارَ ٱلْأَزاهِیر!»؛ «ای مردم! هرآینه شما می‌خواهید من را بکشید همان طور که صالحان پیش از من را کشتید، پس این کار را نکنید؛ چراکه به خدا سوگند اگر من در میان شما بمانم هرآینه مردانی از شما را آبدیده می‌کنم همان طور که آهنگر تیغه‌ را آبدیده می‌کند! با تنزیل (قرآن) دیدگانشان را جلا می‌دهم و تفسیر (آن) را در گوش‌هاشان می‌ریزم و به آنان از پیمانه‌ی حکمت می‌نوشانم تا پر شوند! آگاه باشید که من بهترین‌های شما را برای مهدی بر می‌گزینم همان طور که زنبور عسل بهترین گل‌ها را برای ملکه‌ی خود گزینش می‌کند!» (گفتار 32).

این معنای زمینه‌سازی برای ظهور مهدی و رسالت منصور هاشمی خراسانی است.

2 . از اینجا دانسته می‌شود که در زمان هیچ یک از خلفاء گذشته، کمّیّت و کیفیّت مذکور با هم جمع نشده است؛ به این معنا که یا ده هزار تن برای حمایت از خلیفه‌ی خداوند در زمین گرد نیامده‌اند و یا گرد آمده‌اند، ولی واجد حداقلّ صفات لازم نبوده‌اند و از این جهت، مصداق «لَا يُسْمِنُ وَلَا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ» (غاشیه/ 7) بوده‌اند.

3 . همچنانکه با این مبنا، اشکال موجود در آمارهای جناب‌عالی از کسانی که پیرامون خلفاء رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بوده‌اند، آشکار می‌شود؛ چراکه فقدان حداقلّ صفات لازم در آنان معلوم، بلکه شهره‌ی آفاق است؛ با توجّه به اینکه شکوه‌های علیّ بن ابی طالب از سستی و کوتاهی یارانش به تواتر رسیده و بی‌وفایی یاران حسن بن علی از مشهورات تاریخ است و ماندن هفتاد و دو تن برای حسین بن علی پوشیده نیست و ابو مسلم خراسانی از داعیان بنی عبّاس بود و پیشنهادش به جعفر بن محمّد تنها جنبه‌ی آزمایش داشت تا اگر خواهان حکومت است کشته شود و مجال معارضه با بنی عبّاس را پیدا نکند و به همین دلیل، با انکار غلیظ آن حضرت مواجه شد و زمان صفویان نیز -بر خلاف پندار عجیب جناب‌عالی- مناسبتی برای ظهور مهدی نداشت، بلکه هر بلایی بود در زمان صفویان بود و اعوجاج شیعه در آن به اوج خود رسید. از این رو، روایات فراوانی از ائمّه‌ی اهل بیت رسیده است که در آن‌ها فرموده‌اند اگر شماری کافی از یاران شایسته در اختیار داشتند، قیام می‌کردند و روشن است که مهدی علیه السّلام از این قاعده مستثنا نیست و با این وصف، اگر شماری کافی از یاران شایسته در اختیار داشته باشد، قیام می‌کند، بلکه در این صورت، قیام بر او واجب است و ترک واجب معصیت شمرده می‌شود و آن مهدی که ما می‌شناسیم، معصیت‌کار نیست.

4 و 5 . اکنون نیز مانند گذشته، شماری کافی از یاران شایسته برای مهدی وجود ندارند و اگر وجود داشته باشند نیز در زمین پراکنده‌اند و با این وصف، قادر به زمینه‌سازی برای ظهور آن حضرت نیستند؛ چنانکه زمینه‌ساز ظهور آن حضرت، جناب علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» (ص240) به این نکته‌ی اسفبار اشاره کرده و فرموده است:

«اکنون قاطبه‌ي مسلمانان، طالب حاکماني جز مهدي هستند و آنان را به جاي او حفاظت، اعانت و اطاعت مي‌کنند و عده‌اي کافي در ميان آنان براي حفاظت، اعانت و اطاعت از مهدي نيست و اگر عده‌اي کافي در ميان آنان براي اين کار وجود داشته باشد، جدا از يکديگر در اطراف زمين پراکنده‌اند و روشن است که هر يک از آن‌ها جدا از ديگران و به تنهايي، قادر به حفاظت از سلامتي و آزادي مهدي نيست و از اين رو، اجتماع آنان براي اين کار ضروري است، در حالي که کسي نيست تا آنان را براي اين کار گرد آورد و همين سبب ظاهر نشدن مهدي اگرچه در حدّ دسترسي به او شده است. بر اين پايه است که من روزگاري چند، در اطراف زمين سير مي‌کنم و در پي مردماني شايسته مي‌گردم تا عدّه‌اي کافي از آنان را گرد آورم و براي حفاظت، اعانت و اطاعت از مهدي آماده گردانم، تا چون خداوند از گردهم‌آيي و آمادگي آنان آگاهي يابد، دسترسي به مهدي را براي آنان ميسّر گرداند و زمينه‌ي حاکميّت او پس از آن را فراهم نمايد، تا تمهيدي براي ظهور او باشد؛ با توجّه به اينکه اگر امروز اين کار انجام شود، به طور قطع فردا او ظهور مي‌کند، بلکه امشب دسترسي به او ممکن مي‌شود؛ چراکه خداوند به قدر ساعتي ظلم نمي‌کند؛ چنانکه فرموده است: «فَإِذَا جَاءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ» (أعراف/ 34)؛ «پس چون زمانشان بيايد، ساعتي تأخير نمي‌کنند و پيشي نمي‌گيرند»؛ ولي تاکنون هر چه بيشتر جستجو کرده‌ام، کمتر يافته‌ام، تا جايي که ديگر خسته و سرخورده شده‌ام؛ چراکه گويي زمين از مردمان شايسته خالي است»!

این شکوه‌ی منصور هاشمی خراسانی، بی‌شباهت به شکوه‌ی علیّ بن ابی طالب و شکوه‌ی حسن بن علی و شکوه‌ی حسین بن علی و شکوه‌ی سایر ائمّه‌ی اهل بیت نیست، بلکه بی‌گمان امتداد همان شکوه است و با این وصف، می‌توان گفت که تفاوتی در مردمان کنونی موجود نیست؛ جز آنکه مردمان کنونی بر خلاف مردمان گذشته، هنوز مهلت دارند و می‌توانند از سستی‌ها و کوتاهی‌های آنان عبرت بگیرند و تفاوت‌های لازم را در خود پدید آورند و همین برای امیدواری و تلاش ما کافی است؛ خصوصاً با توجّه به اینکه وظیفه‌ی ما در هر حال، زمینه‌سازی برای حکومت مهدی است، اگرچه به نتیجه‌ای نینجامد؛ زیرا چیزی که در توان ماست انجام وظیفه است نه حصول نتیجه، بل انصاف آن است که حصول چنین نتیجه‌ای جز با امدادهای غیبی خداوند امکان ندارد، تا حدّی که اگر نهضت جناب منصور به ثمر بنشیند و شماری کافی از یاران شایسته برای مهدی گرد آیند نیز امیدی به کامیابی آن حضرت نمی‌رود تا آن گاه که خداوند فرشتگان خود را برای یاری او فرود آورد؛ چنانکه یکی از یارانمان ما را خبر داد، گفت:

«سَمِعْتُ ٱلْمَنْصُورَ یَقُولُ: لا یَخْرُجُ ٱلْمَهْدِيُّ حَتّیٰ یَنْزِلَ ٱلْمَلائِکَةُ وَ لا یَنْزِلُونَ حَتّیٰ یَجْتَمِعَ ٱلْمُؤْمِنُونَ بِخُراسانَ وَ ٱلْمُنافِقُونَ بِٱلشّام»؛ «شنیدم جناب منصور می‌فرماید: مهدی خروج نمی‌کند تا آن گاه که فرشتگان فرود آیند و آن‌ها فرود نمی‌آیند تا آن گاه که مؤمنان در خراسان و منافقان در شام گرد آیند».

از خداوند توفیق اجتماع زمینه‌سازان ظهور در خراسان و پیوستن فرشتگان به آنان برای یاری مهدی را مسئلت داریم و به وعده‌ها و بشارت‌های او دل می‌سپاریم.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
نوشتن پرسش

کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.

توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.

لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. بارگذاری مجدد کد امنیتی captcha loading
هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.