دو شنبه 25 شهریور (سنبله) 1398 هجری شمسی برابر با 16 محرّم 1441 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* کتاب شریف «سبل السّلام» حاوی مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی به زبان عربی راه‌اندازی شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

   
موضوع اصلی:

احکام

شماره‌ی پرسش: 2 کد پرسش: 84
موضوع فرعی:

احکام نماز

نویسنده‌ی پرسش: علی راضی تاریخ پرسش: 1394/8/10

شیعیان برای نماز از مهر استفاده می‌کنند. نظر ایشان چیست؟‌ آیا سجده بر تربت امام حسین (ع) و بر خاک کربلا مستحب است؟

پاسخ به پرسش شماره: 2 تاریخ پاسخ به پرسش: 1394/8/12

سجده بر خاک و سنگریزه سنّت است و سجده بر گل‌های پخته‌ای که اهل تشیّع می‌سازند و آن را «مُهر» می‌نامند، اشکالی ندارد، ولی نوشتن اسماء مقدّسه بر روی آن با توجّه به اینکه بر روی زمین و زیر پاها قرار می‌گیرد، خوب نیست، بل بهتر است که از روی آن محو شود و سجده بر خاک و سنگریزه‌ی اماکنی مانند مسجد الحرام و مسجد النّبی و مشهد الحسین با نظر به برکت آن‌ها، خوب است و سجده بر پشم و نخ و پر و کتان و مو و پوست و ابریشم، خوب نیست؛ چراکه رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بر آن‌ها سجده نکرد و سجده بر آن‌ها پس از او رایج شد و سجده بر چوب و کاه و برگ و علف، اشکالی ندارد و بهترین سجده‌گاه خاک و سنگریزه‌ای است که در مکان نماز موجود است؛ چراکه به سنّت رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نزدیک‌تر است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
تعلیق شماره: 1
نویسنده‌ی تعلیق: صادق
تاریخ تعلیق: 1398/1/12

آیا سجده بر تکه‌های سنگ و همچنین موزاییک، کاشی و سرامیک در قسمت‌های بدون لعاب آن‌ها اشکال دارد؟ ورق کاغذ چطور در صورتی که منشأ گیاهی و نه صنعتی داشته باشد؟ ممنون از صبر و حوصله‌ی شما عزیزان

پاسخ به تعلیق: 1 تاریخ پاسخ به تعلیق: 1398/1/17

بیشتر مذاهب اسلامی بر آنند که سجده بر هر چیز ثابتی جایز است؛ چراکه خداوند در کتاب خود به سجده امر کرده و آن با گذاشتن پیشانی بر هر چیز ثابتی تحقّق می‌یابد، ولی همه‌ی آن‌ها اقرار دارند که سجده بر زمین بهتر است؛ چراکه به مراتب خاشعانه‌تر است و خداوند خشوع در نماز را ستوده و فرموده است: «الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ» (مؤمنون/ 2)؛ «کسانی که در نمازشان خاشع هستند» و از پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم روایت شده است که فرمود: «جُعِلَتْ لِيَ الْأَرْضُ مَسْجِداً وَ طَهُوراً» (مسند أحمد، ج1، ص301؛ سنن الدارمی، ج2، ص224؛ صحیح البخاری، ج1، ص113؛ سنن ابن ماجه، ج1، ص188؛ سنن الترمذی، ج3، ص56؛ سنن النسائی، ج1، ص210)؛ «زمین برای من سجده‌گاه و پاک کننده قرار داده شد». از این رو، در روایات آمده است که صحابه در هوای گرم، سنگریزه‌ها را برای سجده خنک می‌کردند (نگاه کنید به: مسند أحمد، ج3، ص327؛ سنن أبی داود، ج1، ص100؛ سنن النسائی، ج2، ص204؛ سنن البیهقی، ج2، ص105) و این دلیل بر آن است که سجده بر زمین را به سجده بر چیزهای دیگر ترجیح می‌دادند، اگرچه خالی از مشقّت نباشد.

آری، بنا بر روایات متواتر، سجده بر چیزهایی که از زمین می‌رویند، در حکم سجده بر زمین است، مشروط به اینکه خوردنی یا پوشیدنی نباشند؛ چنانکه از هشام بن حکم روایت شده است که گفت: «قُلْتُ لِأَبي عَبْدِ اللّهِ عَلَيْهِ السَّلامُ: أَخْبِرْني عَمّا يَجُوزُ السُّجُودُ عَلَيْهِ و عَمّا لا يَجُوزُ؟ قالَ: السُّجُودُ لا يَجُوزُ إلّا عَلَى الْأَرْضِ أَوْ ما أَنْبَتَتِ الْأَرْضُ إِلّا ما أُكِلَ أَوْ لُبِسَ، فَقُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِداكَ ما الْعِلَّةُ في ذٰلِكَ؟ قالَ: لِأَنَّ السُّجُودَ هُوَ الْخُضُوعُ لِلّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلا يَنْبَغِي أَنْ يَكُونَ عَلىٰ ما يُؤْكَلُ وَ يُلْبَسُ لِأَنَّ أَبْناءَ الدُّنْيا عَبِيدُ ما يَأْكُلُونَ وَ يَلْبَسُونَ وَ السّاجِدُ في سُجُودِهِ في عِبادَةِ اللّهِ تَعالىٰ فَلا يَنْبَغِي أَنْ يَضَعَ جَبْهَتَهُ في سُجُودِهِ عَلىٰ مَعْبُودِ أَبْناءِ الدُّنيَا الّذِينَ اغْتَرُّوا بِغُرُورِها وَ السُّجُودُ عَلَى الْأَرْضِ أَفْضَلُ لِأَنَّهُ أَبْلَغُ فِي التَّواضُعِ وَ الْخُضُوعِ لِلّهِ عَزَّ وَجَلَّ» (ابن بابویه، علل الشرائع، ج2، ص341)؛ «به ابی عبد الله (امام جعفر صادق) علیه السلام گفتم: من را از چیزهایی که سجده بر آن‌ها جایز است و چیزهایی که سجده بر آن‌ها جایز نیست خبر بده، فرمود: سجده جز بر زمین یا چیزی که از زمین می‌روید مگر چیزی که خورده یا پوشیده می‌شود جایز نیست، به او گفتم: فدایت شوم، علّت آن چیست؟ فرمود: برای اینکه سجده خاکساری برای خداوند عزّوجلّ است، پس شایسته نیست که بر روی خوردنی‌ها و پوشیدنی‌ها باشد؛ زیرا فرزندان دنیا بنده‌ی چیزهایی هستند که می‌خورند و می‌پوشند، در حالی که سجده کننده در سجده‌ی خود، در حال بندگی خداوند بلندمرتبه است، پس شایسته نیست که پیشانی خود را در سجده‌اش بر روی معبود فرزندان دنیا که به آن فریفته شده‌اند بگذارد و سجده بر زمین بهتر است؛ چراکه در فروتنی و خاکساری برای خداوند عزّوجلّ رساتر است». از اینجا دانسته می‌شود که سجده بر موادّ صنعتی و غیر طبیعی نیز شایسته نیست؛ زیرا با توجّه به اینکه توسّط بشر استحاله شده و تغییر ماهیّت داده‌اند، زمین یا چیزی روییده از آن دانسته نمی‌شوند و علاوه بر این، مانند خوردنی‌ها و پوشیدنی‌ها معبود فرزندان دنیا محسوب می‌شوند. از این رو، در روایات اهل بیت، از سجده بر طلا، نقره، قیر، ساروج و شیشه نهی شده (نگاه کنید به: کلینی، الکافی، ج3، ص331 و 332؛ طوسی، الإستبصار، ج1، ص334؛ همو، تهذیب الأحکام، ج2، ص304) و ظاهر آن است که سرامیک، کاشی و برخی انواع موزاییک هم از این قبیل هستند؛ بر خلاف کاغذ چوبی که سجده بر آن -خصوصاً هرگاه نوشته‌ای بر آن نباشد- مباح دانسته شده است (نگاه کنید به: برقی، المحاسن، ج2، ص373؛ کلینی، الکافی، ج3، ص332؛ ابن بابویه، من لا یحضره الفقیه، ج1، ص270؛ طوسی، الإستبصار، ج1، ص334).

حاصل آنکه شایسته است نمازگزار به پیامبر و اصحاب او اقتدا کند و بر روی خاک، سنگ، چوب، برگ و علف سجده نماید و از سجده بر روی چیزهای خوردنی، پوشیدنی و صنعتی بپرهیزد، مگر اینکه برای او عسر و حرجی داشته باشد؛ چراکه در این صورت، می‌تواند بر روی هر چیز ثابتی سجده کند؛ چنانکه خداوند فرموده است: «يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ» (بقره/ 185)؛ «خداوند برای شما آسانی می‌خواهد و برای شما سختی نمی‌خواهد» و فرموده است: «مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ» (مائده/ 6)؛ «خداوند نمی‌خواهد که برای شما تنگنایی قرار دهد».

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق/ چهارم؛ احکام
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی/ تیر (سرطان) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟