دو شنبه 25 آذر (قوس) 1398 هجری شمسی برابر با 19 ربیع الثانی 1441 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* امکان مطالعه‌ی آنلاین با قابلیت جستجو در متن و عکس‌برداری از صفحات، به بخش «کتاب‌ها» افزوده شد. * کتاب شریف «سبل السّلام» حاوی مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

   
موضوع اصلی:

عقاید

شماره‌ی پرسش: 13 کد پرسش: 453
موضوع فرعی:

شناخت خداوند؛ وجود خداوند و توحید او

نویسنده‌ی پرسش: سید علی موسوی تاریخ پرسش: 1398/4/31

لطفاً در مورد به اصطلاح «برهان شرّ» که ملحدین بر اساس آن به عدم وجود خداوند معتقد شده‌اند توضیح دهید. آنان این گونه بیان می‌کنند که شرّ در جهان وجود دارد؛ چه شرّ طبیعی و چه شرّ اخلاقی. این که خداوند مانع این شرور نمی‌شود، پس نعوذ بالله یا نمی‌داند که این با علم مطلق خداوند در تناقض است، یا می‌داند و نمی‌تواند که این با قدرت مطلق خداوند در تناقض است و یا می‌داند و می‌تواند اما نمی‌خواهد که این با خیرخواه بودن خداوند در تناقض است.

از پاسخگویی شما بزرگواران بسیار متشکرم.

پاسخ به پرسش شماره: 13 تاریخ پاسخ به پرسش: 1398/5/4

چیزی که «برهان شر» نامیده می‌شود، مغالطه‌ای ساده و عامیانه است؛ چراکه شر حقیقتاً وجود ندارد، بلکه استعاره‌ای از عدم خیر است؛ مانند تاریکی که چیزی جز عدم نور نیست و مانند سرما که چیزی جز عدم حرارت نیست و مانند مرگ که چیزی جز عدم حیات نیست و مانند جهل که چیزی جز عدم علم نیست. بنابراین، شر در کنار خیر آفریده نشده تا پرسیده شود که علّت آفرینش آن چه بوده، بل چیزی که آفریده شده، خیر بوده است و شر بر عدم آن اطلاق می‌شود و عدم آن، مقتضای محدودیّت قهری آن است؛ با توجّه به اینکه هیچ موجودی جز خداوند نمی‌تواند کامل باشد و این ناتوانی در ذات موجودات است، نه خداوند؛ چراکه موجودات به اقتضای حدوث خود، ظرفیّت و قابلیّت کمال را ندارند؛ با توجّه به اینکه حادث بودن با کامل بودن در تضادّ است و قابل جمع نیست و با این وصف، آفرینش موجودات بدون محدودیّت، محال است و انجام ندادن محال، ناتوانی محسوب نمی‌شود، همان طور که به معنای عدم خیرخواهی نیست.

از اینجا دانسته می‌شود محدودیّت‌های طبیعی که شر نامیده می‌شوند، با وجود یا صفات خداوند منافاتی ندارند؛ خصوصاً با توجّه به اینکه آسیب دیدن از آن‌ها، عموماً ناشی از سوء اختیار انسان است و از کارهای نادرست او اثر می‌پذیرد؛ مانند آسیب دیدن از زلزله به سبب سست ساختن خانه‌ها و آسیب دیدن از سیل به سبب ساختن شهرها در مسیل و آسیب دیدن از خشکسالی به سبب از بین بردن مراتع و جنگل‌ها و آسیب دیدن از گرمای زمین به سبب مصرف بی‌رویّه‌ی سوخت‌های فسیلی و آسیب دیدن از بیماری به سبب کوتاهی در اقدامات پیشگیرانه و آسیب دیدن از ظلم به سبب حاکم ساختن ظالمان و خلاصه آسیب دیدن از انواع بلایا به سبب گناهان گوناگون، در حالی که خداوند برای انسان عقل قرار داده و پیامبر فرستاده و با این شیوه، امکانات لازم برای محفوظ ماندنش از آسیب‌های مادّی و معنوی را فراهم ساخته و با این وصف، می‌توان گفت که تا حدّ لزوم، مانع از شرور شده است؛ چنانکه فرموده است: «وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ» (شوری/ 30)؛ «و هر مصیبتی که به شما می‌رسد، ناشی از چیزی است که دستانتان کسب کرده است و از بسیاری چشم می‌پوشد» و فرموده است: «ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ» (آل عمران/ 182)؛ «آن به سبب چیزی است که دستانتان پیش فرستاده است و خداوند به بندگان ستمکار نیست».

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
تعلیق شماره: 1
نویسنده‌ی تعلیق: صادق
تاریخ تعلیق: 1398/7/1

در پاسخ به پرسش 453 فرموده‌اید که شرور مقتضای محدودیت ذاتی مخلوقات خداوند هستند و آفرینش مخلوقات بدون محدودیت ممکن نیست. حال با این استدلال، خلقت بهشت که قرآن آن را دار السلام نامیده و منزه از هر گونه شرّ است، چگونه ممکن شده است؟

پاسخ به تعلیق: 1 تاریخ پاسخ به تعلیق: 1398/7/4

هیچ مخلوقی بدون محدودیت نیست. بهشت هم محدودیت‌هایی دارد که بسته به اعمال بهشتیان در دنیا متفاوت است؛ چراکه برای آن درجاتی وجود دارد و نعمت‌های موجود در هر درجه‌ی آن، از نعمت‌های موجود در درجه‌ی بالاتر محدودتر است و این یعنی در درجه‌ی بالاتر نعمت‌هایی هست که در درجه‌ی پایین‌تر وجود ندارد و طبعاً عدم وجود آن نعمت‌ها، نوعی شر محسوب می‌شود که ناشی از سوء اختیار اهل درجه‌ی پایین‌تر است؛ چراکه اگر آنان بهتر یا بیشتر عمل می‌کردند، به آن نعمت‌ها دست می‌یافتند. وانگهی محدودیت‌ها در زندگی دنیا به این صورت است که برخی از مردم سالم هستند و برخی از آنان بیمار و برخی از مردم قدرتمند هستند و برخی از آنان ضعیف و برخی از مردم ثروتمند هستند و برخی از آنان فقیر و چنین محدودیت‌هایی در آخرت هم وجود دارد؛ چراکه برخی از مردم بهشتی هستند و برخی از آنان دوزخی و دوزخ نسبت به بهشت، مانند بیماری نسبت به سلامت و مانند ضعف نسبت به قدرت و مانند فقر نسبت به ثروت است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق/ چهارم؛ احکام
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی/ تیر (سرطان) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟