پنج شنبه 14 آذر (قوس) 1398 هجری شمسی برابر با 8 ربیع الثانی 1441 هجری قمری
     
منصور هاشمی خراسانی
* امکان مطالعه‌ی آنلاین با قابلیت جستجو در متن و عکس‌برداری از صفحات، به بخش «کتاب‌ها» افزوده شد. * کتاب شریف «سبل السّلام» حاوی مجموعه‌ی نامه‌ها و گفتارهای فارسی حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «هندسه‌ی عدالت» اثری ارزشمند از علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن پرسش و پاسخ

   
موضوع اصلی:

عقاید

شماره‌ی پرسش: 21 کد پرسش: 431
موضوع فرعی:

شناخت کتاب خداوند؛ تفسیر برخی آیات قرآن

نویسنده‌ی پرسش: محمّد جوادی تاریخ پرسش: 1398/1/4

1 . لطفاً در مورد این آیات سوره طارق توضیح دهید: «فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ مِمَّ خُلِقَ ۝ خُلِقَ مِنْ مَاءٍ دَافِقٍ ۝ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ» (طارق/ 5-7) [پس انسان باید نگاه کند که از چه چیزی آفریده شده است؛ از آبی جهنده آفریده شده است که از بین صُلب (پشت مرد) و تَرائب (سینه‌ی زن) خارج می‌شود]. برخی آن را از معجزات قرآن می‌دانند و مخالفان آن را در تضاد با علم می‌دانند [چراکه از نظر علم، محلّ پیدایش نطفه، بیضه و تخمدان است، نه پشت و سینه].

2 . آیه‌ی «تِلكَ الدّارُ الآخِرَةُ نَجعَلُها لِلَّذينَ لا يُريدونَ عُلُوًّا فِي الأَرضِ وَلا فَسادًا» (قصص/ 83) [آن سرای آخرت را برای کسانی قرار می‌دهیم که در زمین برتری و تباهی نمی‌جویند] و آیه‌ی «وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا» (فرقان/ 74) [ما را برای متّقین پیشوا قرار بده] را چگونه می‌توان با هم دید؟ همچنین آیاتی که به رقابت و مسابقه در خوبی‌ها دعوت می‌کنند. آیا صرف برتری‌طلبی و سبقت از دیگری حتی در نیکی‌ها با اخلاص عمل منافات ندارد؟ این که انسان هر آنچه می‌تواند انجام دهد بهتر است یا مسابقه دادن با دیگران و پیشی گرفتن از آنان؟

بسیار ممنون خواهم شد اگر این دو موضوع را برایم روشن کنید.

پاسخ به پرسش شماره: 21 تاریخ پاسخ به پرسش: 1398/1/9

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

1 . درباره‌ی آیه‌ی «يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ»، نظرات مختلفی وجود دارد، ولی نظر صحیح‌تر آن است که مراد از صلب و ترائب، صلب و ترائب مرد است، نه صلب مرد و ترائب زن؛ زیرا در آیه‌ی پیشین از «مَاءٍ دَافِقٍ»؛ «آبی جهنده» سخن گفته که متعلّق به مرد است و از بین مرد و زن خارج نمی‌شود، بلکه از مرد خارج می‌شود و این دالّ بر آن نیست که انسان تنها از منیّ مرد آفریده می‌شود؛ چراکه اثبات شیء نفی ماعدا نمی‌کند و ذکر منیّ مرد از باب ذکر چیزی است که ظاهر و محسوس است. اما مراد از «صلب»، ستون مهره‌ها است که از گردن تا لگن ادامه دارد و در این باره میان مفسّران اختلافی نیست، بر خلاف «ترائب» که درباره‌ی آن میان آنان اختلاف است. بنابراین، قدر متیقّن آن است که «ترائب» (جمع تریبة)، استخوان‌های دو یا چندگانه‌ای است که در برابر ستون مهره‌ها قرار دارد و این یعنی می‌تواند استخوان‌های دو یا چندگانه‌ای در سینه، شکم و لگن باشد. آری، مشهور آن را استخوان‌های سینه دانسته‌اند، ولی معانی دیگری نیز برای آن ذکر شده است؛ مانند پاها که به لگن متّصل می‌شوند (نگاه کنید به: طبری، جامع البیان، ج30، ص181 به نقل از برخی صحابه و تابعین). بنابراین، مراد از «بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ» می‌تواند لگن باشد که از بالا به ستون مهره‌ها (صلب) و از پایین به دو مفصل ران (ترائب) متّصل است و بیضه و تخمدان را در بر می‌گیرد و با این وصف، مخالفت آیه با علم پزشکی ثابت نیست؛ خصوصاً با توجّه به اینکه علم پزشکی در حال تغییر و تکامل است و ممکن است در آینده به نکات دیگری در این باره دست یابد. این در صورتی است که ضمیر در «يَخْرُجُ» به «مَاءٍ دَافِقٍ» بازگردد؛ چنانکه أظهر است، ولی بازگشت آن به «الْإِنْسَانُ» نیز محتمل است و در این صورت، شبهه‌ای پیش نمی‌آید؛ زیرا مراد از «بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ» رحم زن است که نزدیک به مهره‌های کمری و دنده‌های سینه‌ی او قرار گرفته و این سازگار با سخن کسانی است که ترائب را مخصوص زن دانسته‌اند.

2 . روشن است که آیه‌ی 83 سوره‌ی قصص و آیه‌ی 74 سوره‌ی فرقان، منافاتی با یکدیگر ندارند؛ زیرا مراد از «عُلُوًّا فِي الأَرضِ» برتری در دنیا از طریق زیر پا نهادن اخلاق و احکام الهی است؛ مانند برتری فرعون و قارون و مراد از «پیشوایی برای متّقین»، برتری در آخرت است که جز با تقوای بیشتر از طریق رعایت اخلاق و احکام الهی حاصل نمی‌شود؛ مانند برتری پیامبران، صدّیقان، شهیدان و صالحان؛ چنانکه خداوند فرموده است: «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ ۚ» (حجرات/ 13)؛ «هرآینه گرامی‌ترین شما نزد خداوند، باتقواترین شماست» و مراد از «پیشی گرفتن در خیرات» آن است که در انجام کارهای نیک تعلّل نکنید و منتظر اقدام دیگران ننشینید، بل هنگامی که دیگران به دلیل ترس یا تنبلی یا بخل یا تکبّر اقدام نمی‌کنند، شما اقدام کنید و در انجام کار نیک، پیش‌قدم شوید و این چیزی است که در آن اشکالی نیست. وانگهی «پیشی گرفتن در خیرات» به معنای پیشی گرفتن در اخلاص نیز است، بلکه جز با اخلاص حاصل نمی‌شود و با این وصف، نه تنها منافاتی با اخلاص ندارد، بلکه شامل آن و متوقّف بر آن است.

دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی؛ بخش پاسخگویی به پرسش‌ها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
نوشتن پرسش
کاربر گرامی! شما می‌توانید پرسش‌های خود درباره‌ی آثار و اندیشه‌های علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش پاسخ داده شود.
توجّه: ممکن است نام شما به عنوان نویسنده‌ی پرسش در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
توجّه: لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
1 . ممکن است به پرسش شما در پایگاه پاسخ داده شده باشد. از این رو، بهتر است پیش از نوشتن پرسش خود، پرسش‌های مرتبط را مرور یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
2 . مدّت معمول برای پاسخگویی به هر پرسش، 3 تا 10 روز است.
3 . بهتر است از نوشتن پرسش‌های متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت خودداری کنید؛ چراکه چنین پرسش‌هایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول پاسخ داده می‌شوند.
* لطفاً کد امنیتی را وارد کنید. Captcha loading
دانلود مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها
نام کتاب: مجموعه‌ی پرسش‌ها و پاسخ‌ها منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
جلد: یکم؛ مقدّمات/ دوم؛ عقاید/ سوم؛ اخلاق/ چهارم؛ احکام
ناشر: دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
نسخه: یکم
زمان انتشار: دی (جدی) 1397 هجری شمسی/ اسفند (حوت) 1397 هجری شمسی/ فروردین (حمل) 1398 هجری شمسی/ تیر (سرطان) 1398 هجری شمسی
مکان انتشار: بلخ؛ افغانستان
هرگونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.
×
آیا مایلید در خبرنامه‌ی پایگاه عضو شوید؟