جمعه 28 مهر (میزان) 1396 هجری شمسی برابر با 29 محرّم 1439 هجری قمری Тоҷикӣ English

منصور هاشمی خراسانی

* پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» راه‌اندازی شد. * ترجمه‌ی کتاب «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی «به زبان انگلیسی» منتشر شد. * نرم‌افزار «نسیم رحمت» حاوی نسخه‌ی آفلاین پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * کتاب شریف «مناهج الرّسول صلّی الله علیه و آله و سلّم» حاوی مجموعه‌ی گفتارهای نورانی علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی در ابواب «مقدّمات»، «عقاید»، «اخلاق» و «احکام» منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد.
loading

خواندن نامه‌ها

شماره: 18
موضوع:

نامه‌ای از آن جناب درباره‌ی سوگواری برای اهل بیت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم و احکام آن

أَخْبَرَنا وَلیدُ بْنُ مَحْمُودٍ السَّجِسْتانيُّ قالَ: كَتَبْتُ إِلَی الْمَنْصُورِ الْهاشِميِّ الْخُراسانيِّ أَسْأَلُهُ عَمّا یَفْعَلُ النّاسُ فِي الْحِدادِ لِأَهْلِ بَیْتِ النَّبِيِّ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ، فَكَتَبَ إِلَيَّ: لا بَأسَ بِذِكْرِ أَهْلِ بَیْتِ النَّبِيِّ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ وَصْفِ أَعْمالِهِمْ وَ الثَّناءِ عَلَیْهِمْ بِالْحَقِّ وَ یَحْرُمُ الْكِذْبُ فِیهِمْ وَ الْإفْتِراءُ عَلَیْهِمْ قَطْعاً وَ لا بَأسَ بِالْبُكاءِ عَلیٰ مَصائِبِهِمْ وَ إِنْشادِ الشِّعْرِ فِیهِمْ إذا كانَ صِدْقاً وَ یُكْرَهُ ضَرْبُ الرُّؤوسِ وَ الْخُدُودِ وَ الصُّدُورِ وَ الظُّهُورِ كَما یَفْعَلُ الْعامَّةُ، لِقَولِ رَسُولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «لَیْسَ مِنّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ وَ شَقَّ الْجُیُوبَ وَ دَعا بِدَعْوَی الْجاهِلیَّةِ» وَ قَولِهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «أَنا بَرِي‌ءٌ مِمَّنْ حَلَقَ وَ سَلَقَ وَ خَرَقَ» وَ إِنَّمَا الْمَرْغُوبُ فِیهِ الْبُكاءُ وَ لَیْسَ وَراءَ ذٰلِكَ شَيْ‌ءٌ مَشْرُوعٌ، لِقَولِ رَسُولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «إِنَّهُ مَهْمٰا كانَ مِنَ الْعَیْنِ وَ مِنَ الْقَلْبِ فَمِنَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ مِنَ الرَّحْمَةِ وَ ما كانَ مِنَ الْیَدِ وَ مِنَ اللِّسانِ فَمِنَ الشَّیْطانِ» وَ كَذٰلِكَ الضَّرْبُ فِي الْأَرْضِ بِآلاتِ اللَّهْوِ مَعَ الرّایاتِ وَ الْأَعْلامِ الْمُبْتَدَعَةِ، فَكُلُّ ذٰلِكَ بِدْعَةٌ وَ كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلالَةٌ وَ كُلُّ ضَلالَةٍ سَبِیلُها إِلَی النّارِ وَ لا بَأسَ بِالْإِجْتِماعِ فِي الْمَساجِدِ وَ الْبُیُوتِ لِمَدْحِهِمْ وَ ذِكْرِ مَصائِبِهِمْ وَ الْبُكاءِ عَلَیْهِمْ وَ تَعْزِیَةِ ذَوِي مَوَدَّتِهِمْ ما لَمْ یَكُنْ مَعَهُ كِذْبٌ أَو فُحْشٌ أَو ضَرْبٌ أَو جَرْحٌ أَو تَبْذِیرٌ أَو تَأخِیرُ صَلاةٍ عَنْ أَوَّلِ وَقْتِها وَ قَدْ بَكیٰ رَسُولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ عَلیٰ وَلَدِهِ إِبْراهِیمَ وَ ذَكَرَ خَدِیجَةَ عَلَیْهَا السَّلامُ فَمَدَحَها وَ بَكیٰ عَلَیْها وَ حَثَّ عَلَی الْبُكاءِ عَلیٰ حَمْزَةَ رَضِيَ اللّهُ عَنْهُ وَ بَكَتْ فاطِمَةُ عَلَیْهَا السَّلامُ عَلیٰ رَسُولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ مَدَحَتْهُ وَ كانَ سَعْدُ بْنُ مُعاذٍ رَضِيَ اللّهُ عَنْهُ یُمْدَحُ عِنْدَ قَبْرِهِ وَ رَسُولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ یَسْمَعُ فَلا یَنْهیٰ عَنْهُ، فَكُلُّ هٰذا سُنَّةٌ وَ إِنَّمَا الْحَرامُ الْبِدْعَةُ.

ترجمه‌ی نامه:

ولید بن محمود سجستانی ما را خبر داد، گفت: برای جناب منصور هاشمی خراسانی نامه‌ای نوشتم و از او درباره‌ی کارهایی که مردم در سوگ اهل بیت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم انجام می‌دهند پرسیدم، پس برای من نوشت: یاد کردن از اهل بیت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم و توصیف کارهای آنان و ستایش آنان به حق، اشکالی ندارد و دروغ گفتن درباره‌ی آنان و افترا زدن بر آنان قطعاً حرام است و گریستن بر مصائب آنان و سرودن شعر برای آنان هرگاه راست باشد اشکالی ندارد و زدن بر سرها و روی‌ها و سینه‌ها و پشت‌ها به نحوی که عامّه می‌کنند کراهت دارد؛ به دلیل سخن رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم که فرمود: «از ما نیست کسی که بر روی‌ها می‌زند و گریبان‌ها می‌درد و به فراخوان جاهلیّت فرا می‌خواند» و سخن آن حضرت صلّی الله علیه و آله و سلّم که فرمود: «من از هر کسی که موی کَنَد و شیون کند و جامه درد بیزارم» و تنها کاری که پسندیده است گریستن است و فراتر از آن کار مشروعی نیست؛ به دلیل سخن رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم که فرمود: «هر چیزی که از چشم و از دل برآید آن از خداوند بلندمرتبه و از رحمت است و هر چیزی که از دست و از زبان برآید آن از شیطان است» و چنین است راهپیمایی در زمین با پرچم‌ها و علامت‌های ابداع شده؛ چراکه همه‌ی آن‌ها بدعت است و هر بدعتی گمراهی است و هر گمراهی به آتش راه می‌یابد و گرد آمدن در مسجدها و خانه‌ها برای مدح آنان و ذکر مصیبت‌هاشان و گریستن برایشان و تعزیت دوستدارانشان اشکالی ندارد هرگاه با آن دروغی یا ناسزایی یا ضربی یا جرحی یا اسرافی یا تأخیری در نماز از اوّل وقتش نباشد و رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بر فرزند خود ابراهیم گریست و خدیجه علیها السلام را یاد کرد و مدح فرمود و بر او گریست و به گریستن بر حمزه رضی الله عنه تشویق نمود و فاطمه علیها السلام بر رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم گریست و او را مدح کرد و سعد بن معاذ رضی الله عنه در نزد قبرش مدح می‌شد در حالی که رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم می‌شنید و از آن نهی نمی‌کرد، بنابراین همه‌ی این کارها سنّت است و تنها بدعت حرام است.

شرح نامه:

روایات مذکور در نامه‌ی آن جناب، چند نمونه از روایاتی است که در نکوهش نیاحت و نهی از لطمه زدن به خود در سوگواری رسیده است و متواتر معنوی محسوب می‌شود و با کتاب خداوند سازگاری دارد؛ با توجّه به اینکه کتاب خداوند، جزع کنندگان به هنگام شر را نکوهیده و فرموده است: «إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا» (معارج/ 20)؛ «هنگامی که شر به او می‌رسد، بسیار جزع کننده است.» و صبر کنندگان بر مصیبت را ستوده و فرموده است: «وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتٌ ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ وَلَٰكِنْ لَا تَشْعُرُونَ ۝ وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ ۗ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ ۝ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ ۝ أُولَٰئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ» (بقره/ 157-154)؛ «و به کسانی که در راه خداوند کشته می‌شوند مردگان نگویید، بلکه زندگانند، ولی شما نمی‌فهمید و هرآینه شما را به چیزی از ترس و گرسنگی و نقصان مال‌ها و جان‌ها و محصولات می‌آزماییم و صبر کنندگان را بشارت ده؛ همانان که چون مصیبتی به آنان می‌رسد می‌گویند: ما برای خداییم و ما به سوی او باز می‌گردیم. آنان هستند که درودها و رحمتی از پروردگارشان بر آنان است و آنان همان هدایت یافتگانند.» و مراد آن جناب از «علامت‌های ابداع شده» سازه‌های فلزی سنگین و صلیب‌مانندی در میان اهل تشیّع است که شاخه‌هایی بر فراز خود دارد و پارچه‌ها و مجسّمه‌هایی بر روی آن نصب شده است و جاهلان قوم آن را بر دوش می‌کشند.

برای خواندن رهنمودهای دیگری از آن جناب درباره‌ی سوگواری برای اهل بیت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم و احکام آن، به گفتار 41 مراجعه کنید.

فرازهایی از نامه‌های حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
  • ... من برای شما برادری خیرخواه هستم. من شما را به تشخیصِ حق از باطل فرا می‌خوانم تا هلاک نشوید و به شناخت راستگو از دروغگو دعوت می‌کنم تا در زیان نمانید؛ چراکه شما از روز نخست تا امروز، همواره در زیان بوده‌اید؛ چنانکه پروردگارتان فرموده است: « إِنَّ الْإِنْسَانَ لَفِي خُسْرٍ » (عصر/ 2) و رهایی شما از زیان در گرو دو چیز است، همچنان که پرواز پرندگان به آسمان در گرو دو بال است و آن دو چیز، همانا ایمان و عمل صالح است؛ چنان که فرموده است: « إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ » (عصر/ 3).

  • ای عبد الله! از مرگ غافل نباش؛ چراکه مرگ از تو غافل نیست و خود را برای آن مهیّا کن؛ چراکه نمی‌دانی در کدامین لحظه سر می‌رسد. آرزوهای دراز را رها کن و در پی خواهش های نفس نرو. نه به إقبال دنیا شاد شو و نه از إدبار آن غمگین. مهار خود را از شیطان بگیر و به خلیفه‌ی خداوند در زمین بسپار؛ چرا که شیطان تو را به سوی آتش می‌راند و خلیفه‌ی خداوند در زمین، تو را به سوی بهشت می‌خواند.

  • بدانید که مقصود من از اين حرکت، کسب ثروت يا قدرت يا شهرت در زندگی دنيا نيست و نمی‌خواهم که در زمین برتری یابم یا تباهی انگیزم و در دین بدعتی گذارم یا فرقه‌ای برسازم یا حلالی را حرام و حرامی را حلال گردانم یا مدّعی چیزی شوم که خداوند برای من قرار نداده است. بی گمان من فرشته نیستم و نمی‌گويم که به من وحی می‌شود و نمی‌گويم که صاحب این امر هستم و نمی‌گويم که با او در ارتباطم. جز اين نيست که مقصود من از اين حرکت، بر پا داشتن اسلام و پیراستن آن از بدعت‌ها بر پایه‌ی کتاب خدا و سنّت پیامبر اوست.

  • ... ای مردمی که در زندگی‌هایِ خود روزمره شده‌اید و به روزمرگی‌های خود عادت کرده‌اید و در عادت‌های خود فرو رفته‌اید و در فرو رفتگی‌های خود محکم گشته‌اید و نمی‌دانید کدام از کدام است! ای برادران و خواهران خفته‌ی من! به خود آیید و بیدار شوید و برخیزید! به خدا سوگند، شما را از «شناختن» گزیری نیست و کار شما جز با «دانستن» راست نمی‌آید. هم‌اینک، «شناخت» مانند فرشته‌ای شما را به سوی خود فرا می‌خواند و «دانستن» مانند پیامبری شما را به سوی خود دعوت می‌کند. در کوچه‌های شما فریاد می‌زند و بر پشت بام‌هاتان ندا می‌دهد که «ای بی‌خبران! شام بی‌خبری پشت نموده و صبحِ آگاهی بر دمیده است...»

  • کسی که حق را از باطل نمی‌شناسد به معیاری نیاز دارد تا با آن بسنجد و کسی که هدایت را از گمراهی تمییز نمی‌دهد به راهنمایی نیاز دارد تا هدایت را نشانش دهد و کسی که در تاریکی شبهات گرفتار است به شمعی نیاز دارد تا برایش روشن نماید و کسی که به درست و غلط بینا نیست به همراهی نیاز دارد تا دست او را بگیرد و کسی که در دریای جهل غرق می‌شود به دست آویزی نیاز دارد تا به آن بیاویزد. بدون معیار، شناختن و بدون راهنما، راه یافتن و بدون روشنایی، دیدن و بدون همراه، سفرِ کور و بدون دست آویز، نجات و بدون قایق، دریانوردی ممکن نیست...

هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.