شنبه 20 آذر (قوس) 1395 هجری شمسی برابر با 11 ربیع الأوّل 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* بخش «آشنایی» حاوی توضیحات کافی درباره‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی، آثار و پایگاه ایشان راه‌اندازی شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد. * کانال اطلاع‌رسانی «نهضت بازگشت به اسلام» در شبکه‌ی تلگرام راه‌اندازی شد. * صفحه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی بر روی شبکه‌ی اجتماعی فیسبوک و گوگل پلاس راه‌اندازی شد. * نسخه‌ی تاجیکی پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی راه‌اندازی شد.

خواندن گفتار

شماره: 2 کد: 80
موضوع:

هفت گفتار از آن جناب درباره‌ی احکام حیض و استحاضه

1 . أَخْبَرَنا حَمْزَةُ بْنُ جَعْفَرٍ ٱلْقُمِيُّ، قالَ: سَأَلْتُ ٱلْمَنْصُورَ ٱلْهاشِميَّ ٱلْخُراسانيَّ عَنْ أَکْثَرِ ٱلْحَیْضِ، فَقالَ: ما یَقُولُونَ هٰؤُلاءِ؟ قُلْتُ: یَقُولُونَ عَشْرَةٌ! قالَ: أَکْثَرُهُ ثَمانٍ وَ إِنَّما تَسْتَظْهِرُ بِیَوْمَیْنِ فَإِنِ ٱنْقَطَعَ عَنْهَا ٱلدَّمُ فَهُوَ مِمّا بَقِيَ فِي ٱلرَّحِمِ وَ إِنْ لَمْ یَنْقَطِعْ فَتَغْتَسِلُ وَ تُصَلِّي وَ تَقْضِي صَلاةَ ٱلْیَوْمَیْنِ!

ترجمه‌ی گفتار:

حمزة بن جعفر قمی ما را خبر داد، گفت: از جناب منصور هاشمی خراسانی درباره‌ی حدّ اکثر حیض پرسیدم، پس فرمود: این‌ها چه می‌گویند؟ گفتم: می‌گویند ده روز است! فرمود: حدّ اکثر آن هشت روز است و جز این نیست که دو روز را صبر می‌کند، پس اگر خون از او قطع شد، آن از چیزی بوده که در رحم مانده است و اگر قطع نشد، غسل می‌کند و نماز می‌گزارد و نماز دو روز را قضا می‌کند!

2 . أَخْبَرَنا ذاکِرُ بْنُ مَعْرُوفٍ ٱلْخُراسانِيُّ، قالَ: أَفْتَی ٱلْمَنْصُورُ فِي ٱلْمُسْتَحاضَةِ إِذا کانَ لَها أَیّامٌ مَعْدُوداتٌ أَنْ تَدَعَ ٱلصَّلاةَ فِي أَیّامِها ثُمَّ تَغْتَسِلَ وَ تَتَوَضَّأَ لِکُلِّ صَلاةٍ إِلّا أَنْ یَکُونَ أَیّامُها أَقَلَّ مِنَ ٱلْعَشْرَةِ وَ دَمُها حارّاً بَحْرانِيّاً فَعَسیٰ أَنْ تَغَیَّرَتْ أَیّامُها فَتَدَعُ ٱلصَّلاةَ حَتّیٰ تَریٰ دَماً بارِداً أَصْفَرَ أَوْ تَبْلُغَ ٱلْعَشْرَةَ ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَ تَتَوَضَّأُ لِکُلِّ صَلاةٍ وَ إِنْ سالَ مِنْها کَٱلْمِیزابِ!

ترجمه‌ی گفتار:

ذاکر بن معروف خراسانی ما را خبر داد، گفت: جناب منصور درباره‌ی مستحاضه فتوا داد که هرگاه برای او روزهای معیّنی وجود دارد نماز را در روزهایش وا گذارد و سپس غسل کند و برای هر نماز وضو بگیرد، مگر اینکه روزهایش از ده کمتر و خونش گرم و بَحرانی (یعنی تیره و غلیظ) باشد، در این صورت شاید روزهایش تغییر کرده است، پس نماز را وا می‌گذارد تا آن گاه که خونی سرد و زردرنگ ببیند یا به ده روز برسد، سپس غسل می‌کند و برای هر نماز وضو می‌گیرد، اگرچه (خون) مانند ناودان از او روان باشد!

3 . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلْهِرَويُّ، قالَ: سَمِعْتُ ٱلْمَنْصُورَ یَقُولُ: یَنْبَغِي لِلْمُسْتَحاضَةِ إِذا کَثُرَ عَلَیْهَا ٱلدَّمُ أَنْ تَغْتَسِلَ عِنْدَ ٱلصُّبْحِ فَتُصَلِّيَ ٱلْفَجْرَ، ثُمَّ تَغْتَسِلَ بَعْدَ ٱلظُّهْرِ فَتُصَلِّيَ ٱلظُّهْرَ وَ ٱلْعَصْرَ، ثُمَّ تَغْتَسِلَ بَعْدَ ٱلْمَغْرِبِ فَتُصَلِّيَ ٱلْمَغْرِبَ وَ ٱلْعِشاءَ وَ لا جُناحَ عَلَیْها إِذا غَسَلَتْ عَنْهَا ٱلدَّمَ وَ تَوَضَّأَتْ لِکُلِّ صَلاةٍ أَن لا تَفْعَلَ ذٰلِكَ لِأَنَّ ٱلْإِسْتِحاضَةَ لَیْسَتْ بِحَیْضَةٍ وَ إِنَّما هِيَ عِرْقٌ فَتَقَهُ ٱلشَّیْطانُ وَ لَوْ فَعَلَتْ لَکانَ أَحَبَّ إِلَيَّ لِأَنَّ ٱللّهَ یُحِبُّ ٱلْمُتَطَهِّرینَ!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: شنیدم جناب منصور می‌فرماید: برای مستحاضه شایسته است که وقتی خون بر او فزونی می‌گیرد، به هنگام صبح غسل کند و نماز صبح را بگزارد، سپس بعد از ظهر غسل کند و نماز ظهر و عصر را بگزارد، سپس بعد از مغرب غسل کند و نماز مغرب و عشا را بگذارد و گناهی بر او نیست که این کار را انجام ندهد هرگاه خون را از خود بشوید و برای هر نماز وضو بگیرد؛ چراکه استحاضه حیض نیست و تنها رگی است که شیطان آن را گشوده است و اگر این کار را انجام دهد نزد من محبوب‌تر است؛ چراکه خداوند پاکیزگان را دوست می‌دارد!

4 . أَخْبَرَنا عَبْدُ ٱلشَّکُورِ بْنُ زُلْمَيَ ٱلْوَرْدَکِيُّ، قالَ: سَمِعْتُ ٱلْمَنْصُورَ یَقُولُ: إِنَّ سَهْلَةَ بِنْتَ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو ٱسْتُحِيضَتْ فَأَتَتْ رَسُولَ ٱللّهِ صَلَّى ٱللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فَسَأَلَتْهُ عَنْ ذٰلِكَ فَأَمَرَها بِٱلْغُسْلِ عِنْدَ كُلِّ صَلاةٍ، فَلَمّا جَهَدَها ذٰلِكَ أَمَرَها أَنْ تَجْمَعَ بَيْنَ ٱلظُّهْرِ وَ ٱلْعَصْرِ بِغُسْلٍ وَ بَیْنَ ٱلْمَغْرِبِ وَ ٱلْعِشاءِ بِغُسْلٍ وَ تَغْتَسِلَ لِلصُّبْحِ! قُلْتُ: أَکانَ ذٰلكَ أَمْراً واجِباً؟ قالَ: لَوْ کانَ أَمْراً واجِباً لَهَلَكَ ٱلنّاسُ وَلٰکِنْ کانَ وَٱللّهِ أَحَبَّ ٱلْأَمْرَیْنِ إِلَیْهِ!

ترجمه‌ی گفتار:

عبد الشّکور بن زُلمی وردکی ما را خبر داد، گفت: شنیدم جناب منصور می‌فرماید: سهله دختر سهیل بن عمرو مستحاضه شد، پس به نزد رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم آمد و درباره‌ی آن پرسید، پس آن حضرت او را به غسل کردن پیش از هر نماز امر فرمود، پس چون برای او دشوار شد او را امر فرمود که میان ظهر و عصر با یک غسل و میان مغرب و عشا با یک غسل جمع کند و برای صبح نیز غسل نماید! گفتم: آیا این امری واجب بود؟ فرمود: اگر امری واجب بود مردم هلاک می‌شدند، ولی به خدا سوگند محبوب‌ترین دو کار نزد آن حضرت بود!

5 . أَخْبَرَنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ ٱلرَّحْمٰنِ ٱلطّالِقانِيُّ، قالَ: قالَ ٱلْمَنْصُورُ: إِنَّ ٱمْرَأَةً مِنْ أَهْلِ ٱلْکُوفَةِ كَتَبَتْ إِلَی ٱبْنِ عَبّاسٍ: أَنِّي قَدِ ٱسْتَحَضْتُ كَذا وَ كَذا فَسَأَلْتُ ٱلنّاسَ عَنْ ذٰلِكَ فَقالُوا: كانَ عَلِيٌّ يَقُولُ: تَغْتَسِلُ لِكُلِّ صَلاةٍ! فَقالَ ٱبْنُ عَبّاسٍ: ما نَجِدُ لَها غَيْرَ ما قالَ عَلِيٌّ! فَقِيلَ لَهُ: إِنَّ ٱلْكُوفَةَ أَرْضٌ بارِدَةٌ! فَقالَ: تُؤَخِّرُ ٱلظُّهْرَ وَ تُعَجِّلُ ٱلْعَصْرَ وَ تَغْتَسِلُ غُسْلاً وَ تُؤَخِّرُ ٱلْمَغْرِبَ وَ تُعَجِّلُ ٱلْعِشاءَ وَ تَغْتَسِلُ غُسْلاً وَ تَغْتَسِلُ لِلْفَجْرِ غُسْلاً وَ لَوْ شاءَ ٱللّهُ لَٱبْتَلاها بِأَشَدَّ مِنْ ذٰلِكَ! ثُمَّ قالَ ٱلْمَنْصُورُ: رَحِمَ ٱللّهُ ٱبْنَ عَبّاسٍ! کانَ یَقُولُ: إِذا حَدَّثَنَا ٱلثِّقاتُ عَنْ عَلِيٍّ بِفُتْیا لا نَعْدُوها!

ترجمه‌ی گفتار:

احمد بن عبد الرّحمن طالقانی ما را خبر داد، گفت: جناب منصور فرمود: زنی از اهل کوفه برای ابن عبّاس نوشت: من سخت دچار استحاضه شده‌ام، پس از مردم درباره‌ی آن سؤال کردم، پس گفتند که علی می‌گفت: برای هر نمازی غسل کند! پس ابن عبّاس گفت: برای او چیزی جز آنچه علی می‌گفت سراغ نداریم! پس به او گفته شد: کوفه سرزمین سردی است (و غسل کردن برای هر نماز سخت است)! پس گفت: نماز ظهر را عقب و نماز عصر را جلو بیندازد و یک غسل کند و نماز مغرب را عقب و نماز عشا را جلو بیندازد و یک غسل کند و برای نماز صبح هم یک غسل کند و اگر خداوند می‌خواست او را به چیزی سخت‌تر از این مبتلا می‌کرد! سپس جناب منصور فرمود: خداوند ابن عبّاس را رحمت کند! می‌گفت: هرگاه افراد مورد اعتماد ما را از علی به فتوایی آگاه کنند از آن تخطّی نمی‌کنیم!

6 . أَخْبَرَنا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْراهیمَ ٱلشِّیرازيُّ، قالَ: سَأَلْتُ ٱلْعالِمَ عَنِ ٱلصُّفْرَةِ تَراهَا ٱلْمَرْأَةُ، فَقالَ: إِنْ رَأَتْها فِي أَیّامِ حَیْضِها فَهِيَ مِنَ ٱلْحَیْضِ وَ إِنْ رَأَتْها فِي غَیْرِ أَیّامِ حَیْضِها فَلَیْسَتْ بِشَيْءٍ إِلّا أَنْ تَراها فِي یَوْمَیْنِ قَبْلَ ٱلْحَیْضِ أَوْ بَعْدَهُ فَإِنَّهُ رُبَّما یَتَعَجَّلُ فِيهِما أَوْ یَتَأَخَّرُ!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن ابراهیم شیرازی ما را خبر داد، گفت: از عالم درباره‌ی لکّه‌ای پرسیدم که زن می‌بیند، پس فرمود: اگر آن را در روزهای حیض خود ببیند آن از حیض است و اگر آن را در غیر روزهای حیض خود ببیند آن چیزی نیست، مگر اینکه آن را در دو روز پیش از حیض یا پس از آن ببیند؛ چراکه گاهی حیض این مقدار پیشی می‌گیرد یا پس می‌ماند!

7 . أَخْبَرَنا هاشِمُ بْنُ عُبَیْدٍ ٱلْخُجَنْدِيُّ، قالَ: قُلْتُ لِلْعَبْدِ ٱلصّالِحِ: لِماذا کَتَبَ ٱللّهُ عَلَی ٱلْحائِضِ قَضاءَ صَوْمِها وَ لَمْ یَکْتُبْ عَلَیْها قَضاءَ صَلاتِها وَ ٱلصَّلاةُ أَکْبَرُ؟ قالَ: لِأَنَّ ٱلصَّوْمَ غَیْرُ مَشْرُوطٍ بِٱلطَّهارَةِ وَ إِنَّما وُضِعَ عَنِ ٱلْحائِضِ تَخْفِیفاً عَنْها فِي حالِ حَیْضِها لِئَلّا یُصِیبَها مَرَضٌ أَوْ ضَعْفٌ لِسَیَلانِ دَمِها وَ هِيَ صائِمَةٌ فَلِذٰلِكَ کُتِبَ عَلَیْهَا ٱلْقَضاءُ بَعْدَ أَنْ طَهُرَتْ وَ عادَتْ قُوَّتُها کَما کُتِبَ عَلَی ٱلْمَرِیضِ وَ لٰکِنَّ ٱلصَّلاةَ مَشْرُوطَةٌ بِٱلطَّهارَةِ وَ قَدْ سَلَبَهَا ٱللّهُ مِنْها إِذْ جَعَلَ عَلَیْهَا ٱلرِّجْسَ فَلَمْ تَکُنْ مِنْها فِي تِلْكَ ٱلْحالِ صَلاةٌ حَتّیٰ یَکُونَ لَها قَضاءٌ!

ترجمه‌ی گفتار:

هاشم بن عبید خجندی ما را خبر داد، گفت: به بنده‌ی صالح (یعنی جناب منصور) گفتم: برای چه خداوند بر حائض قضاء روزه‌اش را واجب کرده، ولی قضاء نمازش را واجب نکرده، در حالی که نماز بزرگ‌تر (از روزه) است؟! فرمود: برای اینکه روزه مشروط به طهارت نیست و تنها به خاطر تخفیفی برای حائض در حال حیضش از او برداشته شده است تا بیماری یا ضعفی به سبب خون‌ریزی‌اش در حال روزه به او نرسد، پس به این خاطر قضا پس از اینکه پاکیزه شد و نیرویش بازگشت بر او نوشته شده همان طور که بر مریض نوشته شده است، ولی نماز مشروط به طهارت است، در حالی که خداوند آن را از او سلب کرده، هنگامی که (بدون اراده یا اقدامی از جانب او) نجاست را بر او قرار داده، پس نمازی توسّط او در آن حال ممکن نبوده است تا برایش قضایی باشد!

شرح گفتار:

برای خواندن شرحی بر این گفتارهای نورانی، به پرسش و پاسخ 221 مراجعه کنید.

فرازهایی از گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «إنّا لله و إنّا إلیه راجعون. همانا این دین، از عالمانِ خویش، بیش از جاهلانِ خویش لطمه دیده و از فقیهانِ خویش، بیش از سفیهانِ خویش ضربه خورده است؛ چراکه لغزشِ جاهل، لغزشِ جاهل است و لغزش عالِم، عالَمی را می‌لغزاند! همانا یک بدی فقیه، هزار خوبی او را از بین می‌برد و شرّ قلیلش، از خیر کثیرش بی‌نیاز می‌کند! وای بر عالمان بد که در پی جلب رضایت سلطان‌اند؛ پس حق را باطل و باطل را حق می‌نمایند و بر ضدّ مستضعفان و به سود مستکبران فتوا می‌دهند...

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    عقل ریشه‌ی معرفت و کتاب و سنّت ساقه‌ی آن و خلفاء در زمین شاخه‌های آن هستند؛ پس هر کس عقل را وانهد، ریشه‌ی معرفت را بریده و هر کس کتاب و سنّت را وانهد، ساقه‌ی آن را بریده و هر کس خلفاء در زمین را وانهد، شاخه‌های آن را بریده است و همگی از حاصل و میوه‌ی آن محروم هستند!

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «ای مردم! بدانید که هیچ سرمایه‌ای برای شما سودمندتر از دانایی نیست و مردم یکی از سه کس هستند: کسی که می‌داند، کسی که در صدد دانستن است و کسی که کسی نیست. ای مردم! در زندگی‌های خود فرو نروید و از آن‌چه بر دنیا و آخرت‌تان می‌رود بی‌خبر نمانید. بی‌خبری در این روزگار گناهی بسیار بزرگ است. با قرآن انس بگیرید و آن را به کار بندید. با سنّت پیامبر و خاندانش آشنا شوید و از آن پیروی کنید. عقل‌های خود را به کار اندازید و سخنان اینان -و با دست به ملّایان و بزرگان قریه اشاره کرد- را بسنجید. اگر آن را مطابق با عقل‌های خود و مطابق با قرآن و سنّت یافتید بپذیرید وگرنه به دیوار بزنید و گناه آن بر گردن من باشد...

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «چگونه بدون آفتاب، روز را خواهند دید و چگونه بدون آب، سبزی زمین را؟! بلکه شام آنان تا ابد ادامه خواهد داشت و زمین آنان مانند شوره‌زار خواهد بود؛ چراکه خلیفه‌ی خداوند بر آنان مستولی نیست و احکام او در میانشان جاری نمی‌شود. بگذار کسانی که به وجود خداوند ایمان ندارند و کسانی که برای او شریک می‌گیرند، به سخن من استهزا نمایند و در پی بازی خود بروند؛ چراکه آنان مانند کُشنده‌ی خویش پشیمان خواهند شد و مانند خورنده‌ی نجاست قی خواهند کرد! آن‌گاه در طلب من به دریا خواهند زد و از گردنه‌های کوه‌ها خواهند گذشت؛ بلکه من را در شکاف صخره‌ها جستجو خواهند کرد و از چوپان‌های دشت‌ها سراغ خواهند گرفت؛ تا سخنی را برای آنان بازگو کنم که امروز از من نمی‌شنوند و راهی را به آنان نشان دهم که اینک از من نمی‌پذیرند»!

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    دو گروه دین مردم را بر آنان تباه کردند: اهل رأی و اهل حدیث! گفتم: اهل رأی را دانسته‌ام، ولی اهل حدیث چطور؟! فرمود: آنان احادیثی دروغین را روایت کردند، پنداشتند که صحیح است و آن را جزئی از دین برساختند و هیچ گروهی بر خداوند و پیامبرش چنانکه اهل حدیث دروغ بسته‌اند دروغ نبسته است، می‌گویند: «خداوند و پیامبرش چنین گفتند»، در حالی که خداوند و پیامبرش چنین نگفتند و آنان تنها دروغ می‌گویند و اگر کسی بگوید این رأیی است که به نظر من آمده برای او بهتر است از آنکه بگوید این سخن خداوند و پیامبر اوست، در حالی که دروغگوست!

هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.