پنجشنبه 18 آذر (قوس) 1395 هجری شمسی برابر با 9 ربیع الأوّل 1438 هجری قمری Тоҷикӣ

منصور هاشمی خراسانی

* بخش «آشنایی» حاوی توضیحات کافی درباره‌ی علامه منصور هاشمی خراسانی، آثار و پایگاه ایشان راه‌اندازی شد. * مجموعه‌ی نقدها و بررسی‌های کتاب شریف «بازگشت به اسلام» اثر علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی منتشر شد. * «بسته‌های معرفتی هدایت» حاوی نامه‌ها، گفتارها، شرح‌ها، نقدها و بررسی‌ها و پرسش‌ها و پاسخ‌های مرتبط درباره‌ی موضوعات مهمّ اسلامی منتشر شد. * کتاب شریف «الکلم الطّیّب» حاوی نامه‌های حکمت‌آموز حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی منتشر شد. * کانال اطلاع‌رسانی «نهضت بازگشت به اسلام» در شبکه‌ی تلگرام راه‌اندازی شد. * صفحه رسمی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی بر روی شبکه‌ی اجتماعی فیسبوک و گوگل پلاس راه‌اندازی شد. * نسخه‌ی تاجیکی پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار منصور هاشمی خراسانی راه‌اندازی شد.

خواندن گفتار

شماره: 5 کد: 17
موضوع:

چهار گفتار از آن جناب درباره‌ی بهترین حدیثی که روایت شده است.

1 . أخْبَرَنا محمّدُ بْنُ إبراهیمَ الشِّیرازيُّ، قال: سَمِعْتُ المنصورَ الهاشميَّ الخراسانيَّ یَقُولُ: إِنَّ أَحْسَنَ حَدِیثٍ رَواهُ المُحَدِّثُونَ: «إِنِّي تارِكٌ فیکُمُ الثَّقَلَیْنِ کتابَ اللّهِ و عِتْرَتِي أهلَ بَیْتِي ما إنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِما لَنْ تَضِلُّوا و إِنَّهُما لَن یَفْتَرِقا حَتّیٰ یَرِدا عَلَيَّ الْحَوضَ نَبَّأَنِي بِذٰلِكَ اللَّطیفُ الْخَبیر»! قُلتُ: وَاللّهِ لَو عَلِمَ أَهْلُ دِیاري بِهٰذا لَقَرَّتْ أَعْیُنُهُمْ! قال: و لِمَ ذٰلِكَ یا محمّد؟! و هَلْ هُمْ إلّا قَومٌ یُعادُونَ أَهْلَ الْبَیْتِ؟! قُلْتُ: وَ کَیْفَ یُعادُونَ أَهْلَ البَیْتِ و هُمْ یَتَشَیَّعُونَ؟! قال: یُعادُونَنِي وَ أَنا أَدْعُو إلیٰ أَهْلِ الْبَیْتِ فَیُعادُونَ أَهْلَ البَیْت!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن ابراهیم شیرازی ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور هاشمی خراسانی می‌فرماید: بهترین حدیثی که محدّثان روایت کرده‌اند این است: «هرآینه من در میان شما دو گرانمایه را بر جا می‌گذارم: کتاب خدا و عترتم که اهل بیتم هستند، تا هنگامی که به آن دو تمسّک جویید هرگز گمراه نمی‌شوید و هرآینه آن دو از هم جدایی نمی‌پذیرند تا هنگامی که نزد حوض بر من وارد شوند، باریک‌بین آگاه من را به این خبر داده است»! گفتم: به خدا سوگند اگر اهل سرزمین من از این آگاهی یابند، چشمشان روشن می‌شود! فرمود: برای چه ای محمّد؟! مگر آنان جز گروهی هستند که با اهل بیت دشمنی می‌کنند؟! عرض کردم: چگونه با اهل بیت دشمنی می‌کنند در حالی که تشیّع می‌ورزند؟! فرمود: با من دشمنی می‌کنند در حالی که من به سوی اهل بیت دعوت می‌کنم، پس با اهل بیت دشمنی می‌کنند!

2 . أَخْبَرَنا محمّدُ بْنُ عَبْدِ الرّحمٰنِ الهِرَويُّ، قال: کُنْتُ رَجُلاً مُولِعاً بِٱلْحَدِیثِ فَدَخَلَ عَلَيَّ المنصورُ یوماً و بَیْنَ یَدَيَّ کُتُبٌ بَعْضُها علیٰ بَعْضٍ، فَقال: ما هٰذِهِ الکُتُبُ بَیْنَ یَدَیْكَ یا محمّد؟! قلتُ: کُتُبُ حَدیثٍ جُعِلْتُ فِداك! فَقالَ مُتَعَجِّباً: کُلُّها؟! قُلْتُ: نَعَمْ وَاللّهِ کُلُّها! فَأَخَذَ بِیَدِهِ کِتاباً یَتَصَفَّحُ فَوَجَدْتُ في وَجْهِهِ الکِراهِیَةَ، فَقُلْتُ: جُعِلْتُ فِداكَ، کَأَنَّكَ لا یُعْجِبُكَ الحَدِیثُ! قال: ما قَلَّ مِنْهُ فَهُوَ خَیْرٌ! قُلْتُ: فَأَرْشِدْنِي إلیٰ شَيْءٍ مِنْهُ آخُذُ بِهِ وَ أَدَعُ ما سِواهُ! فَقالَ: حَسْبُكَ مِنَ الحَدیثِ «إِنِّي تارِکٌ» وَ لْیُکْتَبْ بِماءِ الذَّهَبِ! قُلْتُ: أَنْتَ تَقُول بِهٰذا وَ قَدْ أَعْرَضَ عَنْهُ المُحَدِّثُونَ! قال: أَ فَلَمْ یُصَحِّحُوهُ؟! قُلْتُ: بلیٰ و لکِنَّهُمْ قَدْ أَعْرَضُوا عَنْهُ! قال: ما مِنْ خَیْرٍ إلّا وَ قَدْ أَعْرَضَ عَنْهُ المُحَدِّثُون!

ترجمه‌ی گفتار:

محمّد بن عبد الرّحمن هروی ما را خبر داد، گفت: من کسی بودم که سخت به حدیث علاقه داشتم، پس روزی جناب منصور بر من وارد شد در حالی که پیش رویم کتاب‌هایی بود که برخی بر روی برخی دیگر قرار داشت، پس فرمود: این کتاب‌ها پیش رویت چیست ای محمّد؟! عرض کردم: کتاب‌های حدیث است فدایت شوم! با تعجّب فرمود: همه‌اش؟! عرض کردم: بله به خدا قسم، همه‌اش! پس یکی از کتاب‌ها را در دست گرفت و شروع به ورق زدن کرد، تا آنکه کراهت را در روی او دیدم، پس عرض کردم: فدایت شوم، گویا حدیث را نمی‌پسندید! فرمود: هر چه از آن کمتر باشد، بهتر است! عرض کردم: در این صورت، من را به چیزی از آن ارشاد بفرمایید تا به آن اخذ کنم و غیر آن را وا گذارم! فرمود: از حدیث «هرآینه من بر جا می‌گذارم» تو را بس است و باید با آب طلا نوشته شود! گفتم: شما این را می‌فرمایید در حالی که محدّثان از آن روی گرفته‌اند! فرمود: آیا نه این است که آن را صحیح شمرده‌اند؟! عرض کردم: چرا، ولی از آن روی گرفته‌اند! فرمود: هیچ خیری نیست مگر اینکه محدّثان از آن روی گرفته‌اند!

شرح گفتار:

روشن است که علّت کراهت این بزرگوار از احادیث فراوان، از یک سو دروغ‌ها و دستبردهای فراوانی است که در آن‌ها راه یافته و بسیاری از آن‌ها را در تقابل با کتاب خداوند و سنّت متواتر پیامبر و نیز عقل سلیم قرار داده و از سوی دیگر سرگرمی و اشتغال مفرطی است که برای مسلمانان ایجاد کرده و آنان را از رجوع مستقیم به خلیفه‌ی خداوند و خلیفه‌ی پیامبرش باز داشته؛ چنانکه در کتاب شریف «بازگشت به اسلام» مبحث «رواج حدیث‌گرایی» (ص142) و نیز برخی گفتارهای نورانی آن جناب به تفصیل توضیح داده شده است.

3 . أخْبَرَنا عَبْدُ السَّلامِ بْنُ عَبْدِ القَیُّوم، قال: سَمِعْتُ المنصورَ یَقولُ: لَوِ ٱسْتَطَعْتُ لَمَحَوتُ الحَدیثَ کُلَّهُ إلّا «إِنِّي تارِكٌ فیکُمْ ما إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِي: کتابَ اللّهِ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَیْتِي» فَإِنَّ فِیهِ کِفایةً وَ لَو کُنْتُ مُبْقِیاً سِواهُ لَأَبْقَیْتُ: «عَلَیْکُمْ بِسُنَّتِي وَ سُنَّةِ الخُلَفاءِ الرّاشِدینَ المَهْدِیِّینَ مِنْ بَعْدِي فَتَمَسَّکُوا بِها وَ عَضُّوا عَلَیْها بِالنَّواجِذ»!

ترجمه‌ی گفتار:

عبد السلام بن عبد القیّوم ما را خبر داد، گفت: شنیدم منصور می‌فرماید: اگر می‌توانستم همه‌ی حدیث را پاک می‌کردم مگر «هرآینه من در میان شما چیزی را بر جا می‌گذارم که اگر به آن تمسّک جویید هرگز پس از من گمراه نمی‌شوید: کتاب خدا و عترتم که اهل بیتم هستند»؛ چراکه در آن کفایت است و اگر چیزی جز آن را باقی می‌گذاشتم هرآینه این را باقی می‌گذاشتم: «بر شما باد به سنّت من و سنّت خلفاء راشد و مهدیّ بعد از من، پس به آن تمسّک جویید و آن را با دندان بگیرید»!

4 . أَخْبَرَنا هاشِمُ بْنُ عُبَیْدٍ الخُجَنْديُّ، قال: سَمِعْتُ العالِمَ یَقولُ لِأصْحابِهِ: خَیْرُ حَدیثٍ حَدَّثَ النّاسُ بِهِ: «عَلَیْکُمْ بِسُنَّتِي وَ سُنَّةِ الخُلَفاءِ الرّاشِدینَ المَهْدیِّینَ مِنْ بَعْدِي فَتَمَسَّکُوا بِها وَ عَضُّوا عَلَیْها بِالنَّواجِذِ»! قُلْتُ: أَصْلَحَكَ اللّهُ! هٰذا حَدیثٌ رَواهُ أحمدُ و الدّارَميُّ و التِّرْمِذِيُّ و ٱبْنُ ماجَةٍ و غَیْرُهُمْ ولٰکِنْ ما أَرادَ رسولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ و آلِهِ وَ سَلَّمَ مِنْ هٰؤلآءِ الخُلَفاءِ الرّاشِدینَ المَهْدِیِّینَ مِنْ بَعْدِه؟! فَٱلْتَفَتَ إليَّ و قالَ: یا أخا أَهْلِ خُجَنْدَ! إنَّ رَسولَ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ما قالَ قَولاً إلّا وَ بَیَّنَهُ لِلنّاسِ، قَبِلَهُ مَنْ قَبِلَهُ وَ رَفَضَهُ مَنْ رَفَضَهُ! أما سَمِعْتَ قَولَهُ: «یَکُونُ بَعْدِي ٱثْنا عَشَرَ خَلیفةً کُلُّهُمْ مِنْ قُرَیْشٍ»؟! قُلْتُ: بلیٰ، هٰذا حَدیثٌ رَواهُ البُخارِيُّ و مُسْلِمٌ و أبو داودَ و التِّرمِذيُّ و غَیْرُهُمْ ولٰکِنْ ما أَرادَ رَسولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ مِنْ هٰؤلآءِ الخُلَفاءِ الرّاشِدینَ المَهْدِیِّینَ الإثْنَيْ عَشَرَ مِنْ قُرَیْشٍ؟! فَإِنَّ النّاسَ ٱخْتَلَفُوا فیهِ! قالَ: مَا ٱخْتَلَفُوا فیهِ إلّا مِن بَعْدِ ما جاءَهُمُ العِلْمُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ! أما سَمِعْتَ قَولَ رَسولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «إِنِّي تارِكٌ فِیکُمْ خَلِیفَتَیْنِ کتابَ اللّهِ و عِتْرَتِي أَهْلَ بَیْتِي و إِنَّهُما لَن یَفْتَرِقا حتّیٰ یَرِدا عَلَيَّ ٱلْحَوضَ»؟! قُلْتُ: بلیٰ، هٰذا حَدِیثٌ رَواهُ ٱبْنُ أَبي شَیْبَةٍ و أحمدُ و التِّرْمِذِيُّ و النِّسائيُّ و غَیْرُهُمْ ولٰکِنْ ما أَرادَ رسولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ مِنْ هٰؤلآءِ الخُلَفاءِ الرّاشِدینَ المَهْدِیِّینَ الإثْنَيْ عَشَرَ مِنْ عِتْرَتِهِ أَهْلِ بَیْتِهِ؟! فَإِنَّ النّاسَ لا یَعْرِفُونَهُمْ! قالَ: دَعِ النّاسَ فَإِنَّهُمْ یُریدُونَ أن لا یَعْرِفُوهُمْ! أما سَمِعْتَ قَولَ رَسولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «یَکُونُ في آخِرِ الزَّمانِ خَلیفَةٌ یَقْسِمُ المالَ و لا یَعُدُّهُ»؟! و قولَهُ: «المَهْديُّ مِنْ عِتْرَتِي مِنْ وُلْدِ فاطمة»؟! فَٱلْمَهْدِيُّ مِنَ الخُلَفاءِ الرّاشِدینَ المَهْدِیِّینَ الإثْنَيْ عَشَرَ مِنْ عِتْرَتِهِ أَهْلِ بَیْتِهِ! فَمَنْ تَمَسَّكَ بِسُنَّتِهِ فَقَدْ تَمَسَّكَ بِسُنَّةِ رَسولِ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ وَ أَطاعَ أَمْرَهُ وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْها فَلا أَرْغَمَ اللّهُ إلّا بِأَنْفِهِ أُولٰئِكَ في ضَلالٍ بَعید!

ترجمه‌ی گفتار:

هاشم بن عبید خجندی ما را خبر داد، گفت: شنیدم عالم (یعنی منصور) خطاب به یارانش می‌فرماید: بهترین حدیثی که مردم روایت کرده‌اند این است: «بر شما باد به سنّت من و سنّت خلفاء راشد و هدایت یافته بعد از من، پس به آن تمسّک جویید و آن را با دندان بگیرید»! عرض کردم: خداوند کار شما را سامان دهد! این حدیثی است که احمد، دارمی، ترمذی، ابن ماجه و دیگران روایت کرده‌اند، ولی منظور رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم از این خلفاء راشد و هدایت یافته بعد از او چه کسانی بود؟! پس آن جناب به من توجّه نمود و فرمود: ای برادر اهل خجند! بی‌گمان رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم سخنی را نفرمود مگر اینکه آن را برای مردم تبیین نمود، هر کس آن را پذیرفت پذیرفت و هر کس آن را نپذیرفت نپذیرفت! آیا سخن آن حضرت را نشنیده‌ای که فرمود: «بعد از من دوازده خلیفه‌اند که همه‌ی آن‌ها از قریش هستند»؟! عرض کردم: بله، این حدیثی است که بخاری، مسلم، ابو داوود، ترمذی و دیگران روایت کرده‌اند، ولی منظور رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم از این دوازده خلیفه‌ی راشد و هدایت یافته از قریش، چه کسانی بود؟! چراکه مردم در این باره اختلاف کردند! فرمود: آنان در این باره اختلاف نکردند مگر از روی کینه‌توزی پس از آنکه برایشان علم حاصل شد! آیا سخن رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم را نشنیده‌ای که فرمود: «من در میان شما دو خلیفه را بر جای می‌گذارم: کتاب خدا و عترتم که اهل بیتم هستند و آن دو هرگز از هم جدایی نمی‌پذیرند تا هنگامی که نزد حوض بر من وارد شوند»؟! عرض کردم: بله، این حدیثی است که ابن ابی شیبه، احمد، ترمذی، نسائی و دیگران روایت کرده‌اند، ولی منظور رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم از این دوازده خلیفه‌ی راشد و هدایت یافته از عترتش که اهل بیتش هستند، چه کسانی بود؟! چراکه مردم آن‌ها را نمی‌شناسند! فرمود: مردم را واگذار؛ زیرا آنان می‌خواهند که آن‌ها را نشناسند! آیا سخن رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم را نشنیده‌ای که فرمود: «در آخر الزمان خلیفه‌ای خواهد بود که مال را تقسیم می‌کند بدون اینکه آن را بشمارد» و فرمود: «مهدی از عترت من از نسل فاطمه است»؟! پس مهدی از دوازده خلیفه‌ی راشد و هدایت یافته از عترت و اهل بیت پیامبر است و با این وصف، هر کس به سنّت او تمسّک جوید، به سنّت رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم تمسّک جسته و امر او را اطاعت کرده است و هر کس از آن روی بگیرد، خداوند جز بینی او را بر خاک نمی‌مالد و آنان در گمراهی دوری هستند!

فرازهایی از گفتارهای حضرت علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی
  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «إنّا لله و إنّا إلیه راجعون. همانا این دین، از عالمانِ خویش، بیش از جاهلانِ خویش لطمه دیده و از فقیهانِ خویش، بیش از سفیهانِ خویش ضربه خورده است؛ چراکه لغزشِ جاهل، لغزشِ جاهل است و لغزش عالِم، عالَمی را می‌لغزاند! همانا یک بدی فقیه، هزار خوبی او را از بین می‌برد و شرّ قلیلش، از خیر کثیرش بی‌نیاز می‌کند! وای بر عالمان بد که در پی جلب رضایت سلطان‌اند؛ پس حق را باطل و باطل را حق می‌نمایند و بر ضدّ مستضعفان و به سود مستکبران فتوا می‌دهند...

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    عقل ریشه‌ی معرفت و کتاب و سنّت ساقه‌ی آن و خلفاء در زمین شاخه‌های آن هستند؛ پس هر کس عقل را وانهد، ریشه‌ی معرفت را بریده و هر کس کتاب و سنّت را وانهد، ساقه‌ی آن را بریده و هر کس خلفاء در زمین را وانهد، شاخه‌های آن را بریده است و همگی از حاصل و میوه‌ی آن محروم هستند!

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «ای مردم! بدانید که هیچ سرمایه‌ای برای شما سودمندتر از دانایی نیست و مردم یکی از سه کس هستند: کسی که می‌داند، کسی که در صدد دانستن است و کسی که کسی نیست. ای مردم! در زندگی‌های خود فرو نروید و از آن‌چه بر دنیا و آخرت‌تان می‌رود بی‌خبر نمانید. بی‌خبری در این روزگار گناهی بسیار بزرگ است. با قرآن انس بگیرید و آن را به کار بندید. با سنّت پیامبر و خاندانش آشنا شوید و از آن پیروی کنید. عقل‌های خود را به کار اندازید و سخنان اینان -و با دست به ملّایان و بزرگان قریه اشاره کرد- را بسنجید. اگر آن را مطابق با عقل‌های خود و مطابق با قرآن و سنّت یافتید بپذیرید وگرنه به دیوار بزنید و گناه آن بر گردن من باشد...

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    «چگونه بدون آفتاب، روز را خواهند دید و چگونه بدون آب، سبزی زمین را؟! بلکه شام آنان تا ابد ادامه خواهد داشت و زمین آنان مانند شوره‌زار خواهد بود؛ چراکه خلیفه‌ی خداوند بر آنان مستولی نیست و احکام او در میانشان جاری نمی‌شود. بگذار کسانی که به وجود خداوند ایمان ندارند و کسانی که برای او شریک می‌گیرند، به سخن من استهزا نمایند و در پی بازی خود بروند؛ چراکه آنان مانند کُشنده‌ی خویش پشیمان خواهند شد و مانند خورنده‌ی نجاست قی خواهند کرد! آن‌گاه در طلب من به دریا خواهند زد و از گردنه‌های کوه‌ها خواهند گذشت؛ بلکه من را در شکاف صخره‌ها جستجو خواهند کرد و از چوپان‌های دشت‌ها سراغ خواهند گرفت؛ تا سخنی را برای آنان بازگو کنم که امروز از من نمی‌شنوند و راهی را به آنان نشان دهم که اینک از من نمی‌پذیرند»!

  • حضرت منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی فرمود:

    دو گروه دین مردم را بر آنان تباه کردند: اهل رأی و اهل حدیث! گفتم: اهل رأی را دانسته‌ام، ولی اهل حدیث چطور؟! فرمود: آنان احادیثی دروغین را روایت کردند، پنداشتند که صحیح است و آن را جزئی از دین برساختند و هیچ گروهی بر خداوند و پیامبرش چنانکه اهل حدیث دروغ بسته‌اند دروغ نبسته است، می‌گویند: «خداوند و پیامبرش چنین گفتند»، در حالی که خداوند و پیامبرش چنین نگفتند و آنان تنها دروغ می‌گویند و اگر کسی بگوید این رأیی است که به نظر من آمده برای او بهتر است از آنکه بگوید این سخن خداوند و پیامبر اوست، در حالی که دروغگوست!

هر گونه استفاده و برداشت از مطالب این پایگاه با ذکر منبع بلامانع است.