سه شنبه ۲۷ اردیبهشت (ثور) ۱۴۰۱ هجری شمسی برابر با ۱۶ شوال ۱۴۴۳ هجری قمری
منصور هاشمی خراسانی
 گفتار جدید: پنج گفتار از آن جناب درباره‌ی اهمّیّت و تأثیر دعا. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. درس جدید: درسی از آن جناب درباره‌ی اینکه زمین از مردی عالم به همه‌ی دین که خداوند او را در آن خلیفه، امام و راهنمایی به امر خود قرار داده باشد، خالی نمی‌ماند؛ احادیث صحیحی از پیامبر که بر این دلالت دارند؛ حدیث ۹. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. پرسش جدید: آیا خداوند با نشان دادن راه درمان کرونا از طریق ساخت واکسن‌ها، این عذاب را به پایان رسانده است، یا این طور نیست و واکسن‌های ساخته‌شده منشأ بسیاری از کشتارها و بیماری‌های صعب العلاج با هزینه‌های هنگفت جهت رسیدن ابرقدرت‌ها به اهداف شومشان هستند؟! برای مطالعه و دریافت پاسخ، اینجا را کلیک کنید. نکته‌ی جدید: نکته‌ی « مهدی را باور داشته باشیم و جدّی بگیریم...» نوشته‌ی «دکتر ذاکر معروف» منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. نقد جدید: ترتیب خلقت آسمان‌ها و زمین و اجرام آسمانی در قرآن چگونه است؟ آیا با آنچه در علم نوین گفته می‌شود سازگار است؟ برای مطالعه و دریافت بررسی، اینجا را کلیک کنید. برای مطالعه‌ی مهم‌ترین مطالب پایگاه، به صفحه‌ی اصلی مراجعه کنید. نامه‌ی جدید: فرازی از نامه‌ی آن جناب که در آن درباره‌ی شدّت گرفتن بلا هشدار می‌دهد و علّت آن و راه جلوگیری از آن را تبیین می‌کند. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. فیلم جدید: فیلم جدیدی با موضوع «تفسیر آیه‌ی شریفه‌ی <إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً>» منتشر شد. برای مشاهده و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید. کتاب جدید: نسخه‌ی هفتم کتاب ارزشمند «بازگشت به اسلام؛ تقریر درس‌های منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی» با ویرایش و صفحه‌آرایی جدید منتشر شد. برای مطالعه و دریافت آن، اینجا را کلیک کنید.
loading
نقد و بررسی
 

آیا «مَیسِر» می تواند به معنای مخدّر باشد؟ با توجّه به اینکه معنای تسهیل‌کنندگی می‌دهد و از لحاظ ویژگی پوشش و زوال عقل، خمر به مخدّر نزدیک‌تر است تا به قمار. همچنین، در آیه‌ی ۲۱۹ سوره‌ی بقره، از وجود منافعی در آن دو خبر داده شده است و در پزشکی، از موادّ مخدّر برای تسکین درد و بی‌حسّی نفع می‌برند. به علاوه، در آیه‌ی ۹۰ سوره‌ی مائده، میسر را در کنار «أزلام» نام برده که مصداق قمار است. هر چند به تواترِ قمار خواندن میسر اذعان دارم.

لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:

۱ . «میسر» از ریشه‌ی «یُسر» به معنای سهولت نیست، بل از ریشه‌ی «یَسر» به معنای تقسیم است که در قمار انجام می‌شد؛ به این صورت که گوسفندی را سر می‌بریدند و به ۱۰ یا ۲۸ قسمت تقسیم می‌نمودند و سپس با قسمت‌های آن بازی می‌کردند[۱]. بنابراین، این کلمه ربطی به موادّ مخدّر ندارد. با این حال، موادّ مخدّر ذیل عنوان «خمر» می‌گنجد؛ چراکه خمر به معنای پوشاندن است و از این جهت بر شراب اطلاق می‌شود که عقل را می‌پوشاند و این معنایی است که در موادّ مخدّر نیز وجود دارد؛ چراکه باعث نشئگی، توهّم و عدم هوشیاری می‌شود. به همین دلیل، علامه منصور هاشمی خراسانی حفظه الله تعالی موادّ مخدّر را «برادر خمر» دانسته است[۲].

۲ . اشاره به وجود منفعتی در «میسر»، دلالتی بر این ندارد که مراد از آن قمار نیست؛ چراکه در قمار نیز منفعتی برای مردم وجود دارد و آن همانا سرگرمی و هیجانی است که در شرط‌بندی و پیش‌آمدهای تصادفی نهفته است و مردم را به سوی قمار ترغیب می‌کند؛ همچنانکه پول عاید از آن برای برخی از شرکت‌کنندگان نیز منفعتی برای آنان است، در حالی که مفاسد و مضرّات آن بیشتر است. هر چند موادّ مخدّر نیز منفعتی برای مردم دارد، ولی این آن را به مفهوم «میسر» در آیه نزدیک نمی‌کند، بلکه به مفهوم «خمر» در آیه نزدیک می‌کند؛ چراکه آیه از وجود منفعتی در خمر نیز خبر داده است و آن می‌تواند همان لذّت و سرخوشی موقّتی باشد که به انسان می‌دهد، در حالی که مفاسد و مضرّات آن بیشتر است.

۳ . ذکر «میسر» در کنار «أزلام» دلالتی بر این ندارد که مراد از آن قمار نیست؛ چراکه «أزلام» تنها برای قمار به کار نمی‌رفته، بلکه کاربرد اصلی آن در فال‌گیری و بخت‌آزمایی بوده است؛ به این صورت که هرگاه قصد ازدواج یا سفر یا کار مهمّ دیگری داشتند، تیرهایی را می‌گرفتند و روی برخی می‌نوشتند: «انجام بده» و روی برخی می‌نوشتند: «انجام نده» و سپس آن‌ها را در ظرفی می‌گذاشتند و می‌گرداندند و سپس یکی را بر می‌گرفتند و مطابق با آن عمل می‌کردند[۳] و این شبیه به بدعت «استخاره» در میان شیعه است که یک عمل جاهلی و خرافی است، بدون اینکه «میسر» به معنای قمار محسوب شود[۴].

↑[۱] . بنگرید به: المنتخب من كلام العرب لكراع النمل، ص۷۶۲؛ التلخيص في معرفة أسماء الأشياء لأبي هلال العسكري، ص۴۳۰؛ الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل للزمخشري، ج۱، ص۲۶۱؛ فتوح الغيب للطيبي، ج۳، ص۳۵۷؛ القاموس المحيط للفيروزآبادي، ج۱، ص۵۰۰؛ تاج العروس من جواهر القاموس للزبيدي، ج۱۴، ص۴۶۲.
↑[۲] . بنگرید به: گفتار ۴۵، فقره‌ی ۳.
↑[۳] . بنگرید به: النهاية في غريب الحديث والأثر لابن الأثير، ج۴، ص۶۳؛ لسان العرب لابن منظور، ج۱۲، ص۴۷۹.
↑[۴] . در این باره، بنگرید به: پرسش و پاسخ ۱۲۹.
پایگاه اطّلاع‌رسانی دفتر منصور هاشمی خراسانی بخش بررسی نقدها
هم‌رسانی
این مطلب را با دوستان خود به اشتراک گذارید.
رایانامه
تلگرام
فیسبوک
توییتر
اگر با زبان دیگری آشنایی دارید، می‌توانید این مطلب را به آن ترجمه کنید. [فرم ترجمه]
نوشتن نقد
کاربر گرامی! شما می‌توانید نقدهای علمی خود بر آثار علامه منصور هاشمی خراسانی را در فرم زیر بنویسید و برای ما ارسال کنید تا در این بخش به بررسی علمی گرفته شود.
توجّه: ممکن است که نام شما به عنوان نویسنده‌ی نقد، در پایگاه نمایش داده شود.
توجّه: از آنجا که پاسخ ما به پست الکترونیک شما ارسال می‌شود و لزوماً بر روی پایگاه قرار نمی‌گیرد، لازم است که آدرس خود را به درستی وارد کنید.
لطفاً به نکات زیر توجّه فرمایید:
۱ . ممکن است که نقد شما، در پایگاه بررسی شده باشد. از این رو، بهتر است که پیش از نوشتن نقد خود، نقدهای مرتبط را مرور، یا از امکان جستجو در پایگاه استفاده کنید.
۲ . بهتر است که از نوشتن نقدهای متعدّد و غیر مرتبط با هم در هر نوبت، خودداری کنید؛ چراکه چنین نقدهایی در پایگاه به تفکیک و أحیاناً در مدّتی بیش از مدّت معمول بررسی می‌شوند.